Tibetan
གས་ཡོད་ན་ལེགས་པར་བཙག །ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་ བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གནས་མེད་པར་ནི་གནས་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བཅུའམ། ལྔ་མ་ལོན་གྱི་བར་དུ་གནས་མ་བཅས་པར་གནས་སུ་མི་དབང་བས་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱིས་གནས་མེད་པར་ཞག་གཅིག་ཀྱང་གནས་སུ་མི་གནང་ངོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགེ་འདུན་མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ། །དྲན་པ་མེད་པར་འདུག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་འདུན་སྤྱིའི་མལ་ཆ་དང་སྟན་ཁྲི་དང་ཁྲིའུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དྲན་པར་བྱས་ཏེ་འདུག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་མེད་པར་ནི་འདུག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་འདུག་ཏུ་གནང་སྟེ། དེ་བས་ན་དྲན་དང་ལྡན་ན་ཉེས་མེད་དོ། །སོ་བཀྲུ་བ་དང་ཆུ་བཏུང་དང༌། །བཤང་གཅི་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། །མཚམས་ནང་སྟོན་ལ་ཕྱག་བྱ་བ། །དེ་དག་མ་ཞུས་ཉེས་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གིས་འབྱུང་བ་འདི་དག་ནི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་མ་ཞུས་ཀྱང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་བྱ་བ་གཞན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར། །གལ་ཏེ་བླ་མ་མ་ཞུས་པར། །བྱས་ན་དེ་ནི་ཉེས་བྱས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་སྦྱོང་གིས་བསྒོམ་ཞིང་བཀླག་པར་བྱ་བ་དང༌། གོས་དྲ་བ་དང་འདྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སུ་ཅི་བྱ་བ་ཀུན་ཀྱང་མཁན་པོ་ལ་ཞུ་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མ་ཞུས་པར་སྣ་འགའ་བྱས་ན་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་ཕྱག་བྱས་ཏེ། །མི་ཉལ་བྱས་ནས་དེ་འོག་ཏུ། །བླ་མའི་རྐང་བཀྲུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནུབ་མོ་དགེ་སྦྱོང་གིས་མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་བྱས་ཏེ། ཞུ་བའི་གནས་གང་ཡིན་པའི་གང་ཟག་ལ་སང་ནང་པར་གྱི་བར་དུ་མི་ཉལ་བར་དགེ་བ་རྔོ་ཐོགས་ཚད་དུ་བགྱི་ཞེས་ཞུ་ཞིང་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀ་དང་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་རྐང་པ་ཆུ་གཙང་མས་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །བླ་མ་ལ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་ཀུན་ཞུས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བླ་མའི་རྐང་ལག་བཀྲུ་བར་བྱས་ནས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་བྱ་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དགེ་སྦྱོང་བདག་གིས་ཞུས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཅི་བྱ་ཞེ་ན། རྐང་པ་གཉིས་ཀ་བཀྲུས་ནས་ནི། །ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ཆ་སྨད་ལ། །བསྒྲིམས་ཏེ་མི་ ཉལ་བྱ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སླར་བདག་གི་གནས་ཁང་དུ་ཕྱིན་ནས། རྐང་པ་གཉིས་དག་ཏུ་བཀྲུས་ཏེ་ཞུས་པ་བཞིན་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་སྲོད་དང་ན
Chinese
如“若有垢染善清洗”之句中所示。 “无处则不住”之句，是指受具足戒后十年或五年未满之前，若未指定住处，则无权居住，因此僧侣们不得允许在无住处的情况下居住一夜，这是佛的教诲。 “僧众卧具等，无念则不坐”之句，是指僧众共用的卧具、坐垫、床和矮凳等，并非随意使用之物，应忆念无常等法理后再坐。不应如此无念而坐。应以忆念此等法理之心而坐。因此，若具念则无过失。 “漱口饮水及，大小便溺去，结界内礼拜，彼等不禀亦无罪”之句，是指这些事情即使不禀告堪布和阿阇黎，也不会有过失。 “苦行者之其他事，彼等一切无遗余，若未禀告上师而作，则彼乃为作罪”之句，是指僧侣应将修行、诵读以及缝纫衣服等一切事务禀告堪布。若未禀告而擅自做一些，则会犯下罪过。 “礼拜佛塔等，不眠之后于其下，清洗上师足”之句，是指夜晚僧侣礼拜佛塔和佛像等后，应向可请示之人禀告：“明日黎明之前，我将不眠，尽力行善。”如此禀告之后，再用净水清洗堪布、阿阇黎以及上师们的双足。 “于上师，苦行者皆禀告”之句，是指如此清洗上师的足后，对于应做的善事等，苦行僧我禀告之后，是此等语句的总结。做什么呢？“双足皆清洗后，夜晚之上半下半，精勤不眠作”之句，是指再次回到自己的住所后，将双足清洗干净，并如所禀告的那样，在夜晚的上半夜和下半夜
English
