Tibetan
ན། །མིང་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་བསྟན་བྱས། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་ཙམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །རྗོད་བྱེད་ལས་ནི་གཞན་གྱུར་པ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་ཀ་གསལ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ནི་རྗོད་བྱེད་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་སྒྲ་དང་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་སྒྲའི་དོན་གཉིས་ཀ་འགོག་ཅིང་སེལ་བ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དེའི་ས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་དང་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏེ། སྨྲས་པར་གྱུར་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམ་པའོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སྒྲ་གཞན་ཉིད་ཙམ་ཡིན་ཡང་ངག་གི་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ངག་གང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ངག་གང་ཞིག་འདི་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་མིན་པ་སྟེ། མ་བཤད་ཅིང་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བ་དེ་ནི་མེད་ཅིང་མི་སྲིད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་བརྗོད་པའི་ངག་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་དོན་རྟོགས་ཤེ་ན། བརྗོད་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཏེ། ཇི་སྐད་བརྗོད་ཟིན་པའི་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །འོན་ཀྱང་འདི་དག་དེ་ཤེས་པ། །རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་མོའི་བློ་ཡིས་དཔྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་དཔྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བ་སྟེ་ངེས་པར་བསམས་པའོ། །གང་དག་ཅེ་ན། འདི་དག་སྟེ། སྒྲ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་སོ། །སུ་དག་གིས་ཤེ་ན། དེ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་ངག་གི་དོན་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཡིས་ཏེ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་བློ་ཡུལ་གཞན་དུ་མ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྒྲ་ཐོས་པས་ད་ནི་དེའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། སྐབས་ཀྱི་དོན་ནི་སྤོང་བ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉུག་མ་ལ་བརྗོད་དེ། གཉུག་མའི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དོན་དེ་སྤོང་ཞིང་གཞག་པ་སྟེ་དེ་ཡོངས་སུ་མི་
Chinese
那，名字由您完全显示。这些全部只是名字，完全安住于概念之上。与能诠不同，所诠并不存在。如是说。所有提问都是为了阐述由圣者善现所明示的般若波罗蜜多，所以才说了“由善现”等等。善现是为了遮止和消除既认为是能诠的语词，又认为是所诠的语词的两种含义。如何遮止呢？善现未曾见过菩提萨埵的名字，同样也未曾见过菩提萨埵，这在般若波罗蜜多中已经说过，已经讲过，因为二者都是遍计所执的缘故，这是他的想法。以接近收集显现意欲之义的方法，即使仅仅是其他的语词，也显示了就是领悟言语的意义。所说的是“般若波罗蜜多语何”等等。正如已经说过的，与般若波罗蜜多相关的任何言语，如果仅凭这些无法领悟，没有讲述和没有分别的，那是不存在和不可能的。然而，以其他名相所说的所有言语，也仅仅是领悟意义。如何领悟意义呢？仅凭这个讲述，通过已经说过的讲述之门。然而，这些是知晓它的人们，以细致的智慧来辨析。辨析，就是应当考察，即必须思考。哪些应当考察呢？这些，即以其他语词所说的，也存在的具有三十二相者们。由谁考察呢？由知晓它的人们，即知晓言语意义的人们。他们应当如何辨析呢？以细致智慧的讲述，即极其微细的智慧，不执着于其他境，与无有分别的智慧之义。在般若波罗蜜多中，听闻了形象的语词，现在是为了显示它的意义，即“场合之义则舍弃”等等。场合，是指根本，即舍弃和安立根本场合中出现的意义，即完全不
English
Well, the names are fully shown by you. All of these are just names, completely abiding on concepts alone. Different from the expresser, the expressed does not exist. Thus it was said. All the questions are for the sake of explaining the Prajñāpāramitā that has been clearly shown by the noble Subhūti, so it was said, "By Subhūti," and so on. Subhūti is to prevent and eliminate both the meaning of the word that is considered the expresser and the word that is considered the expressed. How to prevent it? Subhūti has not seen the name of the Bodhisattva, and likewise has not seen the Bodhisattva either, which has been said in the Prajñāpāramitā, has been spoken, because both are completely imputed, that is his thought. By the method of closely collecting the meaning of manifestation, even if it is only other words, it also shows that it is the very understanding of the meaning of speech. What is said is "What is the speech of Prajñāpāramitā?" and so on. Just as it has been said, any speech related to the Prajñāpāramitā, if it cannot be understood by these alone, and has not been spoken and not distinguished, then it does not exist and is impossible. However, all the words spoken in other terms are also just understanding the meaning. How to understand the meaning? Only by this account, through the gate of the account that has already been said. However, these are the people who know it, who analyze it with subtle wisdom. Analysis is what should be examined, that is, must be thought about. What should be examined? These, that is, those who are spoken in other words, and who also exist with the thirty-two marks. By whom should it be examined? By those who know it, that is, those who know the meaning of speech. How should they analyze it? With the account of subtle wisdom, that is, extremely subtle wisdom, not clinging to other objects, and the meaning of wisdom without distinction. In the Prajñāpāramitā, having heard the words of the image, now it is to show its meaning, that is, "The meaning of the occasion is abandoned," and so on. Occasion refers to the root, that is, abandoning and establishing the meaning that appears in the root occasion, that is, completely not
