Tibetan
ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་པ། དབྱིག་གཉེན། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་པ། དབྱིག་གཉེན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། དྷ་རྨ་དྷ་རྨ་ཏཱ་བི་བྷཾ་ག་བྲྀ་ཏྟི། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཕམ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མ་ཕམ་གང་གིས་སྒྲ་བཞིན་དོན་འཛིན་པའི། །འཁྲུལ་པས་འཇིག་རྟེན་ལམ་གོལ་སོང་མཁྱེན་ནས། །བསྟན་པ་བསྡུ་བ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་པ། །བླ་མ་དེ་ལ་ཐལ་སྦྱར་རབ་བཏུད་ནས། །བླ་མ་རྣམས་ལས་ཐོས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །གནང་བས་ཚིག་བསྡུས་བསྟན་བཅོས་འདི་ཡི་དོན། །ཟབ་མོ་ཉིད་ནི་ཅུང་ཟད་ཚིག་རེ་ནས། །རང་ནུས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་ཕྱིར་འབད། །གང་ཕྱིར་ཤེས་ནས་འགའ་ཞིག་སྤང་བྱ་ཞིང༌། །གཞན་འགའ་ཞིག་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་བྱ་བ། །དེས་ན་དེ་དག་མཚན་ཉིད་སྒོ་ནས་ནི། །རྣམ་དབྱེ་འདོད་པས་བསྟན་བཅོས་འདི་བྱས་སོ། །གང་ཕྱིར་ཤེས་ནས་འགའ་ཞིག་སྤང་བྱ་ཞིང༌། །གཞན་འགའ་ཞིག་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་བྱ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པའོ། །དེ་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དབྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྨྲས་པ། དེ་དག་མཚན་ཉིད་སྒོ་ནས་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཅི་རེ་ཞིག་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེའི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འདི་དག་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་མང་པོ་རྣམས་ལས་བཀོལ་ནས་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མདོར་བསྡུས་པས། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ སོགས་པ་དེ་ནི། བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདི་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གང་ཞིག་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་དུ་བཤད་པ་དེ་གཟུང་བའི་དོན་དུའོ། །ཐམས་ཅད་སྨོས་པ་ཡང་དེ་ཡང་འདི་ཙམ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ནི་འདི་ཉིད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པར་བ
Chinese
法与法性分别论释 世亲 法与法性分别论释 世亲 印度语：དྷ་རྨ་དྷ་རྨ་ཏཱ་བི་བྷཾ་ག་བྲྀ་ཏྟི。（Dharma dharmatāvibhaṅgavṛtti，Dharma dharmatā vibhaṅga vṛtti，法、法性、分别、释） 藏语：法与法性分别论释。 顶礼薄伽梵无败者！ 无败者您，知晓世人因错执如声之义而误入歧途，故作摄集教法，宣说此论。 对彼上师合掌敬礼后，从上师处听闻，并由彼之恩赐，为略摄文句，我将尽己所能，从只言片语中分辨此论之深义。 知晓何者应舍，何者应现证，因此，欲从体性之门分别彼等，故造此论。 知晓何者应舍，何者应现证。 所谓此者，如其次第，乃就由一切烦恼之体性的法，及由清净之体性的处所完全转变而善加分别的法性而说的。 所谓彼等从体性之门分别，是指并非从异处之门分别之义。 其余的只是理解意义而已。 说道：彼等从体性之门分别。 所谓法与法性彼等本身分别，难道不是其他的吗？ 抑或仅仅是这些而已吗？ 并非从众多言辞中提取而作二分。 那么是什么呢？ 薄伽梵所安立的蕴、界、处等，总而言之，此一切是二，为何呢？ 因为由法与法性所摄故。 蕴、界、处等，若摄集则成二种，即法与法性。 其中，所谓“此”者，是为了摄取在此论中所说之义。 所谓“一切”者，也是为了显示也仅仅是这些。 因为除了这些之外，要么是包含于此，要么是不存在。 如此无有差别地
English
Commentary on Distinguishing Dharma and Dharmata Vasubandhu Commentary on Distinguishing Dharma and Dharmata Vasubandhu In Sanskrit: Dharma dharmatāvibhaṅgavṛtti. In Tibetan: Commentary on Distinguishing Dharma and Dharmata. Homage to the Bhagavan Ajita! Ajita, knowing that the world has gone astray by mistakenly grasping the meaning as sound, you compiled the teachings and spoke this treatise. After paying homage to that lama with folded hands, having heard from the lamas and by their grace, in order to condense the words, I will strive to distinguish the profound meaning of this treatise from each word, according to my own ability. Because some should be abandoned after knowing them, and some others should be directly realized, therefore, desiring to distinguish them from the perspective of their characteristics, this treatise is made. Because some should be abandoned after knowing them, and some others should be directly realized. This means that, in order, it is spoken with regard to dharma, which is the nature of all afflictions, and dharmata, which is completely transformed and well distinguished by the place of the nature of purity. To distinguish them from the perspective of their characteristics means that it is not from the perspective of different objects. The rest is just understanding the meaning. It is said: To distinguish them from the perspective of their characteristics. What is it that distinguishes dharma and dharmata themselves, or is it not something else? Or is it just these? It is not to make a distinction by extracting from many words. What is it then? Whatever the Bhagavan has established, such as the aggregates, elements, and sense bases, in short, all of this is two. Why? Because it is included by dharma and dharmata. The aggregates, elements, and sense bases, if collected, become two types, namely dharma and dharmata. Among them, the term "this" is for the purpose of grasping what is explained in this very teaching. The term "all" is also to show that it is just this much. Because other than that, either it is included in this, or it does not exist. Thus, without any difference,
