Tibetan
དྲུག་པ། མཚན་མ་མེད་པའི་ལེའུ། དྲུག་པ། མཚན་མ་མེད་པའི་ལེའུ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཐབས་མི་མཁས་པས་གཟུགས་ལ་སྤྱོད་ན་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སེམས་ཞུམ་པ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཞུམ་པ་མེད་དེ། མི་འཇིགས་མི་དངང་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་འདི་ཡང་ཐབས་མི་མཁས་པས་དངང་བར་བྱ་བ་དང༌། ཐབས་མཁས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཐབས་མི་མཁས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་དང༌། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་ པའོ། །དེ་ལ་ཐབས་མི་མཁས་པས་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཐབས་མི་མཁས་པས་གཟུགས་ལ་སྤྱོད་ན་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་བགྱི་བར་སྤྱོད་ན་ཡང་མཚན་མ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་མི་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཐབས་མི་མཁས་པས་གཟུགས་ལ་སྤྱོད་ན་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་མཚན་མར་རྟོག་ན་དེ་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཐབས་མི་མཁས་པས་གཟུགས་རྟག་ཅེས་བགྱི་བར་སྤྱོད་ན་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁ
Chinese
第六，无相品。 第六，无相品。 如是显示了周遍寻伺的修习后，在其后将显示方便的修习，即从那时起，具寿善现向薄伽梵如此禀告：世尊，如果菩萨摩诃萨在般若波罗蜜多中行时，因不善巧方便而于色蕴中行，则是在相中行。乃至，如果菩萨摩诃萨如是于般若波罗蜜多中行时，心无怯弱且完全不怯弱，不畏惧、不惊慌、不恐怖，具寿舍利子，应当了知此菩萨摩诃萨已临近一切种智。如是之间所显示，此方便的修习也显示了因不善巧方便而应惊慌，以及应依赖善巧方便两种方式。不善巧方便也有两种，即于相中行和于现观中行。 其中，不善巧方便而于相中行是：世尊，如果菩萨摩诃萨在般若波罗蜜多中行时，因不善巧方便而于色蕴中行，则是在相中行。乃至，世尊，如果菩萨摩诃萨心想：如此行持即是在般若波罗蜜多中行，此乃修习般若波罗蜜多，如此行持也是在相中行，应当了知此菩萨摩诃萨是不善巧方便。如是之间所显示，其中不善巧方便而于色蕴中行，等等，是指对于五蕴，如果于色蕴等各自的体相为何之相而分别，则是在相中行，而不是在般若波罗蜜多中行，如是显示。世尊，如果菩萨摩诃萨在般若波罗蜜多中行时，因不善巧方便而于色蕴中行持常恒，则是在相中行，等等，是指蕴和
English
Sixth, The Chapter on Absence of Characteristics. Sixth, The Chapter on Absence of Characteristics. Having thus shown the practice of thorough investigation, the practice of means will be shown thereafter. That is, from then on, the venerable Subhuti said to the Blessed One: "Blessed One, if a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, if he practices form due to unskilled means, then he practices characteristics." Up to: "If a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom in this way, without a timid mind and without complete timidity, without fear, without panic, without terror, then, venerable Sharadvatiputra, it should be known that this Bodhisattva-Mahasattva is close to omniscience." This shows that the practice of means is also shown in two ways: one should be alarmed by unskilled means, and one should rely on skillful means. Unskilled means are also of two kinds: practicing characteristics and practicing manifest activity. Among them, practicing characteristics with unskilled means is: "Blessed One, if a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, if he practices form due to unskilled means, then he practices characteristics." Up to: "Blessed One, if a Bodhisattva-Mahasattva thinks, 'Such practice is practicing the Perfection of Wisdom, this is cultivating the Perfection of Wisdom,' even such practice is practicing characteristics. It should be known that this Bodhisattva-Mahasattva is unskilled in means." This shows that practicing form with unskilled means, etc., refers to the five aggregates. If one discriminates the characteristics of each of form, etc., then one is practicing characteristics, not practicing the Perfection of Wisdom, as shown. "Blessed One, if a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, if he practices form as permanent due to unskilled means, then he practices characteristics," etc., refers to the aggregates and
Tibetan
