Tibetan
ལ་ཕྱིར། །ཤེས་པའང་སྐད་ཅིག་མེད་ཐལ་ཕྱིར། །ཤེས་པའང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཕྱིར། །སྐད་ཅིག་ཆ་ཤས་གསུམ་དུ་ཐལ། །སྐྱེ་ཁ་གནས་ཁ་འགག་ཁ་གསུམ། །མེད་ནའང་བསྐལ་པ་སྐད་ཅིག་ཐལ། །མི་འདོད་ཅེ་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཡང༌། །མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་བཟློག་པར་དཀའ། །རྟག་ལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་འགལ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལ་རེས་འགའ་འགལ། །རྣམ་པ་མེད་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི། །འགའ་ཡང་གང་ན་མེད་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མེད་ན་རྗེས་དཔག་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཚད་མ་ཁྱོད་ལ་མེད། །གཅིག་དང་གཞན་ལས་ངེས་བྲལ་བའི། །ཤེས་དེ་བརྫུན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཇི་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ཡིས། །གླང་ཆེན་མྱོས་པ་མཐོང་བ་བཞིན། །ལུས་དང་ལྗོན་ཤིང་མཚོ་ལ་སོགས། །སད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་འདི། །གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བ་ཡི། །ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ། །གང་ཕྱིར་འདི་ནི་མ་རིག་པས། །ལུས་སོགས་ངོ་བོ་གཞི་གྲུབ་ཕྱིར། །སྣ་ཚོགས་ལྷན་ཅིག་རིག་པའི་ ཕྱིར། །མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད། །རྨི་ལམ་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་བཞིན། །ཐམས་ཅད་འདུས་པས་ཁྱབ་གྲུབ་ཕྱིར། །མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ཁམས་སྩོགས་ཇི་སྙེད་ཀྱི། །མི་རྟག་བདག་མེད་ཇི་སྙེད་པ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་དཔྱད་པར་བྱ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་དཔྱད་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་པར་བྱ། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་ནས་ཀྱང༌། །སྣང་བ་མེད་ལ་གནས་པར་བྱ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང༌། །འཇུག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཞི། །སྨོན་ལམ་དག་གིས་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་མེད་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་འཇུག །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །འཁོར་བ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དེ། །ལས་འདི་དམིགས་དང་བཅས་ལས་སྐྱེས། །དམིགས་པ་མེད་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་གཟུགས་མེད་དམིགས་མེད་ལས། །སློབ་མ་བསེ་རུ་རྒྱལ་བ་ཐོབ། །བརྟགས་པའི་ཡང་དག་བཀག་པ་ཡིས། །ཤུགས་ལ་རང་རིག་སྒྱུ་མའི་ལུས། །རིགས་དཔྱད་ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་གྲོལ། །མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་སེམས་རིག་གཉིས། །དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མི་བཟད་སྐྱེ། །རང་གི་ལྷ་ལ་ང་རྒྱལ་ཆགས། །གཞན་ལ་ཞེ་སྡང་ཕྲག་དོག་སྐྱེས། །ལྟ་བ་མ་རུངས་ཡོངས་སུ་འཛིན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར། །སྣང་སྲིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ། །ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་སྒྱུ་མ་ལ། །སྒྱུ་མ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ནི། །སྒྱུ་མ་མ་ཡིན་ཡང་དག་ཐལ། །མི་འགྱུར་སྒྱུ་མར་གྲུབ་ཅེ་ན། །རིགས་གྲུབ་དོན་
Chinese
因此，如果识不是刹那，识也应是无刹那。识若非刹那，则刹那应有三部分：生刹那、住刹那、灭刹那。若无此三者，则一劫应成一刹那。若不愿如此，则微尘亦应与之相同，难以避免。恒常与次第和同时相违，无因与偶尔相违。因无形相，故无能立。无形相之识，任何处皆无。若无现量，则无比量，故汝无量。此识决定脱离一与异，是虚妄之自性。如睡眠颠倒者，见醉象。醒者所见之身、树、海等，此脱离一与多之识，则完全明了。因此，此乃因无明，身等之体性方始成立。因能同时认知各种事物，故有顺缘，无有相违。如见虚妄之梦，因一切聚合而周遍成立，故亦非不定。应观察蕴、界等所有之无常、无我，应观察外境之义。观察外境之义后，应安住于唯心。安住于唯心后，亦应安住于无相。安住于无相之瑜伽士，彼将见大乘。入定任运成就且寂静，以诸愿文清净。殊胜之无我智慧，菩萨能入。业、烦恼、痛苦等，乃轮回之体性。此业由具缘而生，非由无缘而生。由无我、无色、无缘，弟子、犀角、胜者得证。以正理遮止所诠释，势必自证幻身。以理智分析，解脱有无之边。未经分析，则心识二者皆令人愉悦。若承认实有，则生起难忍之贪嗔。对自己的本尊生起我慢，对他人生起嫉妒和嗔恨。完全执持恶见，由此产生争论。对于如幻之显有，对于如幻之智慧佛，若以理智成立幻化，则非幻化，而是真实。若说成立不变化的幻化，则理智成立之义
