Tibetan
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་འགྲེལ་པ། ཡོན་ཏན་འོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་འགྲེལ་པ། ཡོན་ཏན་འོད། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་སཏྭ་བྷཱུ་མི་བྲྀ་ཏྟི། བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་འགྲེལ་བ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་བ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་འདོད་པས། །མ་མོ་གང་ཞིག་ཤེས་པ་དེ། །ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་མཐར་འགྲོ་བ། །དེ་ཡི་བཤད་པ་བརྩམས་པར་བྱ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། དགོས་པ་མཐོང་བའོ། །དགོས་པའི་དོན་གང་དོན་ཆེན་པོའི་དོན་མཐོང་བ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་དོན་ཆེན་མཐོང་ནས་ནི། །མཉན་པ་དང་ནི་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །ཐོས་འདོད་གུས་པར་གྱུར་བ་ནི། །དང་པོ་ཚིག་གིས་དགོས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །མ་མོའི་དོན་ཆེན་པོ་མཐོང་བས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཡང་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས། ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཆེ་བའི་ངོ་བོ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པའོ། །ཡང་ན་རྟོགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་བས་སོ། །ཚིག་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པར་བཟུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆུ་འཐུང་དང་རླུང་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུས་ན། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ཚིག་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་ནི་སོང་བར་གྱུར་པ་དང༌། འོང་བར་འགྱུར་བ་དང༌། འགྲོ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རི་ནི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་མཐའ་ནི་ཤེས་བྱའི་མཐའོ། །འདིར་པ་རིའི་རི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་ནི་ཁྱབ་པ་དང་ཀུན་ངུའི་དོན་ཏེ། ཀུན་དང་ཁྱབ་པའི་མཐའ་ནི་པ་རི་ཨན་ཏ་སྟེ། མཐར་འགྲོ་བའོ། །གང་ཞིག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་ཤེས་པས་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཤེས་པས་ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་མཐར་འགྲོ་བ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་རྒྱས་པ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་མཐར་འགྲོ་བ་གཞན་དག་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མ་མོས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་མོ་དང་འདྲ་བས་ན་མ་མོའོ། །ཇི་ལྟར་ཡི་གེའི་མ་མོ་མ་གཏོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད
Chinese
《菩萨地论》的注释，功德光著。 《菩萨地论》的注释。 功德光著。 印度语：菩提萨埵 ഭൂമി वृत्ति (梵文天城体：बोधिसत्त्व भूमि वृत्ति，罗马转写：bodhisattva bhūmi vṛtti，菩萨地注释)。藏语：《菩萨地论》的注释。向所有的佛和菩萨顶礼！向圣妙吉祥童子顶礼！为了利益一切众生，哪一个母本如果知道，就能到达所知事物的彼岸尽头，就将为它写作解释。 如果有人问，创作这个偈颂的必要性是什么？答：是为了看到必要性。必要的意义是什么？是看到重大意义。因为看到论典的重大意义后，为了听闻和受持，那些渴望听闻且恭敬的人，最初以言辞说明必要性。如是说。因为看到了母本的重大意义，所以这个偈颂本身也具有重大意义。然而，这个重大意义的本质是不应该被言说的。“到达”的意思是获得，或者说是证悟，因为它是为了见到智慧的意义而到达的。即使对于一个词，也要为了见到被确定把握而理解，比如像“喝水”和“吃风”这样的例子，所以，“到达”这个词应该被理解为确定的把握的意义。否则，词语就会变得没有力量。到达就是已经过去、将要到来和正在到达。比如像“山是静止的”这样的例子。“所知”的意思是应该被知道的。它的尽头就是所知的尽头。这里，将“波日”翻译为“靠近”的意思是普遍和全部的意思。全部和普遍的尽头就是“波日安达”，也就是到达尽头。所谓“哪一个知道”，意思是哪一个是通过知道而知道的，不是通过其他方式，是知道而不是不知道。如果有人问，哪一个通过知道而到达所知事物的彼岸尽头？答：是菩萨的广大藏，因为在其他事物中没有见到到达所知事物彼岸尽头。它的母本是指具有非常广大的特征的非常广大的藏的母本，因为与母本相似所以是母本。就像没有字母的母本就无法识别论典一样，与在菩萨地中宣说的特征相分离的非常广大的藏。
English
Commentary on the Bodhisattva Bhumi, by Gunaprabha. Commentary on the Bodhisattva Bhumi. By Gunaprabha. In Sanskrit: Bodhisattva Bhumi Vritti (梵文天城体：बोधिसत्त्व भूमि वृत्ति，罗马转写：bodhisattva bhūmi vṛtti，Meaning: Commentary on the Bodhisattva Bhumi). In Tibetan: Commentary on the Bodhisattva Bhumi. Homage to all Buddhas and Bodhisattvas! Homage to the noble Manjushri, who has become a youth! Because of the desire to benefit all sentient beings, whichever 'mother' knows, that goes to the ultimate end of knowable things, its explanation will be composed. If someone asks, what is the necessity of composing this verse? The answer is: it is to see the necessity. What is the meaning of necessity? It is to see the meaning of great significance. Because after seeing the great significance of the treatise, for the sake of listening and holding, those who desire to hear and are respectful, the necessity is initially stated with words. Thus it is said. Because the great significance of the 'mother' is seen, this verse itself is also of great significance. However, the essence of this great significance is not to be spoken. The term 'going' means obtaining, or realizing, because it goes for the purpose of seeing wisdom. Even for a single word, it is to be understood for the sake of seeing what is definitely grasped, like the examples of 'drinking water' and 'eating wind,' so the word 'going' should be understood as the meaning of definite grasping. Otherwise, the words would become powerless. Going is what has gone, what will come, and what is going. Like the example of 'the mountain is still.' 'Knowable' means what should be known. Its end is the end of the knowable. Here, translating 'pari' as 'near' means pervasive and all-encompassing. The end of all and pervasive is 'pari anta,' which is going to the end. 'Whichever knows' means whichever is known through knowing, not through other means, it is knowing and not not-knowing. If someone asks, which one, through knowing, goes to the ultimate end of knowable things? The answer is: it is the extensive collection of Bodhisattvas, because in other things, the going to the ultimate end of knowable things is not seen. Its 'mother' refers to the 'mother' of the very extensive collection that has the characteristic of being very extensive, because it is similar to a 'mother,' it is a 'mother.' Just as without the 'mother' of letters, a treatise cannot be recognized, so too, the very extensive collection is separate from the characteristics taught in the Bodhisattva Bhumi.
