Tibetan
དབུ་མའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། ཤེས་རབ་ཐར་པ། དབུ་མའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། ཤེས་རབ་ཐར་པ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱ་མ་ཨུ་པ་དེ་ཤ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་མཛད་ཅིང༌། །དཀར་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་རྒྱུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །དབུ་མའི་མན་ངག་གསལ་བར་བྱ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་རྟོག་གིས། །འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་རྣམས། །མན་ངག་ལམ་ལ་རབ་བརྟེན་ནས། །ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །མན་ངག་དོན་ཙམ་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ལ། གང་གི་གསུང་གི་འོད་ཟེར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡུལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སློབ་དཔོན་དེ་དག་ཉིད་ཡ་རབས་དམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། བར་ཆད་ཀྱི་བགེགས་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། བཤད་པར་དམ་བཅའ་བའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་གཉིས་བསྟན་ཏེ། ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བས་མཆོད་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། རང་གི་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལ། གང་གི་གསུང་གི་འོད་ཟེར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །བདག་སོགས་རྨོངས་པ་མ་ལུས་པའི། །སྙིང་གི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དམ་པའི་སྐྱེས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་རང་གི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་མའོ། །འདུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚིག་གོ །ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་གམ། སྤྱིའི་སྒྲ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་གཞན་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་རྟེན་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་གསལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་མཆོད་པ་དང༌། ཕྱག་འཚལ་བས་མཆོད་པའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། ཁྲ་མོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སྤྱི་སྒྲ་ཡིན་ཡང་འོ་མ་དགོས་པའི་སྐབས་སུ་བ་ཁྲ་མོ་ལ་འཇུག་གོ །གསུང་གི་འོད་ཟེར་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཡང་བསྟན་ནོ། །དཀར་པོ་དང༌། དམར་པོ་དང༌། སྔོན་པོ་དང༌། ཉི་ཟླའི་འོད་དང་འདྲ་སྟེ། ཉི་མ་ཤར་བས་འོད་ཀྱིས་མུན་ནག་ཆེན་པོ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། མེ་ཏོག་ ལ་སོགས་པ་ཁ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྨན་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོ
Chinese
中观窍诀名为释 智慧解脱 中观窍诀名为释 智慧解脱 印度语：玛达亚玛乌帕德夏布栗底。 藏语：中观窍诀名为释。 顶礼圣观自在！ 遣除有情诸痛苦， 白净增长之因缘， 顶礼菩提心之后， 明示中观之窍诀。 以颠倒之分别念， 沉溺轮回之泥潭， 依凭窍诀之道者， 为证真实菩提故， 略说窍诀之义理。 其中，以“何者之语光明”等，乃为对具功德之境顶礼而作。 为知彼等上师乃贤善殊胜者耶？为息灭障碍之魔耶？意在誓言宣说耶？此偈颂已显示二种摄义，即以述功德而供养，以顶礼而供养，功德亦应知为利他圆满及自利。 利他亦有因与果，其中，以“何者之语光明”等，乃显示因之圆满。 “我等无余诸愚昧，心莲开放者”，乃显示果之圆满。 所谓“圣士”，乃显示自利至极。 所谓“诸”，乃多数之义。 所谓“敬礼”，乃顶礼之语。 当说支分之义，所谓“何者”，乃作者之语耶？虽为总称之语，然已明确舍弃他境，唯入于所依佛陀，乃因赞佛功德而供养，及以顶礼而供养之时也。 犹如云“唤花斑母牛”，虽为总称之语，然于需乳之时，则入于花斑母牛也。 所谓说“语光明”，亦显示身语意之光明也。 如同白色、红色、蓝色，及日月之光，如日出时，光明能遣除大黑暗，并能使花朵等开放，以及药物与果实等各种。
English
Commentary on the Instructions of the Middle Way, called Liberation of Wisdom Commentary on the Instructions of the Middle Way Liberation of Wisdom In Sanskrit: Madhyama Upadesha Vritti. In Tibetan: Commentary on the Instructions of the Middle Way. Homage to Arya Lokeshvara! Dispelling the suffering of beings, The cause of the increase of white virtue, Having paid homage to the mind of enlightenment, I will clarify the instructions of the Middle Way. Those who are sinking in the swamp of samsara Due to inverted thoughts, Relying on the path of instructions, In order to accomplish perfect enlightenment, I will explain the meaning of the instructions. Here, by "Whose speech's rays of light," etc., one begins by paying homage to the object endowed with qualities. Is it in order to know that those teachers themselves are noble and virtuous? Is it in order to pacify the obstacles of hindrances? Is it intended to vow to explain? This verse shows two condensed meanings: offering by praising qualities and offering by prostration, and qualities should also be understood as the perfection of others' benefit and one's own benefit. Others' benefit also has cause and effect. There, by "Whose speech's rays of light," etc., the perfection of the cause is shown. "Opening the lotus of the heart of all ignorance, including myself," shows the perfection of the result. The so-called "holy being" shows the ultimate self-benefit. The word "those" means many. The word "obeisance" is a word of prostration. The meaning of the limbs should be explained. The word "whose" is the word of the agent? Although it is a general term, it is clear that it only applies to the basis, the Buddha, having completely abandoned other objects, because it is the occasion for offering by praising the qualities of the Buddha and offering by prostration. It is like saying, "Call the spotted cow." Although it is a general term, it applies to the spotted cow when milk is needed. Saying "speech's rays of light" also shows the rays of light of body, speech, and mind. Like white, red, and blue, and the light of the sun and moon, when the sun rises, the light removes great darkness and causes flowers etc. to open, and various medicines and fruits.