English
Therefore, if consciousness is not momentary, consciousness should also be non-momentary. If consciousness is not momentary, then a moment should have three parts: a moment of arising, a moment of abiding, and a moment of ceasing. If there are no these three, then a kalpa should become a moment. If you do not wish this, then a particle should also be the same, which is difficult to avoid. Permanence contradicts sequence and simultaneity, and causelessness contradicts occasionality. Because there is no form, there is no proof. Consciousness without form is nowhere to be found. If there is no direct perception, then there is no inference, therefore you have no valid cognition. This consciousness, which is definitely separate from one and other, is of the nature of falsehood. Like one who is deluded by sleep sees a drunken elephant. The body, trees, sea, etc. seen by those who are awake, this consciousness that is separate from one and many, is completely clear. Therefore, this is because of ignorance, the nature of the body, etc. is established. Because it can simultaneously recognize various things, there is a favorable condition, and there is no contradiction. Like seeing a false dream, because everything is gathered together and pervades, it is also not uncertain. One should observe the impermanence and selflessness of the aggregates, elements, etc., and one should observe the meaning of external objects. After observing the meaning of external objects, one should abide in mind-only. After abiding in mind-only, one should also abide in non-appearance. The yogi who abides in non-appearance will see the Great Vehicle. Entering into meditation is spontaneously accomplished and peaceful, purified by prayers. The noble wisdom of selflessness, the Bodhisattva can enter. Actions, afflictions, suffering, etc., are the nature of samsara. This action arises from having an object, not from having no object. From selflessness, formlessness, and objectlessness, disciples, rhinos, and victors attain realization. By negating what is interpreted by valid reasoning, the illusory body is necessarily self-realized. Analyzing with reason, one is liberated from the extremes of existence and non-existence. Without analysis, both mind and consciousness are pleasing. If one admits that there is substantial existence, then unbearable attachment and aversion arise. Pride arises towards one's own deity, and jealousy and hatred arise towards others. Completely clinging to evil views, from this arises disputes. For the illusory phenomena of existence, for the illusory wisdom Buddha, if illusion is established by reason, then it is not illusion, but reality. If you say that unchanging illusion is established, then the meaning established by reason
Tibetan
