Tibetan
བཅུ་དྲུག་པ། རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ལེའུ། བཅུ་དྲུག་པ། རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ལེའུ། དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་བཙལ་བར་བྱ་སྙམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྗོད་པ་དང་མཉན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་གོང་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པ་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ནས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འཆད་པ་དང༌། ཆོས་ཉན་པ་ཡང་མེད་པས་ཆོས་བཤད་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ན། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཆོས་བཤད་པ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱི་སེམས་ཀྱིས། ལྷའི་བུ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ་དག་བདག་གི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ལྷའི་བུ་དག་བདག་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ལ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བཙལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་དང༌། ཆོས་ཉན་པ་དང༌། ཆོས་བཤད་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་དེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྷའི་བུ་དག་བདག་གི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བདག་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཅི་འང་ཉན་པ་མེད་ཅིང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་དང་ཉན་པ་དང༌། བཤད་པར་བྱ་བ་གསུམ་ཆར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དཔེ་སྤྲུལ་པ་ལས་བླངས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཅིའང་ཉན་པ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་ཡང་མཉན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་ བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཅི་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང༌། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་དང༌། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འཆད་དུ་གཞུག་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་དང༌། བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལན་བཏབ་པའོ། །ལྷའི་བུ་དག་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ལྷའི་བུ་དག་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །ལྷའི་བུ་དག་གཟུགས་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྷའི་བུ་དག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་དང༌། ཉན་པ་དང༌། བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་འབའ་ཞིག་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བཤད་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བཤད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དྲིས་ པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དག་བདག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྨྲས་ཏེ། དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ན་ཡང་དེ་ལ་བདག་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་ཅིང་བརྗོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཡོད་པ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ནི་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་དེ་ལ་བདག་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ
Chinese
第十六，难以领悟之品。 第十六，难以领悟之品。 其后，诸天子生起这样的想法：我们应当如何寻找听闻具寿善现讲法的那些人呢？这是因为从发起最初的发心起，就无法言说和听闻，所以应当安住于般若波罗蜜多中。诸天子听闻了先前善现所说，一切法都是不可言说的。既然没有讲法和听法，那么讲法也就不可能存在。具寿善现讲法会是怎样的呢？他们产生了这样的疑惑。之后，具寿善现的心，完全了解了那些天子的心的思绪，于是对那些天子这样说道：诸天子，我的讲法如幻术一般。诸天子，听闻我的讲法也应当如幻术般去寻找。这是说，讲法者、听法者和所讲之法，都只是世俗谛中的说法而已。在胜义谛中，这一切都没有实体。从无实体中显现出好像存在一样，应当了知这如幻术一般。诸天子，我的讲法就像幻化一样。听闻我的讲法也应当如幻化一般去寻找。那些是什么也没有听闻，也没有证悟的。这是从幻化中取出譬喻，来说明讲法者、听法者和所讲之法这三者在胜义谛中都不是真实存在的。那些是什么也没有听闻，这是说，通过听闻的智慧，什么也没有听闻到。没有证悟，这是说，通过修习的智慧，没有任何果显现出来。之后，那些天子对具寿善现这样说道：尊者善现，这些有情如幻术一般，听闻佛法者也如幻术一般吗？这些有情如幻化一般，听闻佛法者也如幻化一般吗？这是为了引入宣讲一切法如幻术、如幻化、如梦境的场合。
English
Chapter Sixteen: The Chapter on What Is Difficult to Comprehend Chapter Sixteen: The Chapter on What Is Difficult to Comprehend Then, those sons of the gods had this thought: How should we seek those who listen to the Dharma from the Venerable Subhuti? This is because from the arising of the first thought, there is no speaking or hearing, so one should abide in the Perfection of Wisdom. The sons of the gods heard what Subhuti had said earlier, that all dharmas are unspeakable. Since there is no teaching and no listening, then there can be no teaching of the Dharma. What kind of Dharma teaching would the Venerable Subhuti have? They had such doubts. Then, the mind of the venerable Subhuti, fully knowing the thoughts of those sons of the gods, said to those sons of the gods: Sons of the gods, my teaching of the Dharma is like an illusion. Sons of the gods, listening to my Dharma should also be sought as if it were an illusion. This is to say that the teacher, the listener, and the Dharma to be taught are merely expressions in conventional truth. In ultimate truth, none of these have substance. From the absence of substance, it appears as if it exists, and one should understand that this is like an illusion. Sons of the gods, my teaching of the Dharma is like a magical creation. Listening to my Dharma should also be sought as if it were a magical creation. Those are neither hearing anything nor realizing anything. This is taking the example from magical creation to illustrate that the teacher, the listener, and the Dharma to be taught are not truly existent in ultimate truth. Those are not hearing anything, which means that through the wisdom of hearing, nothing is heard. There is no realization, which means that through the wisdom of meditation, no fruit is manifested. Then, those sons of the gods said to the venerable Subhuti: Venerable Subhuti, are these sentient beings like illusions, and are those who listen to the Dharma also like illusions? Are these sentient beings like magical creations, and are those who listen to the Dharma also like magical creations? This is to introduce the occasion for explaining that all dharmas are like illusions, like magical creations, and like dreams.
Chinese
为了听法的那些众生，以及所要讲的法，也是如幻如化吗？诸天之子向善现提问。善现说：天子，是的，是的。那些众生如幻，听法者如幻。那些众生如化，听法者如化。这是之前诸天之子所问之义，善现如此回答。天子们，那些众生如梦。天子们，那些众生如幻。天子们，色也是如梦如幻，乃至天子们，圆满正等觉也是如梦如幻。这之间，不仅是说法者、听法者和所要讲的法如梦如幻，而且从五蕴等直到圆满正等觉，世间和出世间的一切法都如梦如幻，这是所要阐述的。之后，那些天子对具寿善现如此说道：尊者善现，如果菩提也说是如梦如幻，那么涅槃也说是如梦如幻吗？这是为了阐明一些小乘行者等执着涅槃为实有而提出的问题。善现说：天子们，我说涅槃也是如梦如幻。因此，如果还有比涅槃更殊胜的法，我也会说它是如梦如幻。这意思是说，涅槃这个词语的宣说和表达，仅仅是在世俗谛中假立的名称而已，在胜义谛中，涅槃并非实有，而是从无实有中说为有，这就像梦和幻一样显现。
English
Those beings who listen to the Dharma, and the Dharma to be explained, are they also like illusions and apparitions? The sons of the gods asked Subhuti. Subhuti said: Sons of the gods, yes, it is so. It is so. Those beings are like illusions, and those who listen to the Dharma are like illusions. Those beings are like apparitions, and those who listen to the Dharma are like apparitions. This is the meaning of what the sons of the gods asked earlier, and Subhuti answered in this way. Sons of the gods, those beings are like dreams. Sons of the gods, those beings are like illusions. Sons of the gods, form is also like a dream, like an illusion, and so on. Sons of the gods, perfect and complete enlightenment is also like a dream, like an illusion. In between, not only are the Dharma teachers, listeners, and the Dharma to be explained like dreams and illusions, but also from the five aggregates and so on up to perfect and complete enlightenment, all phenomena of the world and beyond are like dreams and illusions. This is what is to be explained. Then, those sons of the gods said to the venerable Subhuti: Venerable Subhuti, if enlightenment is also said to be like a dream, like an illusion, then is Nirvana also said to be like a dream, like an illusion? This question was asked to clarify that some Hinayana practitioners and others hold Nirvana to be real. Subhuti said: Sons of the gods, I say that Nirvana is also like a dream, like an illusion. Therefore, if there is another Dharma that is superior to Nirvana, I would also say that it is like a dream, like an illusion. This means that the explanation and expression of the word Nirvana is merely a conventionally imputed name, but in ultimate truth, Nirvana is not real, but is said to be existent from non-existence, which appears like a dream and an illusion.
