Tibetan
ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཀྵ་ར་ཤ་ཏི་ཀ་ནཱ་མ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་དམ་བཅའ་བ་གང་ངམ། གང་དག་གམ། གང་རྣམས་འདོད་པ་དེ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ལས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་གྱི། གཏན་ཚིགས་ཉིད་མེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དམ་བཅའ་བ་ནི། གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་ལས་དེ་ཡོད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དཔེ་གང་ཞེ་ན། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་པར་གྲུབ་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་འདིའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ཏེ། དམ་བཅའ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འདི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་འདི་དམ་བཅའ་བ་ཉམས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་དེ་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཅག་ནི་གཞན་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཞན་བ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ། །འདིར་གཞན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཁྱེད་ཅག་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་གཞན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ངའི་ཡང་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཁོ་ནར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་པ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་འདི་ལ། ད་ནི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དཔེ་ནི་རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དམ་བཅའ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཞན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དམ་བཅའ་བ་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་དམ། །གཞན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གྲུབ་པ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་དམ་གཞན་པ་ཉིད་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བདག་ཅག་གི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉིད་དུའོ། །འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ལས་དངོས་པོ་ རྣམས་ཡོད་པའོ་ཞེས་དམ་བཅས་པའོ། །དེའི་ཚེ་འདིར་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སྨྲས་པ། མངོན་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དངོས་པོ་མེད་པས་མི་དམིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པས་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདིར་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེའི་བསྒྲུབ་བར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དམ་བཅའ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨྲ་བ་པོ་བདག་གིས་དེ་རིང་ཟས་ཞིམ་པོ་མྱོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན། འདིར་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་སྔར་མི་ཞིམ་པར་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་མེད་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན། བདག་ཅག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་འདི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ལས་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དཔེ་ཅི་ཞེ་ན། དཔེ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་སྨིག་རྒྱུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྣལ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱེ་ཞིང་གཟིགས་ན་ཡོད་པ་མ་དམིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེ་ན། འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་པའམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མེད་པ་ལས་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དམ་བཅའ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདིར་འཇིམ་པ་དང༌། སྣལ་མ་དང་ཐགས་བཟངས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་བཀག་པ་དེ་བས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཡོད་པ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འཇིམ་པ་དང༌། སྣལ་མ་དང༌། ཐགས་བཟངས་དང༌། ཐག་པ་ལ་སོགས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་འབྲས་བུ་མེད་པ་དག་གི་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གི་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་གང་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉི་གའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། །གང་མེད་པ་དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་གཉི་ག་སྲིད་པ་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ཡོད་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དེས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་མེད་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་འདི་དག་གི་དམ་བཅའ་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང་བྱེད་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ཡང་རྒྱུ་དགག་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉི་ག་ཡང་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ཏེ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཁྱད་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་གཉི་ག་གྲུབ་བོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་དང༌། འབྲས་བུ་ཡང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོངས་སུ་བཏགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་གའང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། གཉི་ག་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །དེ་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་དང༌། དབང་ཕྱུག་དང༌། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང༌། ཕྱོགས་དང༌། དུས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང༌། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་རང་བཞིན་དང༌། དབང་ཕྱུག་དང༌། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང༌། ཕྱོགས་དང༌། དུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་མི་སླུ་བའི་ཉེ་བར་གདགས་པ་ལས་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གལ་ཏེ་འདོད་པས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་རིགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ངའི་འདོད་པ་ལས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡང་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ངའི་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱེད་ཅག་གི་འདོད་པ་ལས་གྲུབ་ཀྱི། ངའི་ནི་མ་ཡིན་ན་དེ་འདིར་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་འདོད་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ནི་བདག་ཅག་གི་བརྡ་ལས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བརྡ་མ་གྲུབ་པོ། །འདི་ལྟར་གང་ཁྱེད་ཅག་གིས་བརྡ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་རིགས་པ་དང༌། རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྡ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་པོ་ནི་མི་རྙེད་དོ། །གཞན་ཡང་སྨྲས་པ། ཁ་ཅིག་ཏུ་རིགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། མེད་པ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཉེ་བར་ལེན་པ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་
