Tibetan
ར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པ། ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་གང་གིས་ན་ད་ལྟར་མི་རྣམས་སྟོབས་ཆུང་བ་དང༌། གནོད་པ་མང་བ་དང༌། མཐུ་ཆུང་བ་དང༌། ཚེ་ཐུང་བའི་རྒྱུ་ནི་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྲམ་ཟེད་ལྟར་མི་རྣམས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཆགས་པས་ཆགས་པ་དང༌། མི་རིགས་པར་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་དང༌། ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དཀྲིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གཏམ་དུས་སྔར་བྱ་བ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་གཏམ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དང༌། མཐོ་རིས་ཀྱི་གཏམ་དང༌། འདོད་པ་རྣམས་ལ་རོ་མྱང་བ་དང༌། ཉེས་དམིགས་དང༌། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང༌། ཕན་ཡོན་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་སེམས་རངས་པ་དང༌། སེམས་ཉམས་བདེ་བ་དང༌། སེམས་དགའ་བ་དང༌། སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང༌། ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བར་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང༌། ནུས་པ་ཀུན་ཏུ་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་ཕུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བ་དང༌། འགོག་པ་དང༌། ལམ་མོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་མི་རྟག་པ་སྟེ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །གང་བདག་མེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མ་ཡིན། དེ་ནི་ང་བདག་མ་ཡིན། དེ་ནི་བདག་གི་བདག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟབ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་ཡང་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་མཐོང་ན་གཟུགས་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ཞིང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་བྱུང་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འམ། ཡིད་ཅེས་བྱ་བའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རུང་སྟེ། གང་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བྱི་དོར་བྱས་ཤིང་སྦས་ལ། བདག་གིས་བྱས་པ་དང༌། འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན། འདི་ནི་ང་བདག་ཡིན། འདི་ནི་བདག་གི་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ལ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེར་ན་གྲོང་ངམ་གྲོང་རྡལ་དང་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཞིག་ན། མདག་མ་མེ་ལྕེ་མེད་པ་དུ་བ་མེད་པའི་མདག་མས་གང་བའི་ཀླུང་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ནས་མི་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ། རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན། བདེ་བ་འདོད་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་དགའ་བ། གསོན་པར་འདོད་པ། འཆི་བར་མི་འདོད་པ། འཆི་བ་ལ་མི་དགའ་བ་ཞིག་འོངས་པ་དང༌། དེ་འདི་སྙམ་དུ་མདག་མ་མེ་ལྕེ་མེད་པ་དུ་བ་མེད་པའི་མདག་མེས་གང་བའི་ཀླུང་འདིར་བདག་ལྷུང་ན་བདག་འཆི་བའམ། འཆི་བ་ལ་ཐུག་བ་ཙམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། དེ་དེ་ལས་བསྲིང་བར་སེམས་དང༌། བསྲིང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཅིང་བསྲིང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །མདག་མེའི་ཀླུང་དང་འདྲ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་ཚེས་ཤེས་པའང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང༌། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང༌། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང༌། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང༌། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང༌། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང༌། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང༌། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང༌། སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང༌། རྨད་དུ་བྱུང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང༌། གཏན་ལ་དབབ་པར་ བསྟན་པའི་སྡེའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་བརྒྱ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ཤུདྡྷ་སིདྷ་དང༌། སརྦ་ཛྙཱ་དེ་ཝ་དང༌། ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་རྩངས་དེ་བནྡྲ་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཝརྨས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་བ།། རྣམ་པར་བཤད་པ་རིགས་པའི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་བརྒྱ། དབྱིག་གཉེན།
Chinese