ནི་ཡང་དག་མིན། །སྒྱུ་མའི་མིང་གིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །དེ་ཡང་དངོས་འཛིན་གདོན་ལས་ནི། །མ་འདས་པ་རུ་མཁས་རྣམས་འདོད། །བདེན་པ་མེད་པས་བརྫུན་པ་མེད། །སུ་ལ་དངོས་འཛིན་ཡོད་པ་ནི། །རང་གི་ལྷ་ལ་ང་རྒྱལ་ཆགས། །གཞན་ལ་ཞེ་སྡང་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར། །ངོ་བོ་རབ་ཏུ་མི་གནས་ནི། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་གཉི་ག་མིན། །གཉིས་མེད་མ་ཡིན་དབུ་མ་མིན། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན། །རྒྱུ་མེད་མ་ཡིན་ཡང་དག་ མིན། །བདེན་པ་མ་ཡིན་བརྫུན་པ་མིན། །འཁོར་མིན་མྱ་ངན་འདས་པ་མིན། །དག་པ་མ་ཡིན་མ་དག་མིན། །བླང་མེད་དོར་མེད་དེ་ཁོ་ན། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཕན་ཚུན་ནི། །ལྟོས་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་མེད་པས་ན་གཞན་མི་འགྲུབ། །ཚུ་རོལ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་བཞིན། །གང་ལ་བདག་ཕྱོགས་ཡོད་མིན་ན། །དེ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་ག་ལ་སྲིད། །རྩོད་མེད་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །ཐ་དད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་ཤེས་བྱ། །འཁོར་བ་སྤངས་ནས་གཞན་དུ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །འདི་ལ་བསལ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མེ་ཡིས་ནི། །འགྲོ་བའི་བུད་ཤིང་བསྲེགས་ཙམ་ན། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མེ་ཡང་འགག །དཔེར་ན་ཤིང་གཉིས་དྲུད་པ་ལས། །མེ་འབྱུང་དེ་ཉིད་བསྲེགས་པ་བཞིན། །ཡེ་ཤེས་མེ་ཡིས་རྣམ་རྟོག་གི །བུད་ཤིང་བསྲེགས་ནས་དེ་ཉིད་ཞི། །མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་པོ་མིན། །དངོས་མེད་མ་ཡིན་གཉི་ག་མིན། །གཉིས་མེད་ལ་ནི་དེ་མི་གནས།། བསམ་མེད་ཐོགས་མེད་སྤྲོས་མེད་ལུས། །སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་མེད་ཅེ་ན། །བསོད་ནམས་ཚོགས་དང་སྙིང་རྗེ་དང༌། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཤུགས་ཀྱིས་ནི། །རྒྱ་མཚོ་ཆུ་འདྲ་རྒྱལ་བ་རྣམས། །བྱའོ་བྱེད་དོ་མི་མངའ་ཡང༌། །སེམས་ཅན་དོན་ལ་རོ་གཅིག་འགྱུར། །དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པ་ཡིས། །བཟོ་བྱས་བྱ་བ་བྱེད་པ་བཞིན། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དཔག་བསམ་ཤིང༌། །བུམ་པ་བཟང་བཞིན་སྐུ་གསུམ་གྱིས། །སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་རྟག་ཏུ་འབྱུང༌། །དཔེར་ན་མཆོད་སྡོང་བསྒྲུབས་པས་ནི། །དེ་འདས་ཡུན་རིང་ལོན་གྱུར་ཀྱང༌། །ནད་ལ་སྩོགས་པ་ཞི་བ་ལྟར། །ཟག་མེད་དབྱིངས་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས། །གཅིག་མིན་དུ་མ་མ་ཡིན་ཏེ། །མཁའ་ལྟར་ལུས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །དུ་མ་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་ལུས་རྗེས་འབྲངས་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་
Chinese
不是真实。幻化的名有什么用？ 智者认为，那也没有超出实执魔。没有真，就没有假。谁有实执， 就会对自己所依之神产生傲慢， 对他人产生嗔恨和愤怒， 由此产生争论。本体完全不住留， 非有非无，亦非二者， 非无二，非中观， 非空非不空， 非无因，不是真实， 非真非假， 非轮回，非涅槃， 非清净，非不清净， 无可取舍，仅此而已。 为何如此？因为互相， 陷入相待的过失。 无一，则他不成， 如无此岸，彼岸亦然。 谁没有我方， 哪里会有他方？ 无诤伟大的自性， 轮回和涅槃， 并非有差别， 完全了解轮回， 即是了解涅槃。 舍弃轮回，在其他地方， 丝毫没有涅槃。 对此，丝毫没有可去除的， 丝毫没有可增加的， 如实看待真实， 如实见后获得解脱。 以空性的火， 仅仅焚烧众生的木柴时， 如是性的火也会熄灭。 例如，两木摩擦， 生火并焚烧自身一样。 以智慧之火，焚烧分别念的 木柴后，它也会寂灭。 涅槃不是事物， 不是非事物，不是二者， 在无二中，它不住留。 无思无碍无戏论之身。 若问：不做有情之事吗？ 以福德资粮和慈悲， 以及往昔愿力的力量， 如海之水般的诸佛， 虽然没有做与不做， 却与有情之事成为一体。 例如，如巧匠， 制作所应作之事一样。 如意宝、如意树， 如贤瓶般，以三身， 恒常做有情之事。 例如，建造佛塔后， 即使过了很久， 如疾病等平息一样。 诸佛从无漏界， 非一非多， 因为如虚空般，身体不存在的缘故。 也不是多， 因为追随往昔之身的缘故。 一
English
is not real. What is the use of a name for illusion? The wise consider that it has not gone beyond the demon of grasping at reality. Without truth, there is no falsehood. Whoever has grasping at reality, will become arrogant towards their own deity, and generate hatred and anger towards others, from which disputes arise. The essence does not abide at all, it is neither existent nor nonexistent, nor both, not non-dual, not Madhyamaka, not empty, not non-empty, not without cause, not true, not true, not false, not