མས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་དང༌། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་ཡོད་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་དང༌། ཞི་བ་དང༌། མ་ཞི་བ་དང༌། དབེན་པ་དང༌། མི་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་སྤྱོད་ན། དེ་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཐབས་མི་མཁས་པ་ཡིན་པས་ཐབས་མི་མཁས་པ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་མི་མཁས་པ་ཇི་ལྟར་ རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡང་མངོན་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་མེད་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཐབས་མི་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཐབས་མི་མཁས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་གཟུགས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ལྟ་ཞིང་མོས་པའོ། །འདུ་ཤེས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བཟང་བ་དང་ངན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་གནས་པའོ། །གཟུགས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང༌། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་གཟུགས་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མཐོང་ཞིང༌། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་གཟུགས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་བ་དང༌། ན་བ་དང༌། ཚེ་འཕོ་བ་དང༌། མྱ་ངན་དང༌། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་ལས
Chinese
如母等世间之法，及布施波罗蜜多等不杂之佛法十八种，乃至超世间之法，若于常与无常，乐与苦，有我与无我，寂静与不寂静，空寂与不空寂等，执为相而行，是行于相，非行于般若波罗蜜多。若如是行，是菩萨为不善巧方便，故当舍离不善巧方便者，是为开示。其后具寿舍利弗，如是语具寿善现言：具寿善现，云何当知菩萨摩诃萨为不善巧方便耶？乃至具寿舍利弗，若彼菩萨摩诃萨，无有能现证声闻地，或独觉地之分，况能现证无上正等菩提，是无有处。具寿舍利弗，若菩萨摩诃萨如是行于般若波罗蜜多，当知为不善巧方便。乃至以不善巧方便而行于现行者，是为开示。言于色贪著者，谓以颠倒见，见色为实有而贪著也。言彼想者，谓以颠倒想，执取好与不好等之相也。言加持者，谓以颠倒心，贪著安住于色之实事也。言行于色之现行者，谓如是颠倒见，颠倒想，颠倒心，见色为实有，如是行者，是行于色之生灭等现行，非行于般若波罗蜜多之义也。是生，老，病，死，忧悲，啼哭，痛苦，忧恼，扰乱等
English
Such as the worldly dharmas like mothers, and the eighteen kinds of unmixed Buddha dharmas such as the Perfection of Giving, and even the transcendental dharmas, if one clings to and practices with characteristics such as permanence and impermanence, happiness and suffering, self and no-self, peace and non-peace, emptiness and non-emptiness, then that is practicing with characteristics, not practicing the Perfection of Wisdom. If one practices in this way, that bodhisattva is unskilled in means, therefore one should abandon the unskilled means, this is what is shown. Then the venerable Sharadvatiputra said to the venerable Subhuti, "Venerable Subhuti, how should one know that a Bodhisattva Mahasattva is unskilled in means?" And so on, "Venerable Sharadvatiputra, if that Bodhisattva Mahasattva has no share in realizing the Hearer's ground or the Solitary Buddha's ground, what need is there to mention realizing the Unsurpassed Perfect Complete Enlightenment, there is no such place. Venerable Sharadvatiputra, if a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom in this way, one should know that they are unskilled in means." Up to the point of showing that one practices with manifest activities through unskilled means. "Being attached to form" means seeing form as truly existent and being attached to it with a reversed view. "That perception" means grasping the characteristics of good and bad, etc., with a reversed perception. "Blessing" means being attached to and abiding in the reality of form with a reversed mind. "Practicing with the manifest activity of form" means seeing form as truly existent with such reversed view, reversed perception, and reversed mind, and practicing in this way is practicing with the manifest activity of the arising and ceasing of form, etc., not practicing the meaning of the Perfection of Wisdom. These are birth, old age, sickness, death, sorrow, lamentation, suffering, distress, disturbance, etc.