Chinese
《字百论释》 圣龙树。 《字百论释》 圣龙树。 印度语：Aksarasatikanama Vrtti。 藏语：《字百论释》。敬礼妙吉祥金刚！一切皆为一切之自性。如是立宗者，无论何者或哪些或哪些所欲求，彼等皆非由理证而成立，而是无理证而成立。若有人如是思忖，立宗“一切皆为一切之自性”，乃因唯由理证，彼（一切）之存在方为相同。此乃理证。何为譬喻？如瓶与布等。如瓶与布等，一切事物亦皆以存在之相同而存在，因此，汝欲成立诸事物为一耶？答曰：诸事物并非一。此处，作为理证者，是成为一性之体性者耶？抑或不是？无论何者，皆有过失。若成为一性之体性，则彼非成为此之理证，因其非异于立宗故。然若此为他者，则此立宗即坏，因其异于理证故。是故，诸事物非一。此处有人言：于欲求一性者，彼过失存在，然我等乃欲求他性。答曰：他性亦不存在。此处，于他性亦将生起此等过失，如何生起？若暂且汝等无理证而欲求他性，则彼时我亦将无理证而成为一性。然若立宗“唯由理证，诸事物乃为他性”，则今当说理证。答曰：以体性各异之故，此乃理证。譬如马与象等。如马与象等以体性各异而各异，一切事物亦如是。是故，诸事物成立为他性。答曰：若此理证亦转变为其他体性，则
English
Commentary on the Hundred Letters Noble Nagarjuna. Commentary on the Hundred Letters Noble Nagarjuna. In Sanskrit: Aksarasatikanama Vrtti. In Tibetan: Commentary on the Hundred Letters. Homage to Manjushri Vajra! Everything is the nature of everything. Those who make such a proposition, whatever or whichever or whatever is desired, those are not established by reason, but are established without reason. If someone thinks like this, the proposition "everything is the nature of everything" is because only by reason, its (everything's) existence is the same. This is the reason. What is the example? Like pot and cloth, etc. Just as pot and cloth, etc., all things also exist in the same way, therefore, do you want to establish that all things are one? Answer: Things are not one. Here, is the reason that is the nature of oneness? Or is it not? Either way, there is a fault. If it becomes the nature of oneness, then it does not become the reason for this, because it is not different from the proposition. But if this is different, then this proposition is broken, because it is different from the reason. Therefore, things are not one. Here someone says: For those who desire oneness, that fault exists, but we desire otherness. Answer: Otherness also does not exist. Here, the same faults will arise in otherness, how does it arise? If for a moment you desire otherness without reason, then at that time I will also become oneness without reason. But if the proposition is "only by reason, things are otherness," then now the reason should be stated. Answer: Because of the difference in characteristics, this is the reason. For example, horse and elephant, etc. Just as horse and elephant, etc. are different because of different characteristics, so are all things. Therefore, things are established as otherness. Answer: If this reason also turns into other characteristics, then
Chinese
那时，理由就变得和所要证明的相同了。凡是和所要证明的相同，那就不是理由，因为它不是别的，正是誓言本身。然而，如果变成了其他的特征，那么那时誓言本身就会被破坏。这里说到，如果事物既不是同一，也不是他异，那么即使那样，也成立为存在。如果存在成立，那么事物是同一还是他异，必然会成立。如果这样说，那么这里所要证明的就是存在本身。这里，如果你们认为存在是从没有理由中产生的，那么我们的不存在也应该从没有理由中成立，即没有理由本身。然而，你们立誓说事物是从理由中产生的。那时，这里就必须陈述理由。对方说：因为显现的缘故。例子是什么呢？回答说：不相似的法就像虚空中的花朵一样，就像虚空中的花朵因为没有实体而不显现一样。因为与此不相似，所以瓶子和布匹等事物才真实地显现，因此事物不是存在的。回答说：这里作为理由的是否会变成存在的特征呢？或者不是？那会变成什么呢？如果变成存在本身，那么它就和所要证明的相同了。然而，如果它完全不同于存在，那么誓言也会被破坏，因此存在不会成立。这里说到，因为对存在的遮止，所以才承认不存在。例如，说话者说：我今天尝到了美味的食物。这里就像通过话语的暗示，理解到之前是不美味的一样。回答说：所要证明的是不存在。如果你们认为不存在是没有理由的，那么我们也仅仅会认为存在是没有理由的。像这样，立誓说事物是不存在的，这被认为是来自理由本身的。这里什么是理由呢？自性空性，这就是理由。例子是什么呢？
English
Then, the reason becomes the same as what is to be proven. Whatever is the same as what is to be proven is not a reason, because it is nothing other than the pledge itself. However, if it becomes a different characteristic, then the pledge itself will be broken. Here it is said: If things are neither the same nor different, then even so, existence is established. If existence is established, then whether things are the same or different will inevitably be established. If this is said, then what is to be proven here is existence itself. Here, if you think that existence comes from having no reason, then our non-existence should also be established from having no reason, that is, having no reason itself. However, you vow that things exist from reason. At that time, the reason must be stated here. The other party says: Because of being apparent. What is the example? The answer is: Dissimilar dharmas are like flowers in the sky, just as flowers in the sky do not appear because they have no substance. Because it is dissimilar to this, things like pots and cloths appear truly, therefore things are not existent. The answer is: Here, will the reason become a characteristic of existence? Or not? What will it become? If it becomes existence itself, then it will be the same as what is to be proven. However, if it is completely different from existence, then the pledge will also be broken, therefore existence will not be established. Here it is said that because of the negation of existence, non-existence is admitted. For example, the speaker says: I tasted delicious food today. Here, it is like understanding that it was not delicious before through the implication of the words. The answer is: What is to be proven is non-existence. If you think that non-existence has no reason, then we will only think that existence has no reason. Like this, vowing that things are non-existent is considered to come from the reason itself. What is the reason here? Emptiness of inherent nature, that is the reason. What is the example?