Tibetan
ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གིས་བཞུགས་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་རི་བྱ་རྒོད་འཕུངས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཡུལ་དེ་ན་འདྲེ་གདོན་གྱིས་རྟག་ཏུ་གཙེས་པ་ལས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བཏགས་ནས་འདྲེ་གདོན་གྱིས་མི་ཚུགས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཚུན་ཆད་ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་གྲགས་སོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གྲོང་ཁྱེར་དེ་གྲོང་ཁྱེར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མཆོག་དེར་བཤད་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བས། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་གང་ཁོ་ན་ན་བཞུགས་པ་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་རི་བྱ་རྒོད་འཕུངས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རི་དེའི་ དབྱིབས་བྱ་རྒོད་འཕུངས་པ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་བྱ་རྒོད་འཕུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དང་རི་བྱ་རྒོད་འཕུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་གཉིས་སྨོས་པ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་དང༌། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་སྨོས་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་མཛད་ཅིང་གཤེགས་པའི་ཚེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་མཐོང་ན་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་འབུལ་ཞིང༌། བསོད་སྙོམས་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་འདོགས་སོ། །རི་བྱ་རྒོད་འཕུངས་པོ་སྨོས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ། ཆོས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་འདུ་འཛིའི་ནང་ན་མི་གནས་པར་དགོན་པའི་ས་ཕྱོགས་རི་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ཙམ་གྱི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། འཁོར་ཡང་དགེ་སློང་གི་འཁོར་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་གཉིས་ལས་དགེ་སློང་གི་འཁོར་སྔར་སྨོས་པ་ནི། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་སྦྱིན་གནས་སུ་གྱུར་པའི་མཆོག་ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་པས་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་འོས་ཡིན་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞམ་འབྲིང་ན་རྟག་ཏུ་གནས་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གི་འཁོར་སྔར་སྨོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ནི། ཁྱིམ་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པས་སྦྱིན་གནས་སུ་མ་གྲགས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་གཤེགས་པས་ཞམ་འབྲིང་ན་མི་རྟག་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སྨོས་པས་འཁོར་མང་བ་བསྟན་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། འཁོར་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཆེ་བ་ ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཁོར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། འཁོར་དེའི་ནང་ན་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སློབ་པའི་གང་ཟག་གམ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། ཨ་རི་ཧན་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་ལ་ཡང་སྙེག་སྟེ། འཁོར་བར་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅན་ཤ་སྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། ཨ་རི་ཧན་ཞེས་བྱ་བ་འོས་པའམ། ནུས་པ་ལ་ཡང་སྙེག་སྟེ། བདག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས། གཞན་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་འོས་ཤིང་ནུས་པའམ། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བར་འོས་པའམ། ཁམས་གསུམ་གྱི་མི་དང་ལྷའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་རྣམ་པ་དུ་མས་མཆོད་པར་འོས་པ་ཤ་སྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཨ་རི་ཧན་ཞེས་བྱ་བ་མཆོད་པ་ལ་ཡང་སྙེག་སྟེ། འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཆོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཟག་པ་དང༌། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང༌། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང༌། ལྟ་བའི་ཟག་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ་ཟད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང༌། ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འདོད་པའི་ཟག་པ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །སྲིད་པའི་ཟག་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཆར་གྱི་མ་རིག་པའོ། །ལྟ་བའི་ཟག་པ་ནི། ལྟ་བ་ལྔ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །ཆོས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕུང་པོའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་ཤིང་མེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བྱའོ། །སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མའི་མངལ་ནས་འབྱུང་བའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་མེད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང༌། དབང་པོ་ལ་དབང་བ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བ་དང༌། ཤེས་རབ་ལ་དབང་བའོ། །དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང༌། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་དག་གི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ལ་དབང་བས་ནི་སྤྱོད་ལམ་ཉེ་བར་ཞི་བས་དེ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམས་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བས་ནི་བདག་གི་སེམས་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ལ་དབང་བས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བྱེད་དེ་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་བ་བཞིན་དུ་རང་དབང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྲེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་བར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པས་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པས་ ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་མདོ་སྡེ་དག་ལས་ཀྱང༌། འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅང
Chinese
于内以正定而安住。所谓王舍城之鹫峰山者，乃显示处所之圆满。彼处常为邪魔所扰，故以王舍城为名，使邪魔不得侵扰，自此以后，该地及城市便以王舍城而闻名。又另一方面，该城乃一切城市之首，犹如国王一般，故称王舍城。为显示此经亦为一切经典之首，故提及彼殊胜之城。然王舍城之地域广阔，不知其位于何方，为明示此点，故云“王舍城之鹫峰山”。彼山之形如鹫鸟栖息，故名鹫峰山。提及王舍城与鹫峰山二处，乃显示利益在家与出家二众，言王舍城者，乃谓世尊于王舍城行乞时，在家众见如来之身，心生敬信，供养乞食等物，以乞食之方式利益之。言鹫峰山者，乃显示以佛法利益出家众，出家众不住于喧嚣之中，而于寂静之山中，以宣说正法之方式利益之。所谓“与五千比丘众之大比丘僧团俱”等语，乃显示眷属之圆满。眷属有比丘眷属与菩萨眷属二种，先言比丘眷属者，乃谓出家众乃应供之殊胜对境，为世人所应供养恭敬，且常侍于世尊左右，为一切世人之所敬。
English
Dwelling inwardly in perfect concentration. The so-called Vulture Peak Mountain in Rajagriha indicates the perfection of the place. That place was often disturbed by demons, so it was named Rajagriha to prevent demons from intruding. Since then, that land and city have been known as Rajagriha. On the other hand, that city is the chief of all cities, like a king, so it is called Rajagriha. To show that this sutra is also the chief of all scriptures, that excellent city is mentioned. However, the area of Rajagriha is vast, and it is not known where it is located. To clarify this point, it is said, "Vulture Peak Mountain in Rajagriha." The shape of that mountain is like a vulture perched, so it is called Vulture Peak Mountain. Mentioning the two places of Rajagriha and Vulture Peak Mountain shows the benefit to both householders and renunciants. Saying Rajagriha means that when the Blessed One begged for alms in Rajagriha, householders saw the body of the Tathagata, and with faith arose, they offered alms and other things, benefiting them through the way of begging for alms. Saying Vulture Peak Mountain shows the benefit to renunciants through the Dharma. Renunciants do not live in the midst of noise, but in the quiet mountains, benefiting them by explaining the true Dharma. The words "together with the great Sangha of five thousand monks" and so on, show the perfection of the retinue. There are two kinds of retinue, the retinue of monks and the retinue of Bodhisattvas. The retinue of monks is mentioned first because renunciants are the supreme objects of offering, worthy of being offered and respected by the world, and they always attend the Blessed One, and are respected by all people.
