Tibetan
་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཡང་རབ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡུལ་མེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་ཡུལ་ཡོད་ན་ཡེ་ཤེས་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་མཚན་མ་ག་ལ་འབྱུང༌། གལ་ཏེ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མི་འབྱུང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང༌། ཚོགས་བསགས་པ་ཡང་དོན་མེད་དོ་སྙམ་པ་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་ཞིང༌། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཛད་པར་གསུངས་སོ། །རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབྱུང་བ་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ། །རྒྱ་མཚོ་ལས་རླབས་འབྱུང་བ་དང༌། ཉི་མ་ལས་འོད་འབྱུང་བ་དང༌། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལས་དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཞན་ལས་ཀྱང་མཆོད་སྡོང་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབྱུང་བར་བསྟན་ཏོ། །རིགས་པ་ནི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ། །ལུང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའོ། །མི་བརྗོད་པ་ནི་མངས་ཀྱིས་དོགས་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ནོ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ནི་གྲངས་ལས་འདས་པའོ། །ཚོགས་ནི་རྒྱུའི་དོན་དེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །སྨོན་ལམ་བཏབ་ པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུའོ། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུར་དག་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ནི་གང་དང་གང་གིས་འདུལ་བ་ལ་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་སྟེ། རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་བཞིན་དུ་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ། མོས་པ་དུ་མའི་སེམས་ཅན་ལ། །སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་ལས། །གལ་ཏེ་མོས་པར་མ་གྱུར་ཀྱང༌། །སྨད་པ་དག་ཏུ་མི་བྱ་སྟེ། །ཆོས་ཉིད་བསམ་མི་ཁྱབ་ལྡན་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དངོས་སུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་དང༌། གཉིས་སུ་སྣང་བའི་མཚན་མ་མི་མངའ་སྟེ། དེ་ཡང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཤིང༌། །མི་རྟོག་ངང་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་མཐའ་དང་དབུས་དང་ཁ་དོག་དུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་དང་དབུས་དང་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་ཐ་དད་དུ་མར་རྟོག་གོ །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་པ་མི་མངའ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་འདི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ
Chinese
若。又，饶益有情，智慧无处所。若智慧有处所，则智慧不能知，如是说，相从何生？若二取不生，则智慧之显现将断绝，发愿和积聚资粮也将变得无意义，如是思惟。说“为利他”等，此谓从无分别之状态中生起二色身，并作不可思议之利益有情之事。虽无分别念，然利益有情之事生起，此无有相违。如海中生浪，日中生光，如意宝中生所需之物一般。其他，如佛塔等之譬喻，虽无分别念，然亦显示利益有情之事。理智是具有损害的量。圣言是佛陀的教言。不说是因怀疑太多。利他是指世间和出世间的利益。无数劫是指超越数量。积聚是指因的意义，即福德和智慧的积聚。发愿是为了利益他人。所化有情是指眼等，是因清净者。如何调伏是指以何种方式调伏，则显现为彼之体性，如各种族类一般，随顺意乐而转变。如是说：于具多意乐之有情，示现种种之行。于甚深之法性开示中，若未生起信乐，亦不应加以毁谤，法性具有不可思议。如是说。实际上，世尊不具有佛身等以及二取之相，即：不离法界，安住于无分别之状态。如是说：若有见我以色身。如是说。因此，法身如虚空一般，虚空无有边和中以及多种颜色等之差别，然有情却执着于边和中以及蓝色和黄色等多种差别。若于色身等无有分别念，则利益有情之事不合理，若如是说。
English
Ro. Furthermore, for the benefit of beings, wisdom has no location. If wisdom had a location, then wisdom would not be able to know, as it is said, from where does the sign arise? If dualistic appearance does not arise, then the manifestation of wisdom will be cut off, and making aspirations and accumulating merit will also become meaningless, thus thinking. Saying "for the benefit of others" etc., this means that from the state of non-discrimination, two form bodies arise, and inconceivable benefit to sentient beings is done. Although there is no conceptual thought, the arising of benefit to sentient beings is not contradictory. It is like waves arising from the ocean, light arising from the sun, and desired objects arising from the wish-fulfilling jewel. Others, such as the example of stupas, although there is no conceptual thought, it also shows the benefit of sentient beings. Reason is a measure with harm. Scripture is the word of the Buddha. Not speaking is due to suspicion of too much. Benefiting others refers to the benefit of the world and beyond the world. Countless eons means beyond number. Accumulation refers to the meaning of cause, that is, the accumulation of merit and wisdom. Making aspirations is for the benefit of others. Those to be tamed are the eyes etc., those who are pure in cause. How to tame means that in whatever way one tames, it appears as its nature, like various races, it changes according to one's inclination. As it is said: To sentient beings with many inclinations, various behaviors are shown. In the exposition of the profound Dharma nature, if faith and joy do not arise, one should not slander it, the Dharma nature has the inconceivable. Thus it is said. In reality, the Bhagavan does not have the Buddha body etc. and the sign of dualistic grasping, that is: not moving from the Dharmadhatu, abiding in the state of non-discrimination. As it is said: Whoever sees me in form. Thus it is said. Therefore, the Dharmakaya is like space, space has no difference of edge and middle and various colors etc., but sentient beings cling to the edge and middle and blue and yellow and many differences. If there is no conceptual thought about the form body etc., then the benefit of sentient beings is unreasonable, if it is said like that.