samsara, not nirvana, not pure, not impure, there is nothing to be taken or abandoned, that is all. Why is that? Because mutually, it falls into the fault of dependence. Without one, the other does not exist, like the other shore without this shore. For whom there is no self-side, where would there be another side? The nature of great non-contention, samsara and nirvana, are not different, completely understanding samsara, is understanding nirvana. Abandoning samsara, in another place, there is not the slightest nirvana. In this, there is not the slightest to be removed, there is not the slightest to be added, look at reality as it is, and having seen reality, be liberated. When the fire of emptiness, merely burns the firewood of beings, the fire of suchness will also cease. For example, like rubbing two sticks, fire arises and burns itself. With the fire of wisdom, having burned the firewood of conceptual thought, it itself subsides. Nirvana is not a thing, not a non-thing, not both, in non-duality, it does not abide. A body without thought, without obstruction, without elaboration. If you ask: Does it not do the work of sentient beings? With the accumulation of merit and compassion, and the power of past aspirations, like the water of the ocean, the victorious ones, although they do not have doing and not doing, become one taste for the sake of sentient beings. For example, like a skilled carpenter, making what should be done. Like a wish-fulfilling jewel, a wish-fulfilling tree, like a good vase, with the three bodies, constantly does the work of sentient beings. For example, after building a stupa, even if a long time has passed, like diseases and so on are pacified. The Buddhas from the uncontaminated realm, are neither one nor many, because like space, the body does not exist. It is also not many, because it follows the past body. One
Tibetan
པ་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྲིན་ལས་རྣམས་ནི་མཛད་པ་ན། །མཁའ་ ལ་ཉི་མ་སྟོང་ཤར་བའི། །འོད་ཟེར་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ལྟར། །སེམས་ཅན་དོན་ལ་རོ་གཅིག་འགྱུར། །དེ་ཡིས་འགྲོ་ཀུན་རྟོགས་པ་དང༌། །ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་སྐྱེས་ནས་ནི། །དེ་དོན་བསྒོམས་པས་བླ་མེད་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་ཤོག །དབུ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ། པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཙནྡྲ་ར་ཧི་ལས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་དེ་ཉིད་དང་ལོ་ཙཱ་བ་ཅོག་རོ་ཏིང་འཛིན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ།
Chinese
也不是其他任何事物。 当行持事业之时， 如虚空中千日升起， 光芒融为一体一般， 为利有情而成为一味。 因此，愿众生皆能证悟， 生起甚深智慧之后， 通过修习此义，无上之， 大菩提得以证得。 《中观宝鬘论》终。 由大班智达旃扎罗睺罗所造。 由班智达本人与译师觉若定增桑波翻译、校订并最终确定。 名为《宝鬘论》。
English
It is also not anything else. When performing activities, Like a thousand suns rising in the sky, Their rays merging into one, May it become of one taste for the benefit of sentient beings. Therefore, may all beings realize, And after profound wisdom arises, By meditating on this meaning, may the unsurpassed, Great enlightenment be attained. Thus concludes "The Precious Garland of the Middle Way." Composed by the great Pandit Chandra Rahula. Translated, revised, and finalized by the Pandit himself and the translator Chokro Tingdzin Sangpo. Named "The Precious Garland."