于精进处随之精进，行梵行不为智者所呵责，名为于国土之乞食有果而食。 “奇哉！乔达摩，何故如今之人力量弱小，损害众多，威力微薄，寿命短促之因缘为何？”如是请问时，世尊对婆罗门稻穗生如是开示道：“婆罗门，如是之人等耽著于非法，为耽著所缚，为非理所缚而受压制，为邪法所缠绕。”如是说。 诸佛世尊之语，应于何时先说，是如下：布施之语，持戒之语，生天之语，于诸欲乐中品尝滋味，过患，出离，寂静，功德，以及广为真实宣说清净解脱之道的诸法。 于何时，彼心欢喜，心安乐，心喜悦，心无垢染，以及具足堪能通达殊胜正法，能于一切通达之时，诸佛世尊所宣说之殊胜正法是如下：痛苦，集起，灭尽，道。世尊为彼等如实广为宣说四圣谛。 诸比丘，色是无常的，凡是无常的即是痛苦的，凡是痛苦的即是无我的，凡是无我的，一切皆非我所有，那不是我，那不是我的我。如是，应以如实正见之妙慧来观察。如观察色一般，乃至识亦应以妙慧来观察。具足听闻之圣声闻，如是见时，则于色生厌离，于受，想，行，以及识亦生厌离。生厌离则离贪欲，离贪欲则得解脱，如是说。
English
Diligently striving in the right places, practicing pure conduct without being blamed by the wise, is called eating the alms of the land with fruit. "O Gautama, what is the cause for people now being weak, having much harm, having little power, and having short lives?" When asked thus, the Blessed One spoke to the Brahmin Dhanya-jata, saying: "Brahmin, people are attached to what is not Dharma, bound by attachment, oppressed by being bound to what is not reasonable, and entangled by wrong Dharma." The words of the Buddhas, the Blessed Ones, should be spoken first at the appropriate time, as follows: words of generosity, words of morality, words of heaven, tasting pleasure in desires, faults, renunciation, solitude, benefits, and extensively and truly showing the Dharma of the path of purification. When the mind is pleased, the mind is at ease, the mind is joyful, the mind is without defilement, and one is endowed with the ability to fully understand the excellent Dharma, and when one becomes capable of understanding everything, the excellent Dharma taught by the Buddhas, the Blessed Ones, is as follows: suffering, origin, cessation, and path. The Blessed One extensively and truly teaches the Four Noble Truths to them. Monks, form is impermanent; whatever is impermanent is suffering; whatever is suffering is without self; whatever is without self is not mine. That is not me. That is not my self. Thus, one should look with the wisdom of right view as it is. Just as with form, one should also look with the wisdom of right view up to consciousness. When a noble disciple who has heard thus sees, he becomes disgusted with form, and he becomes disgusted with feeling, perception, formations, and consciousness. When disgusted, he becomes free from desire. When free from desire, he becomes liberated, thus it is said.
Chinese
心之谓耶，意之谓耶，或名曰识，凡此之谓，乃是无闻之幼稚凡夫，久已拂拭潜藏，执以为我所造，此乃我所，此乃我之自体，此乃我之自体也。世尊譬如村落或城镇不甚远之处，有一坑，其中充满无焰无烟之烬。其后，来一非属孩童本性之人，非属愚昧本性之人，乃具智慧本性，欲求安乐，不乐痛苦，欲求生存，不欲死亡，不喜死亡之人。彼作是念：若我堕入此充满无焰无烟之烬之坑中，我将死亡，或仅触及死亡亦将受苦。彼如是思惟后，则心念远离于彼，且为远离而努力，且心念远离。如烬之坑，诸欲亦复如是。如是说。诸比丘，比丘亦知法。何谓知法耶？于此，比丘知法如下：经部，应颂部，授记部，讽颂部，自说部，本事部，本生部，如是事部，譬喻部，广大部，希有法部，教诫部。如是名为法。释择理门经百品圆满。印度堪布毗首陀悉陀与萨尔瓦若那提瓦及译师班智达藏德班达拉希达译，校勘之译师班智达曼殊室利瓦玛校定。
English
Whether it is called mind, or thought, or consciousness, this is what unlearned childish people have long neglected and hidden, claiming and holding it as 'I have done it,' 'This is mine,' 'This is my self,' 'This is my self.' The Blessed One said, 'For example, in a village or town not far away, there is a pit full of embers without flame or smoke. Then, a person who is not of childish nature, not of foolish nature, but of wise nature, desiring happiness, not liking suffering, desiring to live, not desiring to die, not liking death, comes. He thinks, 'If I fall into this pit full of embers without flame or smoke, I will die, or even just touching death will cause suffering.' After thinking like this, he thinks of distancing himself from it, and strives to distance himself, and keeps the distancing in mind. Just like the pit of embers, desires are also the same.' Thus he spoke. Monks, monks also know the Dharma. What is knowing the Dharma? Here, a monk knows the Dharma as follows: Sutra section, Geya section, Vyakarana section, Gatha section, Udana section, Itivuttaka section, Jataka section, Adbhuta-dharma section, Avadana section, Vaipulya section, and Upadesha section. This is called Dharma. The hundred sections of the Commentary on Reasoning are complete. The Indian Abbot Vishuddha-siddha and Sarvajna-deva and the translator Pandit Tsangde Bandara-rakshita translated it, and the reviser Pandit Manjushri-varma revised and finalized it.