Tibetan
་མ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མོའིའོ། །གང་གིས་ཅི་ཙམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་འདོད་པས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་ནི་ལེགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་ཕན་པ་ཞིག་ཅེ་ན། བཤད་པ་མ་མོའི་དོན་བསྟན་པའོ། །དེ་བསྟན་པས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་བས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་སྡེ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་གནས་དང༌། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་དང༌། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་མཐའི་གནས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་གནས་ནི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་ལེའུ་བཞིའོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་མཐའ་ནི་ལེའུ་ལྔ་སྟེ། གང་དེ་ནི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། གཞི་དང༌། རྟགས་དང༌། ཕྱོགས་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང༌། གནས་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང༌། ས་དང༌། སྤྱོད་པ་དང༌། རབ་ཏུ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གྲངས་བཅུར་བསྡུས་པ་ནི་གྲངས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏེ། བཅུ་ལས་མི་མང་ཞིང་མི་ཉུང་ངོ༌། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཐེག་པའོ། །དེ་ནི་ཐེག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། འཆད་བར་འགྱུར་བའི་ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་གནས་པའི་ལེའུ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་མ་བསྡུས་པས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་ལམ་མམ་ཐོབ་པར་བྱ་བས་ན་ལམ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ལམ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ལེའུ་ཡང་འདི་ལྟར་བསྡུས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་རྟེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟེན་ཉིད་ཡིན་ན། གང་གི་རྟེན་ཡིན་ཞེས་བརྟེན་པ་འདྲི་བས། དེ་ལྟ་བས་ན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད། འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ
Chinese
不见之故也。彼之名为母也。以何为量耶？曰：以欲利乐一切有情故也。欲利乐一切有情者，乃为善者，即欲利乐一切有情也。如何之利乐耶？谓说示母之义也。由彼说示，亦将说示广大之藏，故此偈之总义即彼也。此菩萨地之藏之总义者：瑜伽之地处，及瑜伽之地自体之处，及瑜伽之地边际之处也。瑜伽之地处者，即十八章也。瑜伽之地之修行法者，即四章也。瑜伽之地之边际者，即五章也。何者耶？此等十法乃摄集大乘菩萨道果者也。十者何耶？地、相、方、增上意乐、住、生、圆满执持、地、行、善安住是也。摄为十数者，乃为摄取数决定之义，即不少于十，亦不多于十也。大乘乃摄集者，谓能度故名为乘。彼既是乘，亦是大故，乃为大乘，将以七相之理阐释之。善安住之章，乃是果故，未摄于大乘，故说示菩萨道果也。以此获得故名为道，或以可获得故名为道，如是智慧与可获得之果，即显示为道也。如是具相之大乘，亦将如是摄集善安住之章也。以此执持故名为所依，何以故，以观待所依故为所依也。何者之所依耶？以询问所依故，如是说具分也。如是亦应加于其他。何以故说正等觉圆满耶？如是获得正等觉
English
It is because of not seeing. That which is called "that" is "mother." How much is it? It is said: It is because of wanting to benefit all sentient beings. Wanting to benefit all sentient beings is doing good, that is, wanting to benefit all sentient beings. What kind of benefit is it? It is explaining the meaning of "mother." By explaining that, it will also explain the vast collection, so the summarized meaning of this verse is that. The summarized meaning of this section on the Bodhisattva grounds is: the place of the basis of yoga, the place of the nature of the basis of yoga, and the place of the end of the basis of yoga. The place of the basis of yoga is eighteen chapters. The dharma for practicing the basis of yoga is four chapters. The end of the basis of yoga is five chapters. What is it? These ten dharmas are what collect the Great Vehicle, the path of the Bodhisattva, along with its fruit. What are the ten? They are: basis, sign, direction, higher intention, abiding, birth, complete holding, ground, conduct, and well-established. Collecting into ten numbers is the meaning of taking a definite number, that is, not more than ten and not less than ten. The Great Vehicle is what collects, because it carries one across it is called a vehicle. Since it is both a vehicle and great, it is the Great Vehicle, which will be explained in terms of seven aspects of greatness. Since the chapter on well-established is the fruit itself, it is not included in the Great Vehicle, so it is shown as the path of the Bodhisattva along with its fruit. Because one obtains it through this, it is called the path, or because it is to be obtained, it is called the path. Thus, wisdom and the fruit to be obtained are shown as the path. With such characteristics, the Great Vehicle will also collect the chapter on well-established in this way. Because it holds this, it is called the support. Why? Because it is the support in relation to the support. What is the support of? Because one asks about the support, it is said to have a share. Similarly, it should also be applied to others. Why is it said that perfect and complete enlightenment is complete? Thus, obtaining perfect and complete enlightenment.