Tibetan
གས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། བ་མོ་ལ་སོགས་པ་གྲང་བའི་རིག་པའི་གདུག་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང༌། དྲོ་བའི་རག་པས་སེམས་ཅན་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང༌། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང༌། དངོས་པོ་མི་གསལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། སྐར་མ་ལ་སོགས་པའི་འོད་གཞན་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་ཐར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། བློའི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱུད་མ་སྨིན་པ་ཀུན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། བདུད་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། ལྟ་བ་ངན་པ་སེལ་བར་བྱེད་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང༌། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཡང་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་མོག་མོག་པོར་མཛད་དང་ཞེས་པས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །འོད་ཟེར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འབྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སུ་བྱ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བདག་སོགས་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་བདག་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། །རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་གི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པ། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་སྟེ། རྟེན་གྱི་མིང་བརྟན་པ་ལ་བརྟགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་པདྨ་དང་འདྲ་སྟེ། པདྨ་ནི་མཐོང་ན་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་དྲི་དང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པ་དང༌། འདམ་ནས་སྐྱེས་ཀྱང་འདམ་གྱིས་མ་གོས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་དགའ་གདུང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་དང༌། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་བའི་བདུད་རྩིའི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་ པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་བཅས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང༌། ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་དང༌། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་ཅི
Chinese
令稼穡成熟，以及消除冰雹等寒冷之害，以温暖使众生安乐，辨别正道与非道，使不明显之事物显现，并压倒星星等其他光芒。同样，世尊以身语意之门，以不可思议之解脱之法所宣说的光芒，消除众生的无明黑暗，开启智慧之莲，使未成熟之相续皆成熟，平息魔等之损害，平息一切众生的痛苦，安置于无上之安乐，消除断除恶见，并压倒天等之异熟之光。这也由“作摩摩诃”等所显示。光芒，是指显示作者之作用。开启，是指显示所作之事。提到“我等”等，是指导师我等，容易理解。愚昧，是指未现证真实之义。提到“无余”，是指世尊之大悲并非片面，而是周遍一切，且已投入于成办一切之义。开启心之莲，是指作为心之所依的心，是依于稳固之名，因此，称为开启心之莲。这如同莲花，莲花是见到则生喜悦，具有香气和各种颜色，是蜂蜜等的来源，虽然从泥中生长，却不被泥所染，且特别殊胜。同样，心也是喜悦和悲伤等各种情绪的处所，能体验俱生甘露之味，成为菩提宝的来源，即使具有暂时的垢染，自性也是光明清净的。即如是说：水界、黄金与虚空，如其清净般而希求清净。以及说：心之自性即是佛，勿于他处寻觅佛。
English
It causes crops to ripen, and pacifies the harm of cold phenomena such as hail, and brings happiness to sentient beings with warmth, distinguishes between the right path and the wrong path, makes unclear things clear, and overwhelms other lights such as stars. Similarly, the light of the Dharma taught by the Blessed One through the gates of body, speech, and mind, with inconceivable liberation, eliminates the darkness of ignorance of beings, opens the lotus of wisdom, ripens all immature continuums, pacifies the harm of demons and so on, pacifies the suffering of all sentient beings, establishes them in supreme bliss, eliminates and abandons evil views, and also overwhelms the light of the fruition of gods and so on. This is also shown by "making momoho" and so on. Light means showing the action of the agent. Opening means showing the action to be done. Mentioning "I, etc." refers to the teacher, I, etc., which is easy to understand. Ignorance means that the meaning of reality has not been manifested. Mentioning "without remainder" means that the Blessed One's compassion is not one-sided, but all-pervasive, and has been invested in accomplishing all meanings. Opening the lotus of the heart means that the heart, which is the basis of the mind, is based on the name of stability, therefore, it is called opening the lotus of the heart. This is like a lotus, a lotus is pleasing to see, has fragrance and various colors, is the source of honey and so on, although it grows from mud, it is not stained by mud, and is particularly excellent. Similarly, the mind is also the place of various emotions such as joy and sorrow, can experience the taste of co-emergent nectar, becomes the source of the Bodhi jewel, and even with temporary stains, its nature is luminous and pure. That is, it is said: The water element, gold, and the sky, are desired to be pure as they are pure. And it is said: The nature of the mind is Buddha, do not seek Buddha elsewhere.