Tibetan
ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་བཤད་པ། མཛེས་པ་བཀོད། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་བཤད་པ། མཛེས་པ་བཀོད། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་བྱཱ་ཁྱཱ་ན། བོད་སྐད་དུ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སེམས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ། །ད་ལྟ་ཉི་ཚེ་མཐོང་བ་རྣམས། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཟབ་མོ་ལ། །ཆེན་པོར་འཕར་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །འོན་ཀྱང་རྟེན་ལ་གནས་བཅས་དང༌། །སྔ་ནས་དགེ་ལ་གོམས་བྱས་པའི། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང༌། །ལེ་ལོ་དང་ནི་ཅུང་ཟད་ཆོག་པར་འཛིན། །འདོད་ཆགས་དང་ནི་ང་རྒྱལ་དཔྱོད་པ་དང༌། །འགྱོད་པ་དང་ནི་མ་ངེས་འབྱེད་པ་རྣམས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པ། །དེ་ཡིས་བར་དུ་གཅོད་བ་དེ་དག་གི །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤང་བར་འགྱུར། །ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་འདི་གཉིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྤང་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པས་མི་འགལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ལས། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྔགས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་འཕགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་བརྙས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་དག་ནི་བསོད་ནམས་རྫོགས་པས་མཆོག་ཏུ་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། བདག་ཅག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཆུང་བས་ན་ཆུང་བར་གྲགས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྐུ་ཆུང་ཞིང་སྐུ་ཚེ་ཐུང་ལ་འོད་འདོམ་གང་བ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་མང་པོ་དང༌། ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་དགྲ་ཡོད་པ་དང༌། འདིའི་ཞིང་གཡང་ས་དང་མི་གཙང་བ་དང༌། གསེག་མ་དང༌། གྱོ་མོ་དང༌། རྡོ་དང༌། རི་ལ་སོགས་པས་གང་བར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་པ་དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་གནས་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུར་དད་པ་བྱ་བའི་གནས་ཀྱི་མཆོག་ལ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཆུང་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡང་ངན་སོང་གི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང༌། དེའི་བསྟན་པ་ལྟར་མ་བྱས་ན། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་དེ་ཡོང
Chinese
第二偈的解释，美妙的陈设。 第二偈的解释。 美妙的陈设。 印度语：Gatha Dvaya Vyakhyaana。藏语：第二偈的解释。向所有的佛和菩萨顶礼！心若没有平等安住，现在只看到片面的人们，对于甚深的大乘，如何能大大地增长？然而，依靠所依而安住，以及先前习惯于善行的人们，以福德就能使世间，获得一切种智。轻蔑佛和法，懒惰和满足于少许，贪欲和傲慢的思辨，后悔和不确定，这些是众生的障碍，为了对治这些，宣说了殊胜的大乘，由此能断除这些障碍，所有过患都能彻底断除。这两偈，对于大乘经部相互矛盾之处，也以四种意趣，为了断除众生的八种障碍，以灵活的意趣显示对治，因此应当理解为不矛盾。其中，薄伽梵在经中，赞叹圣者遍见的佛陀的寿命等圆满，是为了生起希求心。然而，有些人却生起轻蔑圣者释迦牟尼的心，认为其他的如来因为福德圆满而极为伟大，而我们的如来因为福德小所以显得小。例如，这位佛陀身形矮小，寿命短促，光芒仅有一寻，有许多外道和提婆达多等敌人，而且此处的刹土是悬崖峭壁，不干净，充满了瓦砾、碎石、石头和山等，这样想也是一种障碍。对于如同世间的如意宝般的大福田，应当生起信心之处的殊胜之处，即使生起微小的恶念，也会成为堕入恶道的因，如果不按照他的教导去做，也会成为获得天界和解脱的障碍。因此，应当断除所化众生轻蔑佛陀的障碍。
English
Explanation of the Second Verse: A Beautiful Arrangement. Explanation of the Second Verse. A Beautiful Arrangement. In Sanskrit: Gatha Dvaya Vyakhyaana. In Tibetan: Explanation of the Second Verse. Homage to all Buddhas and Bodhisattvas! If the mind is not equally settled, how can those who only see a limited view now greatly increase in the profound Mahayana? However, those who abide by their support and have previously become accustomed to virtue, through merit, will enable the worlds to attain omniscience. Disparaging the Buddha and the Dharma, laziness and contentment with little, desire and arrogant speculation, regret and uncertainty, these are the obscurations of sentient beings. To counteract these, the supreme Mahayana is taught. By this, those who create obstacles will have all their faults completely abandoned. These two verses, regarding the contradictions between the Mahayana sutras, also through four intentions, to abandon the eight types of obscurations of sentient beings, by showing the antidote with flexible intentions, therefore, it should be understood as not contradictory. Among them, the Bhagavan, in the sutra, praises the complete life of the Buddha, such as the Noble All-Seeing One, in order to generate aspiration. However, some people generate a mind of contempt for the Holy Shakyamuni, thinking that other Tathagatas are renowned as supremely great because of their complete merit, while our Tathagata is renowned as small because of his small merit. For example, this Buddha is small in stature, short in life, and his light is only a fathom. He has many enemies, such as many heretics and Devadatta. Moreover, this field is full of cliffs, unclean, and filled with rubble, pebbles, stones, and mountains. Thinking this way is also an obscuration. For the great field of merit, like a wish-fulfilling jewel of the world, one should generate faith in the supreme place of refuge. Even generating a small evil thought will become a cause for falling into the lower realms, and if one does not act according to his teachings, it will become an obstacle to attaining higher realms and liberation. Therefore, one should abandon the fault of obstructing sentient beings from disparaging the Buddha.
