Tibetan
ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། དེ་དག་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ནས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ཤིང་ཁམས་གསུམ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནས་མི་འབྱུང་བ་དང༌། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གྲངས་སུ་ཡང་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་ཡིད་མི་ཆེས་པས་ཇི་ལྟར་ཡིད་མི་ཆེས་ཤེ་ན། གཟུགས་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་མི་ཆེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་མི་ཆེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་དོན་དམ་པའི་དབྱིངས་ལ་མ་དད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པས་ཐབས་དང༌། ཤེས་རབ་ཏུ་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་གནས་པའི་སྐྱོན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་པོར་ལྟ་ཞིང་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལ་མི་སློབ་ཅིང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འབྱུང་བ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སློབ་པ་ཡིན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་གནས་ཤིང་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་ཐབས་མི་མཁས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་བརྟགས་ཤིང༌། མངོན་པར་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པར་ཡང་མི་ཆུད་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ལགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣམ་པ་གང་གིས་སློབ་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང༌། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཐབས་ཇི་ལྟར་བསླབས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པར་ཆུད་ཅིང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མིང་གིས་སྨོས་པ་རྣམས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོར་མི་དམིགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བར་བྱས་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསླབས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པར་ཆུད་ཅིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་མི་ དམིགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་མི་དམིགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །། དྲུག་པ། མཚན་མ་མེད་པའི་ལེའུ།
Chinese
通达于非有之法，从“彼等不了知，不见”起，至“非声闻地所生，非独觉地所生”之间，乃因执着于非有之法，不能如实了知世间和出世间的诸法，并且显示了不生于三界、声闻和独觉之地，也归于凡夫之列。彼等乃因不信，如何不信呢？从“不信色以色空”起，至“不信一切种智以一切种智空”之间，乃因如是不了知真实义，不信胜义谛，故显示了不信色等世间法，以及布施波罗蜜多等出世间法自性空。彼等亦非安住，如何不安住呢？从“不安住于布施波罗蜜多”起，至“不安住于佛之不共法”之间，乃因如是不信诸法自性空，故因不具方便和智慧，显示了不安住于布施波罗蜜多等清净之法。彼等乃是执着，如何执着呢？从“执着于色”起，至“执着于无上正等菩提，故名为凡夫”之间，乃是显示了不安住于清净之法的过患，即是对世间和出世间的诸法视为实有，并且会产生执着。请问：世尊，如此修学的菩萨摩诃萨是不修学般若波罗蜜多，也不会证得一切种智吗？从……起，至舍利弗之子，如是说，菩萨摩诃萨是不修学般若波罗蜜多
English
Comprehending the non-existent dharmas, from "They do not know, do not see" to "Not arising from the ground of the Hearers, not arising from the ground of the Solitary Buddhas," it is because of attachment to the non-existent dharmas that one does not truly understand the worldly and transworldly dharmas as they are, and it is shown that they do not arise from the three realms, the grounds of Hearers and Solitary Buddhas, and are also counted among ordinary people. They are unbelieving, how do they not believe? From "They do not believe that form is empty of form" to "They do not believe that all-knowingness is empty of all-knowingness," it is shown that because they do not understand the true meaning in this way, and do not have faith in the ultimate reality, they do not believe that worldly dharmas such as form, and transworldly dharmas such as the perfection of generosity, are empty of inherent existence. They also do not abide, how do they not abide? From "They do not abide in the perfection of generosity" to "They do not abide in the unmixed dharmas of the Buddha," it is shown that because they do not believe that all dharmas are empty of inherent existence, and because they lack skillful means and wisdom, they do not abide in pure dharmas such as the perfection of generosity. They are attached, how are they attached? From "They are attached to form" to "They are attached to unsurpassed, perfect, complete enlightenment, therefore they are called ordinary people," it is shown that the fault of not abiding in pure dharmas is that they regard worldly and transworldly dharmas as real and will develop attachment. Question: Blessed One, in this way, does a bodhisattva mahasattva who is studying not study the perfection of wisdom and not attain all-knowingness? From... to the son of Sharadvati, it is said that a bodhisattva mahasattva does not study the perfection of wisdom.
Chinese
不学习般若波罗蜜多。不能成为一切种智，如是等等。不住于如是清净之法，并且对事物有实执的那些人，因为不善巧方便，所以对般若波罗蜜多等清净之法，认为事物是实有的，并且由于强烈的贪执，因此也不能领会般若波罗蜜多的修学，并且也显示了不能成为一切种智。请问：世尊，如果这样，菩萨摩诃萨应该以何种方式修学般若波罗蜜多呢？从这里开始，直到舍利弗之子，菩萨摩诃萨如是行于般若波罗蜜多，如是修学般若波罗蜜多，以无所缘之方式才能成就一切种智。这里显示了如果以何种方便修学，才能领会般若波罗蜜多的修学，并且能够成为一切种智的方法。也就是说，对于以名言所说的般若波罗蜜多等应该修学的法，不以胜义谛观察为实有，并且不以真实的方式随顺观察，而在世俗谛中修学，才能领会般若波罗蜜多的修学，并且显示了能够成为一切种智。请问：世尊，以何种不缘之方式才能成就一切种智呢？从这里开始，直到无事物之自性空性，以不缘之方式才能了知成就一切种智。这里显示了对于应该修学的法，不缘并且不以真实的方式随顺观察的理由。也就是说，显示了以十八空性的方式不缘并且不以真实的方式随顺观察。般若波罗蜜多十万颂广释第六品完毕。 第六，无相品。
English
They do not study the Prajñāpāramitā. They cannot become Sarvākārajñatā, and so on. Those who do not abide in such pure dharmas and have a strong attachment to things, because they are not skilled in means, therefore, they consider the pure dharmas such as the Prajñāpāramitā to be real, and because of their strong attachment, they cannot comprehend the study of the Prajñāpāramitā, and it is also shown that they cannot become Sarvākārajñatā. Question: O Bhagavan, if this is the case, how should a Bodhisattva-Mahāsattva study the Prajñāpāramitā? From here, until the son of Śāradvatī, the Bodhisattva-Mahāsattva thus practices the Prajñāpāramitā, thus studies the Prajñāpāramitā, and only by the way of non-objectification can he achieve Sarvākārajñatā. Here it shows by what means one should study in order to comprehend the study of the Prajñāpāramitā and be able to become Sarvākārajñatā. That is to say, for the dharmas that should be studied, such as the Prajñāpāramitā, which are spoken of by names, one should not observe them as real in the ultimate truth, and one should not observe them in accordance with reality, but study them in the conventional truth, so that one can comprehend the study of the Prajñāpāramitā, and it shows that one can become Sarvākārajñatā. Question: O Bhagavan, by what way of non-objectification can one achieve Sarvākārajñatā? From here, until the emptiness of the nature of non-things, one should know that one can achieve Sarvākārajñatā by the way of non-objectification. Here it shows the reason why one should not objectify and not observe in accordance with reality for the dharmas that should be studied. That is to say, it shows that one should not objectify and not observe in accordance with reality by the way of the eighteen emptinesses. The sixth chapter of the extensive commentary on the Hundred Thousand Prajñāpāramitā is completed. Sixth, the chapter on the absence of characteristics.