Tibetan
འཛིན་པ་དང༌། དོན་གཞན་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་ལས་དོན་གཞན་རྟོགས་ཤིང་འགོད་པ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གཟུགས་བརྙན་ནི་ལྟར་བཅོས་བུ་སྟེ། གསེར་བཅོས་བུ་ལྟ་བུའོ། །ནིའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་སྐབས་ཀྱི་དོན་འཆད་པར་བྱས་པ་དང་གང་ཡང་དོན་གཞན་འཛིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའོ། །འདི་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞན་པར་བྱ་བྱ་བ་ཆུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་དོན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྡུས་ཏེ་སྟོན་པར་བརྗོད་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པར་བགྲངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་བསྡུས་དོན་འདི་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མིང་ཅན་ཡིན་གྱི་ལྷག་པར་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ནི་བཟླས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྐྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ། དོན་གཞན་གྱི་སྒྲས་ནི་ འདྲི་བ་གཞན་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཚེ་དྲི་བ་པོའི་དབྱེ་བས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དྲི་བ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་བསྟན་པར་བྱ་བར་གྱུར་པའི་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་དོན་དེ་ཉིད་སོ་སོས་སམ་མཐའ་དག་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བདག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྡུས་པ་བྱས་པ་ལས་སུ་རུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མ་ནི་བརྒྱད་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་བརྒྱད་སྟོང་པར་བགྲངས་པའོ། །ཡང་དག་ཏུ་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་
Chinese
执著和了知其他意义是什么，从各自确定的意义中了知并安立其他意义，那些见到和听闻般若波罗蜜多者，认为是影像。影像就像模仿制作的物品，比如用黄金制作的物品。尼的语气是“为了什么”的意思。为了什么而解释某种场合的意义，以及任何执著其他意义，所有这些都用影像的词语来表达般若波罗蜜多，这是简略的说法。大车论师们考虑到这一点说：“此中无有可遣除，无有丝毫可另作，如实观真实，如实见解脱。”现在要说的是总结意义的结尾，即般若波罗蜜多的所依等。所有被列为十万般若波罗蜜多的，其中任何般若波罗蜜多的所依的简略意义仅此而已，即具有三十二相之名，除此之外没有其他的，应该理解。然而，这本身就是重复，是反复重述。那么，这个意义是什么样的呢？表达依赖于其他意义，用其他意义的词语表达其他问题，即当以提问者的分类，例如蕴、菩提分和佛法等，通过其他问题的途径而依赖时，那时它就是反复重述。或者，依赖于喜欢简略的教法所要表达的其他意义，三十二相的实物意义分别或全部都是重复。现在，为了显示自性极其广大，因此宣说了通过简略般若波罗蜜多所能积聚的福德资粮。“般若波罗蜜多母”等。所谓“般若波罗蜜多母八千颂”，是指所教的自性被列为八千颂。所谓“真实是简略”。
English
Attachment and understanding of other meanings, from the respective determined meanings, understanding and establishing other meanings, those who see and hear the Prajñāpāramitā, consider it to be an image. An image is like an imitation of a crafted object, such as an object made of gold. The word 'ni' means 'for what'. For what reason is the meaning of a certain occasion explained, and whatever clings to other meanings, all of these are expressed as Prajñāpāramitā by the word 'image', which is a brief statement. Considering this, the great chariot masters said: 'In this, there is nothing to be eliminated, there is not the slightest thing to be done differently, look at reality as it is, seeing reality is liberation.' Now, what is to be said is the conclusion of the meaning, which is the support of the Prajñāpāramitā, etc. Among all those listed as the hundred thousand Prajñāpāramitās, whatever the concise meaning of the support of the Prajñāpāramitā is only this much, that is, it has the name of the thirty-two marks, and there is nothing else besides this, it should be understood. However, that itself is repetition, it is repeated again and again. So, what is that meaning like? The expression depends on other meanings, and the word of other meanings expresses other questions, that is, when relying on the classification of the questioner, such as the aggregates, the aspects of enlightenment, and the Buddha's teachings, etc., through the path of other questions, then it is repeated again and again. Or, relying on other meanings that are to be taught, which are pleasing to the concise, the meaning of the objects with the thirty-two marks is repeated separately or entirely. Now, in order to show that the nature is extremely vast, therefore it is said that the accumulation of merit that can be accumulated through the concise Prajñāpāramitā. 'The Mother Prajñāpāramitā', etc. The so-called 'Mother Prajñāpāramitā Eight Thousand Verses' refers to the nature of the teaching being listed as Eight Thousand Verses. The so-called 'truly is concise'.
