Tibetan
རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ། དབྱིག་གཉེན། རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ། དབྱིག་གཉེན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྱཱ་ཁྱཱ་ཡུཀྟི། བོད་སྐད་དུ། རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ། བམ་པོ་དང་པོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ལ་བཞུགས། །གཏི་མུག་གཉིད་གཉིས་ཟད་ཕྱིར་དང༌། །བློ་རྒྱས་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་པ། །ཐུབ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །གང་དག་བདག་པས་བློ་ཆུང་བ། །མདོ་རྣམས་འཆད་འདོད་དེ་དག་ལ། །དེ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །མན་ངག་ཅུང་ཟད་བསྟན་པར་བྱ། མདོ་རྣམ་པར་འཆད་པར་འདོད་པས་ཐོག་མཁོ་ནར་ཐོས་པ་མང་བ་དང༌། ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་དང༌། ཐོས་པ་བསགས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐོས་པ་མང་བ་དང༌། ཐོས་པའི་གཞི་ཅན་དང༌། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་རྒྱ་ཆེར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིགས་པ་སྟོན་པའི་དོན་དང༌། དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ཚངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞི་བ་དང་བསིལ་བར་གྱུར་པ་དང་ཚངས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་གང་གིས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་མྱོས་པར་འགྱུར་བས་ཆང་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐམ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འོད་སྲུང་བའི་སྡེ་བ་དག་གི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་ངས་ཆོས་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཚངས་ པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་ཞེས་རྒྱ་ཆེ་ར་འབྱུང་བ་དང༌། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་བར་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང༌། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐ་མ་གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནས། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་དུ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པས་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བཟང་པོ་ཚིག་འབྲུ་བཟང་
Chinese
论释理 世亲 论释理 世亲 印度语：Vyākhyāyukti 藏语：论释理。第一品。顶礼曼殊室利童子！ 安住于具慧者之前，为灭尽愚痴与睡眠二者，为增长智慧故成佛，以头顶礼敬能仁。于彼诸以我慢而智慧浅薄者，欲解说经部，为利益彼等故，将略微宣说口诀。欲解说经者，首先需要多闻，成为多闻之器，积累多闻。如何是多闻，成为多闻之器，积累多闻呢？如经中所广说之“何为最初之善”等。其中，法即是经等，以显示正理之义，以及以如实不颠倒地把握其义之义。梵行是寂灭之路。寂灭是以最殊胜为主之义的梵，因为曾说“寂静、清凉、成为梵”。其中，以何而行，而趋近，而获得，彼即是梵行，如以之而醉故名为酒。其最初、中间和最后，即是戒律、等持和智慧之蕴。如此，如说于饮光部之经中：“诸比丘，我已为汝等宣说最初之善，中间之善，最后之善，何为梵行之最初？即安住于具戒，如是广说。何为梵行之中间？即从诸欲中远离，从广说四禅定之间圆满而住。何为梵行之最后？即此乃苦之圣谛，如是如实了知，乃至从解脱中生起解脱之想之智慧见。”如是广说。善亦以无有完全衰损故，是不欺骗的缘故。意义美好，词句美好。
English
The Logic of Explanation Vasubandhu The Logic of Explanation Vasubandhu In Sanskrit: Vyākhyāyukti In Tibetan: The Logic of Explanation. Chapter One. Homage to youthful Mañjuśrī! Residing before the assembly of the wise, in order to exhaust the two, ignorance and sleep, and because of the increase of wisdom, having become Buddha, I prostrate with my head to the Sage. To those who, with pride, have little wisdom, who wish to explain the Sutras, for the sake of benefiting them, I will briefly explain the oral instructions. Those who wish to explain the Sutras must first have much learning, be a vessel of learning, and accumulate learning. How is it to have much learning, to be a vessel of learning, and to accumulate learning? It is like what is extensively taught in the Sutras, such as "What is good in the beginning?" Among these, Dharma is the Sutras, etc., by the meaning of showing the reasoning, and by the meaning of grasping the meaning as it is, without inversion. Brahmacharya is the path of Nirvana. Nirvana is Brahman in the sense of being supremely principal, because it has been said, "Peaceful, cool, and become Brahman." Among these, that by which one practices, approaches, and obtains, that is Brahmacharya, just as that by which one becomes intoxicated is called alcohol. Its beginning, middle, and end are the aggregates of morality, samadhi, and wisdom. Thus, as it is said in the Sutra of the Kashyapiyas: "Monks, I have taught you the good in the beginning, the good in the middle, and the good in the end. What is the beginning of Brahmacharya? It is abiding in morality," and so on extensively. "What is the middle of Brahmacharya? It is being separated from desires," from which it is said extensively, "Abiding completely between the four dhyanas." "What is the end of Brahmacharya? It is this is the noble truth of suffering," from which, as it is, knowing thoroughly, until the wisdom seeing the thought of liberation arising from liberation." Thus it is said extensively. Goodness is also because it is without complete decay, it is not deceptive. The meaning is good, the words are good.