Tibetan
འི་དོན་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཉི་མ་ལ་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཡང་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་དངོས་པོ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་འོད་ཟེར་མ་ཡིན་ནོ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་འོད་ཟེར་ཡིན་ན་ཁང་པའི་ནང་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཡུལ་འདི་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་ཟེར་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཡིན་ན་ནམ་མཁའ་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་ཉིད་འོད་ཟེར་མ་ཡིན་ཡང་དེ་ལས་འོད་ཟེར་འབྱུང་ཞིང་དངོས་པོ་ཀུན་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས་སངས་རྒྱས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །མར་མེ་མཛད་ཀྱི་དགོངས་པ་དཔག་ དཀའ་ཞིང། །དབུ་མའི་དོན་ཆེན་བློ་ཡི་ཡུལ་མིན་ཡང༌། །མི་ཤེས་བཤད་འདོད་སྟོན་པའི་དོན་ཆེད་དུ། །མན་ངག་གསལ་པོར་པྲཛྙཱ་མོ་ཀྵས་བྱས། །དགེ་བ་འདི་ཡི་བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་དེས། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར། །བསྟན་པ་རིན་ཆེན་འཇིག་རྟེན་གནས་གྱུར་ནས། །འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག །།དབུ་མའི་མན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་པཎྜི་ཏ་ཤེས་རབ་ཐར་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤེས་རབ་ཐར་པ་དེ་ཉིད་དང༌། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །། དབུ་མའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། ཤེས་རབ་ཐར་པ།
Chinese
其意义已于前述。太阳虽无分别念，却能生出各种光芒，使事物显现。太阳的中心并非光芒。如果太阳的中心就是光芒，那么就会存在于房屋等处，也会存在于这个地方，而且中心也会变得各不相同。光芒也不是太阳的中心，如果是的话，就会存在于虚空中，也不会使万物显现。因此，它本身虽非光芒，却能从中生出光芒，使万物显现。因此，经中说，佛陀如虚空，众生如山，不可思议。燃灯佛的密意难以衡量，中观的重大意义非心智所能及，然为不识者宣说之目的，以明晰之口诀，般若（藏文：པྲཛྙཱ，梵文天城体：प्रज्ञा，梵文罗马拟音：prajñā，汉语字面意思：智慧）解脱（藏文：མོ་ཀྵས་，梵文天城体：मोक्ष，梵文罗马拟音：mokṣa，汉语字面意思：解脱）而作。以此善业所获之福德，愿地水火风空存在期间，珍贵教法住世间，众生获得菩提之果位。中观口诀之释，班智达智解脱所著圆满。印度堪布智解脱本人与比丘戒律胜共同翻译、校订并确定。
English
Its meaning has already been explained above. Although the sun has no conceptual thought, it produces various rays of light and makes things appear. The center of the sun is not the light itself. If the center of the sun were the light, then it would exist in houses and other places, and it would also exist in this place, and the center would also become different. The light itself is not the center of the sun, because if it were, it would exist in the sky, and it would not make all things appear. Therefore, although it is not the light itself, light arises from it and makes all things appear. Therefore, it is said in the sutra that the Buddha is like the sky, and sentient beings are like mountains, which is inconceivable. The intention of Dipankara is immeasurable, and the great meaning of Madhyamaka is beyond the reach of the mind, but for the purpose of explaining it to those who do not know, it is done with clear instructions, Prajna (藏文：པྲཛྙཱ，梵文天城体：प्रज्ञा，梵文罗马拟音：prajñā，汉语字面意思：Wisdom) Moksha (藏文：མོ་ཀྵས་，梵文天城体：मोक्ष，梵文罗马拟音：mokṣa，汉语字面意思：Liberation). By whatever merit is obtained from this virtue, may the precious teachings remain in the world as long as earth, water, fire, wind, and space exist, and may all beings attain the state of enlightenment. The commentary on the Madhyamaka instructions, written by Pandit Jñāna Vimukta, is complete. The Indian Abbot Jñāna Vimukta himself and the Bhikshu Discipline Victory translated, revised, and finalized it. Commentary on the Madhyamaka Instructions, by Jñāna Vimukta.