Tibetan
ནི་དོན་བསྡུས་པ་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རོ། །ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པའོ། །ཅི་ཐོབ་ཅེ་ན། བསོད་ནམས་ཏེ། དེ་དག་པར་བྱེད་པས་ན་བསོད་ནམས་ཏེ། བསོད་ནམས་དེས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་སོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་མིན་དོན་དམ་པ་ཡི་ཚིག་ནི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བ་བདག་གིས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་མཐུ་ལས་བྱུང་བསོད་ནམས་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི། །བློ་གྲོས་མངོན་པར་རྟོགས་བཞིན་ད་ལྟ་རྣམས་དབེན་རྟོགས་གྱུར་ཅིག །དགེ་སློང་བསླབ་པ་བརྒྱ་ལྡན་པས། །སེམས་ལ་བསོད་ནམས་གང་བསྒྲུབས་དེས། །འཇིག་རྟེན་བློ་གྲོས་མངོན་རྟོགས་ཤིང༌། །བདག་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཐོབ་ལྡན་ཤོག །རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་ཟབ་མོ་ཡི། །ཚུལ་སྟོན་འདི་ནི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི། །གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམས་པ་དང༌། །བཅས་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྡུས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་འབངས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་ཐིག་ལེ་བུམ་པ་དང༌། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་བསྡུས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་འབངས།
Chinese
是意义的概括。如何理解呢？“真实”的意思是不颠倒。“获得”的意思是得到。获得什么呢？是福德，使之清净的缘故是福德。愿以这福德使众生都成为到达智慧彼岸者。如此说，愿一切世间都达到智慧彼岸，达到极其清净的智慧的究竟。不是其他的，以正法的词句，以分别来，我所说的概括的广释，愿那力量所生的各种福德的这个世界，智慧显现证悟，现在都成为寂静证悟。比丘具足百种学处，以心中所修的福德，愿世间显现证悟智慧，愿我也成为具有获得福德者。甚深广释的，此乃显示方式的偈颂，数量是四十全部，加上五百颂。阿阇黎方象（梵文：Digṅāga）尊前所作。智慧波罗蜜多摄略颂释，阿阇黎喇嘛三宝奴仆所造圆满。喀什米尔班智达提力迦布玛，以及译师比丘洛丹谢饶翻译、校订并确定。 圣妙智慧波罗蜜多摄略颂释，三宝奴仆。
English
It is a summary of the meaning. How is it understood? "True" means not inverted. "To obtain" means to acquire. What is obtained? It is merit, because it makes it pure, it is merit. May all beings become those who have reached the other shore of wisdom through this merit. It is said, may all the worlds reach the other shore of wisdom, reaching the ultimate of extremely pure wisdom. Not others, with the words of the true Dharma, with discrimination, the summarized extensive commentary that I have spoken, may this world of various merits arising from that power, manifest wisdom and realization, and may all now become tranquil realization. A monk with a hundred precepts, with the merit cultivated in his heart, may the world manifest wisdom and realization, and may I also become one who possesses the merit of attainment. Of the profound extensive commentary, this is the verse showing the method, the number is forty in total, plus five hundred verses. Composed in the presence of Acharya Dignāga. The commentary on the Compendium of the Perfection of Wisdom, composed by the servant of Acharya Lama Three Jewels, is complete. The Kashmiri Pandit Tilakabuma, and the translator Bhikshu Lodan Sherab translated, revised and finalized it. The commentary on the Condensed Verses of the Holy Perfection of Wisdom, the servant of the Three Jewels.