As shown in the phrase, "If there are stains, cleanse them well." The phrase, "One does not dwell without a dwelling," refers to the fact that one is not entitled to reside without a designated dwelling for ten years or less than five years after receiving full ordination. Therefore, monks are not allowed to reside even for one night without a dwelling, as this is the Buddha's teaching. The phrase, "Monastic bedding and so on, one should not sit without mindfulness," refers to the fact that monastic bedding, cushions, beds, and stools, which are shared by the Sangha, are not to be used casually. One should sit after remembering the teachings of impermanence and so on. One should not sit without such mindfulness. One is allowed to sit with a mind that remembers these teachings. Therefore, if one is mindful, there is no fault. The phrase, "Rinsing the mouth and drinking water, going to urinate and defecate, prostrating within the boundary, there is no fault in not reporting these," means that there will be no fault even if these things are not reported to the Khenpo and Acharya. The phrase, "Other things of the ascetic, all of them without exception, if done without reporting to the Lama, then that is committing a fault," means that monks should report all matters such as practicing, reciting, and sewing clothes to the Khenpo. If one does some things without reporting, one will commit a fault. The phrase, "After prostrating to stupas and so on, not sleeping beneath them, washing the Guru's feet," means that after a monk prostrates to stupas and statues at night, he should report to the person to whom he can ask, "Until dawn tomorrow, I will not sleep and will do as much good as I can." After reporting in this way, wash the feet of both the Khenpo and Acharya, as well as the Lamas, with clean water. The phrase, "To the Guru, the ascetic reports everything," means that after washing the Guru's feet in this way, the ascetic monk, after reporting what good deeds should be done, and so on, is the conclusion of these words. What should be done? The phrase, "After washing both feet, in the upper and lower parts of the night, diligently not sleeping," means that after returning to one's dwelling, one should wash both feet clean and, as reported, in the upper and lower parts of the night.
Tibetan
མ་གྱི་ཆ་སྨད་ཐོ་རངས་ལ་བསྒྲིམས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་མི་ཉལ་བར་དགེ་སྦྱོར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཞུས་པ་བཞིན་དགེ་སྦྱོང་དེས་ནི་བདེན་པར་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞུས་པ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡང་དང་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། །སེང་གེའི་ཉལ་ཐབས་བཞིན་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཉིད་འོང་སྟེ་མལ་དུ་ལུས་ཕབ་པའི་ཚེ་ན་ཡང་བསམ་པ་མེད་པར་ཉལ་བར་མི་བྱའི། མྱུར་དུ་ལྡང་བའི་བསམ་པ་དང་མྱུར་དུ་སང་ཅིང་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སེང་གེ་བཞིན་དུ་གློ་གཡས་པ་ཕབ་སྟེ་ཉལ་བར་བྱའོ། །དྲན་དང་བསམ་པའི་རྒྱུད་དག་དང༌། །དེ་བཞིན་མྱུར་དུ་སད་ནས་ནི། །ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང་ལྡང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཉལ་བ་ནི་དྲན་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ནི་མྱུར་དུ་སད་ཅིང་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སད་ནས། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་མལ་ནས་ལངས། །ནམ་ལངས་བར་དུ་ཁ་ཏོན་བྱ། །ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱི་དྲོ་ཕན་ཆད་ཀྱི་བྱ་བ་བསྟན་ཟིན་ཏེ། །ད་ནི་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་དགེ་སྦྱོང་གི་བསླབ་ཚིག་བསྲུང་བ་དང༌། སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་ཁ་ཟས་བཟའ་ཞིང་ཆུ་གཙང་བ་དང༌། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དང་བླ་མ་རྣམས་ལ་ལུས་ངག་གི་སྒོ་ནས་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའི་ལས་སུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་བསྒྲུབས་ན་ཡོན་ཏན་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་མྱུར་ཟད་ནས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟར་བསྒྲིམས་དང་ལྡན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒྲིམས་དང་ལྡན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནན་ཏན་བྱས་ན་ཚེ་འདིར་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མྱུར་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། མ་འོངས་པ་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་དམ་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སྤྱོང་གི་ཀཱ་རི་ཀཱ་ལྔ་བཅུ་པ་མདོ་ཙམ་དུ་བཤད་པ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །། དགེ་སྦྱོང་གི་ཀཱ་རི་ཀཱ་ལྔ་བཅུ་པའི་ཚིག་གི་བརྗེད་བྱང་དུ་བྱས་པ། ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ།
Chinese
夜晚后半段黎明时分，以大精进不睡眠而行善。如此行持，则如所请教，该善行者则会真实语，是如所请教而行持的缘故。以起身和光明的觉知，如狮子的睡眠方式而行。此句之义为，困倦来临而将身体放于床上时，也不应无念而睡。应作意迅速起身的念头和迅速清醒光明的觉知，如狮子般右胁着地而睡。忆念和思维的相续，同样迅速醒来后，如所教导般行持。此句之义为，如是依靠光明和起身的觉知而睡，即称为具有忆念的思维。因此，他会迅速醒来并起身。如是醒来后，夜晚后半段从床上起身，直至天亮之间诵读。如所教导般修行和禅修，是此句之义。已经讲完了下午以后的行持。现在以三句偈颂，为了说明守护善行者的学处，以及早晨和下午进食食物和饮用净水，以及对于堪布、阿闍黎和上师们，以身语意恭敬等应做之事，如所教导般修持而行持，则会获得功德和三种果报。为了说明这一点，如何烦恼迅速止息后，将获得殊胜菩提，应如是具有精进。如是说道。如是具有精进，此句之义为，如上所说般努力行持，则今生也会迅速止息烦恼，未来也将从三种菩提中获得殊胜无上菩提。善行五十颂略释完毕。导师莲花戒造。完毕。 善行五十颂的词句备忘录。莲花戒。
English
In the latter part of the night, at dawn, one should engage in virtuous practice without sleeping, with great diligence. If done in this way, the virtuous practitioner, as requested, will speak truthfully, because it is done as requested. With the awareness of rising and clarity, one should sleep like a lion. This means that even when sleep comes and the body is laid down on the bed, one should not sleep without mindfulness. One should keep in mind the thought of rising quickly and the awareness of quickly awakening and clarity, and sleep on the right side like a lion. The continuum of mindfulness and thought, and likewise, after quickly awakening, one should act as instructed. This means that sleeping with the awareness of clarity and rising is called having mindfulness and thought. Therefore, one will quickly awaken and rise. After awakening in this way, one should rise from the bed in the latter part of the night and recite until dawn. The meaning of this is to practice and meditate as instructed. The activities after noon have been explained. Now, with three verses, in order to explain guarding the precepts of the virtuous practitioner, and eating food and drinking clean water in the morning and afternoon, and showing respect to the Khenpos, Acharyas, and Lamas through body, speech, and mind, etc., if one practices and acts as instructed, one will obtain merit and three kinds of fruits. To explain this, how one will quickly cease afflictions and obtain the supreme Bodhi, one should be diligent in this way. Thus it is said. Being diligent in this way means that if one strives as mentioned above, one will quickly cease afflictions in this life, and in the future, one will obtain the supreme and unsurpassed Bodhi from the three kinds of Bodhi. The concise explanation of the Fifty Verses on Virtuous Conduct is completed. Composed by the teacher Kamalashila. Completed. A word-for-word memorandum of the Fifty Verses on Virtuous Conduct. Kamalashila.