Tibetan
རྗོད་ནས། གང་ཞིག་གང་གིས་བསྡུས་ཞེས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་འཁོར་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་འཁོར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་སུམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་ཡང་ཡིན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཐེག་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེས་བསྡུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་མོད། །མཚན་ཉིད་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན། འདིའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་ཆོས་དེ་ཉིད་ནི་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། གཉིས་དང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པར་སྣང་བ་ནི་གཉིས་དང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པར་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་ པར་བརྗོད་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་གདགས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་མ་ལུས་པར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི། མེད་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུའི་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་སྒྲ་དག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་དོན་མེད་ཅིང་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དོན་མེད་བ་ཉིད་ཀྱང་སྣང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི
Chinese
述说后，如果有人问：用什么来概括，以至于不能区分轮回和涅槃呢？因此（经中）说道：以法来区分的就是轮回。因为法具有普遍烦恼的自性，所以它的自性轮回被称为以法来区分。另一种情况是，以法性来区分的就是三乘的涅槃。因为涅槃是要由三乘来获得的，所以被称为三乘的涅槃。也可以说是既是三乘，又是涅槃，所以称为三乘的涅槃。其中，法性具有完全转变的自性，因此由它所概括的涅槃被称为以法性来区分。虽然轮回和涅槃是这样以法和法性来区分的，但因为没有说明其特征，如果有人问：这（法和法性）的特征是什么呢？以至于不了解法本身。因此，为了说明其特征，（经中）说道：显现为二和如何表达的现象，就是非真实的遍计，即法的特征。显现为二，以及如何显现为表达的现象，就是二和如何显现为表达的现象。其中，能取和所取的对境，如眼和色等，显现为二，以及存在和依赖于它的如何显现为表达的现象，即作为设定自性和差别的所依之本体，那就是非真实的遍计。这被称为法的特征，这样就完整且无遗漏地阐述了法的特征。其中，非真实的决定词是：因为不存在而显现，所以是非真实的。因为这个法不是存在的，所以“遍”字的含义和“计”字的含义是：因为在一切处都没有意义，仅仅是分别念，所以是遍计。没有意义本身也是因为显现的自性没有完全成立。仅仅是分别念是因为显现仅仅存在于错觉之中。法的特征已经阐述完毕。法性的特征是……
English
Having spoken, if someone asks: What encompasses what, such that one cannot distinguish between samsara and nirvana? Therefore, it is said: What is distinguished by dharma is samsara. Because dharma has the characteristic of pervasive affliction, its nature, samsara, is said to be distinguished by dharma. The other case is that what is distinguished by dharmata is the nirvana of the three vehicles. Because nirvana is to be attained by the three vehicles, it is called the nirvana of the three vehicles. It can also be said that it is both the three vehicles and nirvana, so it is called the nirvana of the three vehicles. Among these, dharmata has the characteristic of complete transformation, so the nirvana encompassed by it is said to be distinguished by dharmata. Although samsara and nirvana are thus distinguished by dharma and dharmata, because their characteristics have not been explained, if someone asks: What are the characteristics of these (dharma and dharmata)? Such that one does not understand dharma itself. Therefore, to explain its characteristics, it is said: What appears as duality and how it appears to be expressed is unreal parikalpita, which is the characteristic of dharma. Appearing as two and how it appears to be expressed is two and how it appears to be expressed. Among these, the object of grasping and the grasped, such as the eye and form, etc., appear as two, and existence and dependence on it, how it appears to be expressed, that is, the essence of the basis for establishing self and difference, that is unreal parikalpita. This is called the characteristic of dharma, thus the characteristic of dharma is completely and without omission explained. Among these, the definitive term of unreal is: because it appears without existing, it is unreal. Because this dharma does not exist, the meaning of the word "parikalpita" and the meaning of the word "kalpana" are: because it is meaningless in all places and is merely conceptualization, it is parikalpita. Meaninglessness itself is also because the nature of appearance is not completely established. Merely conceptualization is because appearance exists only in illusion. The characteristic of dharma has been explained. The characteristic of dharmata is...