Tibetan
་བུར་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལ་དོར་བའི་ཚིག་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཞན་ལྟ་མེད་མོད་ཀྱི། གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བཏགས་སུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང༌། སྒྱུ་མ་དག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གསུམ་ཆར་ཡང༌། དངོས་པོ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པས་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དང༌། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་དང༌། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཛོད་ལྡན་ཆེན་པོ་དང༌། ཚ་དང་ལྡན་པ་ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་ཆེན་པོ་དང༌། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་གང་གི་བུ་དང༌། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལྟར་ཟབ་པ། འདི་ལྟར་བལྟ་དཀའ་བ། འདི་ལྟར་རྟོགས་ པར་དཀའ་བ། འདི་ལྟར་ཞི་བ། འདི་ལྟར་གསལ་བ། འདི་ལྟར་ཕྲ་བ། འདི་ལྟར་བཟང་བ་འདི་ལ་སུ་དག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྟོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སུ་དག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། དོན་དམ་པར་སུ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལྟར་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བ་བློ་ཞན་པ་དང༌། མུ་སྟེགས་ཅན་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རྟོག་པའི་རྩིང་གེ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བློས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །འདི་ལྟར་བལྟ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བལྟ་དཀའ་བའོ། །འདི་ལྟར་
Chinese
所谓的“如糠秕语”，是舍弃之语。虽然没有比超越涅槃更殊胜的法，但假如百中有一，那也只是假立为世俗存在，究竟上并未成立为实有之物，所以如果如梦如幻，更何况涅槃呢？就是这个意思。为什么呢？因为，如梦如幻与涅槃，是无二且不可分的。就像梦和幻并不真实存在一样，涅槃也只是世俗中的一种说法，究竟上并不存在。因此，梦、幻与涅槃三者，在无实有方面是同一的，没有差别，这就是所要表达的。之后，具寿舍利弗之子，具寿大目犍连之子，具寿大俱絺罗，具寿迦旃延之子，具寿弥勒之子，具寿大迦叶，以及成千上万的菩萨们，对具寿善现这样说道：尊者善现，如此甚深、如此难见、如此难证、如此寂静、如此光明、如此 सूक्ष्म、如此美好的般若波罗蜜多，谁会相信呢？也就是说，像这样将一切法都显示为如梦如幻的般若波罗蜜多，如此甚深广大的法，在世俗中谁会相信呢？究竟上谁也不会相信，为了详细阐述这个意思，所以圣者大声闻阿罗汉们以及众多菩萨们向善现提问：如此甚深的般若波罗蜜多，对于小乘根器、智慧浅薄的人，以及外道执着于我的粗糙分别念来说，是难以用智慧衡量其深度的，所以说是甚深的。如此难见，是因为它不是眼等五种识的对境，所以说是难见的。如此
English
The so-called "like chaff speech" is a word of abandonment. Although there is no other Dharma more excellent than surpassing Nirvana, if there is one like that in a hundred, it is merely nominally existent in conventional truth. Ultimately, it is not established as a real thing. Therefore, if it is like a dream or an illusion, what need is there to mention Nirvana? That is the meaning. Why is that? Because, like a dream, like an illusion, and Nirvana are non-dual and cannot be made into two. Just as dreams and illusions are not truly existent, so too, Nirvana is merely spoken of in conventional truth, but ultimately it is non-existent. Therefore, dreams, illusions, and Nirvana are all of one taste in being non-existent, and there is no difference between them. That is what is being shown. Then, the venerable son of Sharadvati, the venerable great son of Maudgalyayana, the venerable great Kaushtila, the venerable son of Katyayana, the venerable son of Maitreya, the venerable great Kashyapa, and many thousands of Bodhisattvas said this to the venerable Subhuti: Venerable Subhuti, who will believe in this Prajnaparamita which is so profound, so difficult to see, so difficult to realize, so peaceful, so clear, so subtle, so excellent? That is to say, who will believe in such a profound and vast Prajnaparamita that shows all dharmas to be like dreams and illusions in conventional truth? Ultimately, no one will believe. In order to explain this meaning in detail, the noble great Shravaka Arhats and many Bodhisattvas asked Subhuti: This Prajnaparamita is so profound, because it is difficult for those of the Lesser Vehicle, those of weak intellect, and the coarse discriminations of the heretics who cling to self, to fathom its depth with their intellect, therefore it is profound. So difficult to see, because it is not the object of the five consciousnesses such as the eye, therefore it is difficult to see. So