Tibetan
་ཡོངས་སུ་མི་འགྲོལ། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་འགྲོལ་བར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཉེས་པའི་དམིགས་བསྟན་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ཞིང་ཐར་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡང་མངོན་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་མེད་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བར་སྤྱོད་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཉེས་པའི་དམིགས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནི་གནས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་པོར་འཛིན་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཐབས་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐབས་མཁས་པས་སྤྱོད་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཐབས་མཁས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཐབས་མཁས་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། བདག་ཡོད་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་དང༌། ཞི་བ་དང༌། མ་ཞི་བ་དང༌། སྟོང་པ་དང། མི་སྟོང་བ་ད
Chinese
不能完全解脱。说不能从大痛苦中完全解脱，这是指对色显现执著的过患，意思是不能从轮回中解脱和获得解脱。同样，从受等一直到佛陀的不共十八法也应如此类推。具寿舍利子！如果菩萨摩诃萨连声闻地或独觉地都无法证得，更何况证得无上正等觉呢？这是说，如果对诸法显现执著而行，就不能获得解脱果的过患。所谓“无有是处”，意思是说，如果对诸法执为实有，并显现执著而行，那么要证得无上正等觉是不可能的。世尊说：具寿善现！菩萨摩诃萨如何修持般若波罗蜜多才能善巧方便地了知呢？等等，这是为了说明以善巧方便修持的方法。其中，以善巧方便修持又分为两种：不执著诸法而修持，以及不执著诸法之相而修持。其中，善现说：具寿舍利子！当菩萨摩诃萨修持般若波罗蜜多时，不对色进行修持，乃至具寿舍利子！菩萨摩诃萨如此修持般若波罗蜜多，才有证得无上正等觉的可能。这之间，是说明以善巧方便不执著诸法而修持的方法，即对于色等世间法，以及布施波罗蜜多等出世间法，执著为常、无常、乐、苦、有我、无我、寂静、不寂静、空、不空等。
English
Cannot be completely liberated. Saying that one cannot be completely liberated from great suffering means pointing out the fault of being attached to the appearance of form, meaning that one cannot be liberated from samsara and attain liberation. Similarly, it should be applied from feeling and so on up to the eighteen unshared qualities of the Buddha. Sharadvatiputra, if that Bodhisattva Mahasattva does not have the fortune to realize even the Hearer's Ground or the Solitary Buddha's Ground, what need is there to mention realizing the Unsurpassed Perfect Complete Enlightenment? This is to point out the fault that if one practices with attachment to the appearance of dharmas, one will not attain the fruit of liberation. The so-called "there is no place" means that if one clings to dharmas as real and practices with attachment to appearances, it is impossible to realize the Unsurpassed Perfect Complete Enlightenment. The Blessed One said: Subhuti, how should a Bodhisattva Mahasattva practice the Prajnaparamita in order to skillfully understand the means? And so on, this is to explain the method of practicing with skillful means. Among them, practicing with skillful means is also divided into two types: practicing without clinging to dharmas and practicing without clinging to the characteristics of dharmas. Among them, Subhuti said: Sharadvatiputra, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Prajnaparamita, he does not practice with form, and so on. Sharadvatiputra, a Bodhisattva Mahasattva who practices the Prajnaparamita in this way has the fortune to realize the Unsurpassed Perfect Complete Enlightenment. In between, it explains the method of practicing without clinging to dharmas with skillful means, that is, clinging to permanence, impermanence, happiness, suffering, self, no-self, peace, non-peace, emptiness, non-emptiness, etc., to form and other worldly dharmas, as well as generosity paramita and other transcendental dharmas.