Chinese
因为是行境，所以比丘的眷属先说了。菩萨的眷属，因为安住在家人的身份，所以不被认为是布施处，为了众生的利益而前往，所以在侍奉中不恒常，不是所有世间人的行境，所以后来才说。说了“大约五千比丘”这样的数字，是为了显示眷属众多。以“全部都是阿罗汉，漏尽者”等等，是从显示眷属们功德圆满的角度来显示其殊胜之处。其中“全部都是”表示这些圣者声闻眷属全部都是阿罗汉，显示了在这个眷属中，没有一个属于入流果等还在学习的补特伽罗，或者异生凡夫。“阿罗汉”的意思是摧毁烦恼之敌。另一种解释是，“阿罗汉”（梵文天城体：Arhan，梵文罗马拟音：Arhan，汉语字面意思：阿罗汉）也指向不生的含义，意思是说，全部都是不再轮回的自性。“阿罗汉”（梵文天城体：Arhan，梵文罗马拟音：Arhan，汉语字面意思：阿罗汉）也指向应供或者有能力，因为自己的利益全部圆满，所以有资格和能力向他人展示，或者有资格成为僧伽僧宝，或者有资格被三界的人和天神之主以多种供品供养。“阿罗汉”（梵文天城体：Arhan，梵文罗马拟音：Arhan，汉语字面意思：阿罗汉）也指向供养，因为这些圣者阿罗汉们，为了如来，以修证的供养不断地进行供养，所以也称为阿罗汉。“漏尽者”是指四种烦恼的“漏”，即欲漏、有漏、无明漏和见漏，断除并灭尽了这些烦恼，所以称为漏尽者。其中，欲漏是指属于欲界的烦恼。有漏是指属于色界和无色界的烦恼。无明漏是指三界所有的无明。见漏是指五种见，即有身见、边执见、邪见、见取见和戒禁取见。
English
Because it is the realm of practice, the retinue of monks was mentioned earlier. The retinue of Bodhisattvas, because they abide in the form of householders, are not known as places of offering, and because they go for the benefit of sentient beings, they are impermanent in attendance, and because they are not the realm of practice for all worldly people, they are mentioned later. By mentioning the number "approximately five thousand monks," it indicates that the retinue is large. By "all are Arhats, those who have exhausted the outflows," etc., it shows the greatness of the retinue by showing that they are endowed with excellent qualities. Among them, "all" indicates that all those noble Shravaka retinues are all Arhats, showing that within that retinue, there is not a single person who is still learning, such as those who have entered the stream, or an ordinary person. "Arhat" means one who has destroyed the enemies of afflictions. Another explanation is that "Arhan" also refers to the meaning of non-birth, meaning that all are of the nature of not being reborn in samsara again. Another explanation is that "Arhan" also refers to being worthy or capable, because all of one's own benefits are completely fulfilled, so one is worthy and capable of showing others, or worthy of being the Sangha Jewel, or worthy of being offered with various offerings by the lords of humans and gods of the three realms. Another explanation is that "Arhan" also refers to offering, because those noble Arhats constantly make offerings to the Tathagata with the offering of practice, so they are also called Arhats. "Those who have exhausted the outflows" refers to the four types of outflows, namely the outflow of desire, the outflow of existence, the outflow of ignorance, and the outflow of views, having abandoned and exhausted these outflows, they are called those who have exhausted the outflows. Among them, the outflow of desire refers to the afflictions belonging to the desire realm. The outflow of existence refers to the afflictions belonging to the form realm and the formless realm. The outflow of ignorance refers to the ignorance of all three realms. The outflow of views refers to the five views, namely the view of the aggregates, the view of holding to extremes, the wrong view, the view of holding to views as supreme, and the view of holding to ethics and asceticism as supreme.
Chinese
被执持的。这些法使众生在轮回中流转，堕入恶趣，因此称为漏尽。无烦恼是指舍弃和灭除业的遍一切烦恼，烦恼的遍一切烦恼，异熟蕴的遍一切烦恼，以及出生的遍一切烦恼。其中，业的遍一切烦恼是指造作有为的善、不善和无记业，因此是烦恼。烦恼的遍一切烦恼是指贪欲等烦恼。异熟的遍一切烦恼是指痛苦且成为烦恼之源的五蕴。出生的遍一切烦恼是指从母胎出生时，经历诸多痛苦。灭除这些即称为无烦恼。自在是指具有四种自在，是哪四种呢？即于神变自在，于根自在，于等持自在，于智慧自在。其中，于神变自在，能自在地支配有情世间和器世间。于根自在，以行为调柔寂静，使世间众生生起欢喜。于等持自在，能自在地支配自心。于智慧自在，能灭除一切烦恼、业和异熟，如从束缚中解脱一般，获得自主。心极度解脱是指显示舍弃了属于贪欲方面的烦恼和近烦恼。如此获得心解脱，即显示从等至的障碍中获得解脱。智慧极度解脱是指显示舍弃了属于无明方面的烦恼。如此获得智慧解脱，因为舍弃了一切烦恼，所以显示从烦恼障中获得解脱。了知者是指无畏者。因此，在经部中也说：因为无畏，所以了