Tibetan
སོ་བཞི་པ། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ལེའུ། སོ་བཞི་པ། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ལེའུ། དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང༌། གཟུགས་ཡོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐྱེད་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཞུགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་བཤད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་སྟེ་ཐ་མི་དད་པར་བཤད་པའི་དོན་ནི་བདག་ཅག་གིས་འཇལ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ཞུ་བ་ཡང་གོང་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་པར་བསྟན་པ་དང༌། འཁོར་གྱི་ནང་ནས་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་པ་དེ་དངོས་པོ་ཞིག་ཡོད་དམ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྷའི་བུ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་དང༌། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། །མི་གནས་པ་དང༌། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ལྷའི་བུ་དག་ཤེས
Chinese
第三十四，不平等与平等之品。 第三十四，不平等与平等之品。 此后，三千大千世界此处的欲界和色界的诸天之子等，为了阐明通过开示一切法无自性的自性之门，甚深般若波罗蜜多是如来所生，是世界的导师，为了提起这个话题，三千大千世界的诸天向薄伽梵请示般若波罗蜜多的体性，即薄伽梵宣说甚深般若波罗蜜多时，薄伽梵，甚深般若波罗蜜多的体性是怎样的呢？这是因为之前一切法 都是一个真如，没有差别的意义，如果我们衡量，开示如此甚深意义的甚深般若波罗蜜多的体性是怎样的呢？这样请示也是因为之前善现尊者开示了显示一切法真如的甚深般若波罗蜜多，为了消除眷属中有些人认为如此甚深之法是否是某种实有的想法而请示的。薄伽梵开示说：天子们，甚深般若波罗蜜多是空性的体性，从这开始，直到天子们，甚深般若波罗蜜多是虚空的体性为止，这是为了显示般若波罗蜜多没有实有，所以没有任何体性。空性，无相，无愿，无作，无生，无灭，无烦恼，无清净，无实有，无自性，无实有的自性，不住，以及虚空的体性，这些都是无实有的异名。甚深般若波罗蜜多是如此的自性，因此它没有任何体性，这是所要显示的。天子们，
English
Chapter Thirty-Four: Unequal and Equal Chapter Thirty-Four: Unequal and Equal Thereafter, the sons of gods in the desire realm and form realm of this three-thousand great thousand world realm, etc., in order to clarify that this profound Prajnaparamita, through the door of showing all dharmas as the nature of no characteristic, is generated by the Thus-Gone One and is the teacher of the world, and to raise this topic, the gods of the three-thousand great thousand world realm asked the Blessed One about the nature of Prajnaparamita, that is, when the Blessed One expounds the profound Prajnaparamita, Blessed One, what is the nature of the profound Prajnaparamita? This is because previously all dharmas are one suchness, without difference. If we measure, what is the nature of this profound Prajnaparamita that shows such profound meaning? This request was also made because previously Subhuti had expounded the profound Prajnaparamita that reveals the suchness of all dharmas, and to eliminate the thought that some in the assembly might think that such a profound dharma is something real. The Blessed One said: Sons of gods, this profound Prajnaparamita is the nature of emptiness, from this beginning, until sons of gods, this profound Prajnaparamita is the nature of space, this is to show that Prajnaparamita has no reality, so there is no nature at all. Emptiness, signlessness, wishlessness, non-action, no birth, no cessation, no affliction, no purification, no reality, no self-nature, the self-nature of no reality, non-abiding, and the nature of space, these are all synonyms for no reality. This profound Prajnaparamita is of such a nature, therefore it has no nature at all, this is what is to be shown. Sons of gods,
Tibetan
་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡར་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དངོས་པོ་མེད་དེ། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན། བཤད་དུ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རྟོག་པ་ལ་ཡི་གེ་དང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་བཤད་པས། འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བརྗོད་ཅིང་བཤད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་བཤད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ལྷའི་བུ་དག་ མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་མི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང༌། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཡོད་པའམ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་སུས་ཀྱང་བྱ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་མཚན་ཉིད་དེར་ཟད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱ་མི་ནུས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་སྟོང་པས་སྟོང་པ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷའི་བུ་དག་མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། གཞན་དུ་བྱ་བ་དང༌། གཞན་དུ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁས་ནམ་མཁའ་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཤེས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁས་རི་བོང་གི་རྭ་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཤེས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང༌། དེ་
Chinese
甚深般若波罗蜜多，虽是如此之体性，然如来以世间之言语开示，实非如此。如是，若般若波罗蜜多无事物，无体性，则思惟有何可说，以文字言说，为调伏有情之故，仅于世俗中以世间之言语及名言而说，然胜义中是不可说之体性，故不可说。天子们， 彼等体性，为天、人及阿修罗等世间所不能改变，此谓胜义之甚深般若波罗蜜多空性之体性，是不可变、圆满成立，及不颠倒圆满成立之故，谁亦不能使其成为有事物或能取与所取之自性。何以故？天、人及阿修罗等世间亦尽是彼体性，此谓空性之体性，是不能成为有体性之体性之理，谓天、人及阿修罗等世间亦是空性之体性，故空性不能转变空性。天子们，体性不作他体性，此谓显明开示彼义，谓转变及能转变二者，亦于胜义中，是如是性之体性，于空性中一味，故不开示转变。体性不识体性，此谓如是性之自性，以空性不识空性，譬如虚空不识虚空。体性不识无体性，谓空性之自性，以如是性之体性，不识遍计所执之体性，譬如虚空不识兔角。无体性不识无体性，谓遍计所执及彼
English
Although this profound Prajñāpāramitā is of such a nature, the Tathāgata taught it in worldly terms, but it is not so in reality. Thus, if the Prajñāpāramitā is without things and without characteristics, then what is there to say? Thinking and contemplating, expressing it in letters and words, it is only expressed and taught in conventional worldly terms and expressions for the sake of taming sentient beings. However, in reality, it is of a nature that cannot be expressed, so it is taught that it cannot be expressed. Sons of the gods, Those characteristics cannot be changed by the world, including gods, humans, and asuras. This means that the nature of emptiness, the profound Prajñāpāramitā of ultimate reality, is immutable and completely established, and because it is completely established without being inverted, no one can make it into something that has things or the nature of grasping and being grasped. Why is that? The world, including gods, humans, and asuras, is also exhausted in that characteristic. This shows the reason why the characteristic of emptiness cannot be made into a characteristic of having characteristics, meaning that the world, including gods, humans, and asuras, is also the characteristic of emptiness, so emptiness cannot transform emptiness. Sons of the gods, characteristics do not make other characteristics. This clearly shows that meaning, meaning that both transformation and the ability to transform are also of the nature of suchness in ultimate reality, and because they are of one taste in emptiness, they do not show transformation. Characteristics do not know characteristics, which means that the self-nature of suchness, emptiness, does not know emptiness, just as the sky does not know the sky. Characteristics do not know the absence of characteristics, which means that the self-nature of emptiness, with the characteristic of suchness, does not know the characteristic of complete imputation, just as the sky does not know the horns of a rabbit. The absence of characteristics does not know the absence of characteristics, which means complete imputation and that