Tibetan
པོ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང༌། རྗོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཐོག་མ་དང་བར་དང༌། ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་དོན་བཟང་པོ་དང་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་དང༌། མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འདི་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་བ་དག་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་དག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་མི་སྟོན་ཏེ། སྔ་ཕྱི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། མ་འདྲེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཚེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་དང་ལྡན་བ་ཞེས་འདོན་ཏེ། དེ་ལས་ནི་དོན་དང་བཅས་པ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་དགེ་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏ། འདི་དག་གིས་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ངག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་དོན་གོ་བར་མི་ནུས་ཀྱིས་བརྒྱུད་པས་གོ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་གང་དག་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་བཤད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཡང་ཐལ་བར་གྱུར་ན་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་འདོན་པ་དེའི་དོན་ནི་ཚིག་གི་དོན་གྲགས་པས་བདག་ཉིད་བརྗོད་པ་ན་ཡིན་གྱི། ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་བཤད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན་ནམ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས། མི་རྣམས་ཚེ་ནི
Chinese
其次第不错乱与能解二者所说，是为言说圆满之故。不杂等者，为非共同之故，为一切烦恼之对治之故，自性与相续解脱二者为解脱之故，如其次第。又，初善、中善、后善者，为义善、词善、不杂等之故。又，为外道之法的对治，此等之法的伟大自性是为完全显示，外道之法等，于初、中、后等中，不能很好地显示梵行，前后相违之故。亦非善，以义与词句具有过失之故。亦非不杂，以与他者共同之故。亦非完全圆满，以是暂时之对治之故。亦非完全清净，以成为自方烦恼恒常行持之所依之故。亦非完全调伏，以具有异地烦恼之随眠之故。此等之法等是彼之相违。有些则念诵为具有义与具有词句，从彼则显示具有义与具有词句是为善。以显说而显说者，名为了知，此等是为显示所说之法。彼等发起之法等，以非语言自性之故，自己不能了解义，以通过而了解。又，凡是彼之自性之故，以显说而显说，不是以文字改变而分别解说而显说，若太过度则不容许之故。凡是显说时显说者，如是念诵，彼之义是词之义著名而自己说时是，不是以文字改变而分别解说而显说时是，如魔所说之偈颂中，人们之寿命是
English
That which is expressed by the two, namely, the order being unreversed and the ability to understand, is for the sake of complete expression. The unmixed and so forth are because they are not common, because they are the antidote to all afflictions, and because liberation is achieved through the two, namely, self-nature and the liberation of the continuum, in that order. Furthermore, the virtue of the beginning, middle, and end is because of the goodness of the meaning, the goodness of the words, and the unmixed nature and so forth. Moreover, as an antidote to the doctrines of outsiders, the greatness of these doctrines is fully revealed, for the doctrines of outsiders do not well demonstrate pure conduct in the beginning, middle, and end, because they contradict each other from beginning to end. Nor are they virtuous, because the meaning and words are flawed. Nor are they unmixed, because they are common with others. Nor are they completely perfect, because they are temporary antidotes. Nor are they completely pure, because they serve as a basis for constantly engaging in one's own afflictions. Nor are they completely tamed, because they possess the latent tendencies of afflictions from other grounds. These doctrines and so forth are the opposite of that. Some recite it as having meaning and having words, from which it is shown that having meaning and having words is virtuous. That which is expressed by manifestation is called understanding, and these are to show the doctrine that is spoken. Those doctrines that arise from that, because they are not of the nature of language, cannot understand the meaning themselves, but understand through transmission. Furthermore, whatever is of that nature is expressed by manifestation, but not by changing the letters and explaining them separately, for if it becomes too excessive, it is not permissible. Whatever is expressed when manifesting, that is recited as expressing, the meaning of that is when the meaning of the word is famous and one speaks oneself, but not when changing the letters and explaining them separately, as in the verses spoken by Mara, the life of people is