Tibetan
ས་སུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ནས་ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པ་འདི་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། ང་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྒྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོབས་དང༌། མི་འཇིགས་པ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། ། སྡེ་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང༌། ཚོགས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་དང༌། །འགྲོ་བའི་དོན་ནི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད། །སྐུ་ཚེ་རིགས་དང་སྐུ་ཚད་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ལ་བརྙས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་བརྙས་ཏེ། བུད་མེད་དང་ཕལ་པ་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ། མཆོག་ཏུ་སླ་བ། ཉེས་པར་བཤད་པ། ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། རྟོག་གེས་སྦྱར་བ། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་མངོན་པར་དགའ་བ། རྙེད་སླ་བ་འདི་ཅི་དགོས་སྙམ་པ་དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐབས་སྟོན་པ་དང༌། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་བརྙས་པ་ནི་ངན་སོང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང༌། མི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་ལ་མ་བརྟེན་པས་ནད་མེད་པའི་མཆོག་ལ་གེགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་དེ་ཟློག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་མཆོག་འདི་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་བ་སྙེད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་ད་ལྟར་གྱི་མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་མཚན་མ་འདི་དག་ལ་མེད་པས་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་གི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་མང་པོ་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱས་ནས་གདོད་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བའི་ཕྱི་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ལེ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་
Chinese
为了安置于地，如来从慈悲宣说了此殊胜乘，即彼时彼刻，我自身圆满正等觉名为遍见者，如彼因缘。那是考虑到平等性而宣说的，如此，法身是所有障碍完全清净的自性，具有力量、无畏、现量和无量等无边功德，以平等性故，所有佛陀本身没有丝毫差别。 《律藏》中也说：“以僧众和法身，以及利益众生的行持，所有佛陀皆平等，非寿命、种姓和身量。”如此宣说。所谓轻蔑佛法，佛法即十二部经。其中一些人轻蔑，认为与妇女、凡夫共同，极其容易，错误宣说，诽谤业果，以分别念结合，恶劣之人显现欢喜，轻易获得此有何用，这也是障碍。如药王般，示现完全寂灭贪欲等所有之方便，为了使所有众生的所有烦恼之疾病灭尽，轻蔑近住是堕恶趣之因，以及不听从等等，不依此则会成为无病之胜阻碍之故。因此，为了遣除中断之过患，故宣说此殊胜乘，如云：若对恒河沙数如来作承侍恭敬，则会生起对大乘之了知。那么现在的多闻者们也并非不领悟，且对一尊佛作承侍恭敬的征相在此等中没有，岂非相违？答：这也是考虑到其他意义而宣说的，是考虑到证悟胜义谛无漏智慧的其他意义而宣说的，且这也是在无数劫中令诸多佛陀欢喜后，才生起极喜地之阶段，故无有相违。所谓懈怠，不是享用欲望，世间之业
English
In order to establish it on the ground, the Tathagata, out of compassion, taught this supreme vehicle, that is, at that time, at that moment, I myself, the perfectly enlightened Buddha, was called 'Sarvārthadarśin,' like that cause. That was spoken with consideration for equality. Thus, the Dharmakaya is the very nature of complete purity from all obscurations, endowed with infinite qualities such as power, fearlessness, direct knowledge, and immeasurability. Because of this equality, all Buddhas themselves have no difference whatsoever. Also, in the Vinaya Sutra, it is said: "With the Sangha and the Dharmakaya, and with the conduct of benefiting beings, all Buddhas are equal, not in lifespan, lineage, or stature." Thus it is said. As for what is called 'disparaging the Dharma,' the Dharma is the twelve branches of scripture. Some disparage it, thinking it is common with women and ordinary people, extremely easy, wrongly explained, slandering karma and its results, combined with conceptual thought, evil people manifestly rejoice, thinking, 'What need is there for this which is easily obtained?' That too is an obscuration. Like the king of medicine, it shows the means of completely pacifying all such things as desire, and in order to exhaust all the afflictive diseases of all beings, disparaging the one who dwells nearby is the cause of falling into the lower realms, and not listening, etc., and because not relying on it becomes an obstacle to the supreme state of being without disease. Therefore, in order to avert the fault of interruption, this supreme vehicle is taught. It is said, for example, that if one serves and reveres as many Tathagatas as there are grains of sand in the Ganges River, knowledge of the Mahayana will arise. If that is so, then is it not the case that even those who have heard much at present do not understand, and that the signs of serving and revering one Buddha are not present in these, so is it not contradictory? The answer is that it was also spoken with consideration for another meaning, it was spoken with consideration for another meaning, that of realizing the undefiled wisdom of ultimate truth, and also that it is only after pleasing many Buddhas appearing for one countless eon that the stage of the Ground of Utter Joy arises, so there is no contradiction. What is called laziness is not indulging in desires, worldly activities.