Tibetan
་ན་སེམས་གང་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ གང་མི་ཞུམ་པ་སྟེ་དེ་དམིགས་པ་བོར་ནས་གཞན་དུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འགོང་བ་ནི་དམིགས་པ་དེ་ལ་བསྡུས་པར་གྱུར་པའོ། །གཞན་དུ་ཡང་ཞུམ་པ་མེད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་འགོང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་གཡོ་བ་མེད་པ་དང་བསྡུས་པ་ལ་དེ་དང་འགལ་བར་འགྲོ་བས་ན་འགོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པའོ། །དེ་ལ་ཞུམ་པ་ནི་སེམས་བྱིད་བ་སྟེ་བློང་བའོ། །རྒོད་པ་ནི་ཆགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་མི་དགའ་ཞི་བར་བྱ། །རྣམ་གཡེང་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྒོད་པ་ཡང་ནི་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་བཤད་དོ། །འབད་པ་བཏང་བར་གྱུར་ན་འདི་ལ་འདི་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་སྟེ། བཏང་བ་ལས་སྐྲག་པ་ནི་སྐྲག་པ་སྟེ། དེ་འབད་པས་ཟློག་པ་ནི་མི་སྐྲག་པའོ། །འབད་པ་དང་འདུ་བྱེད་པ་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འཇུག་པ་བོར་ནས་འདུས་བྱས་པ་ལ་སྐྲག་པ་ནི་དངང་བ་སྟེ། དེས་འདུ་བྱེད་པ་དེ་བཏང་བར་གྱུར་པ་ལ་མི་དངང་བའོ། །ཤིན་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མདོར་བསྡུས་པའི་ཚིག་དེ་དག་གི་འོག་ཏུ་དེ་དག་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རེ་རེ་བའམ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཤཱ་རིའི་བུས་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་རྒྱུ་དྲིས་པ་དེ་ལ་རེ་རེ་བ་ལ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་དང་བཅུ་གཉིས་པ་ལའོ། །གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་དག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གི་འོག་ཏུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རེ་རེ་ཞིང་འདྲི་བ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས། རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅུ་གཉིས་ཉིད་ཀྱི་ལན་རྒྱས་པར་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་གི་དང་པོ་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དང་པོར་རྗེས་
Chinese
因此，所显示的任何心念都称为“专注”。 什么是不退缩呢？就是不舍弃专注，不向其他退缩，因为其自性是动摇的。不恐惧是指专注于此。另一方面，不退缩是因为其自性是广大的。所谓“心不恐惧”，是指心不摇动和收摄，与此相反则会恐惧，依次是退缩和掉举。其中，退缩是指心灰意冷，即迟钝。掉举是指忆念所贪恋之境，成为贪欲之分，是近分的烦恼。为了平息这些，心不会向外散乱。如是说：“为了见到禅定的功德，不喜悦它，而要平息。为了见到散乱的过患，也要平息掉举。”如果放弃努力，就会想“这些也会存在于此”，从放弃中产生的恐惧就是恐惧，通过努力来遮止它就是不恐惧。努力、造作和勤奋是同义词。之后，舍弃任运成就的进入，对造作产生恐惧就是畏惧。因此，对于放弃造作就不会畏惧。对于甚深任运成就的禅定也不会畏惧，仅仅通过这些就显示了自性无戏论的禅定完全成就。因此才说“菩萨如是行持”等等。在这些简略的词语之后，舍利子依次或一同复述并询问原因，其中依次提问的是第一、第二、第十一和第十二。第三和第四是一同提问的。第五、第六、第七、第八、第九和第十也是一同提问的。在这些之后，依次复述提问。善现详细地回答了这十二个问题，其中第一个就是无有情。具寿，你对任何事物都说“还有其他”等等，对于第二个等等所有的问题，首先是复述。
English
Therefore, whatever mind is shown is called 'focus.' What is non-shrinking? It is not abandoning focus and not shrinking to other things, because its nature is wavering. Non-fear is being gathered in that focus. On the other hand, not shrinking is because its nature is vast. The so-called 'mind not being afraid' means that the mind is not wavering and gathered, and contrary to this, it will be afraid, which in order are shrinking and agitation. Among them, shrinking is the mind being disheartened, that is, dull. Agitation is remembering the object to be craved, becoming a part of desire, which is a near affliction. In order to pacify these, the mind will not be distracted outwards. It is said, 'In order to see the merits of samadhi, do not rejoice in it, but pacify it. In order to see the faults of distraction, also pacify agitation.' If effort is abandoned, one will think, 'These will also exist here,' and the fear arising from abandonment is fear, and stopping it through effort is non-fear. Effort, fabrication, and diligence are synonyms. After that, abandoning the naturally accomplished entry, being afraid of fabrication is dread. Therefore, one will not be afraid of abandoning fabrication. One will not be afraid even of the deeply naturally accomplished samadhi, and merely through these, it is shown that the naturally non-elaborate samadhi is completely accomplished. Therefore, it is said, 'The Bodhisattva acts in this way,' and so on. After these brief words, Shariputra sequentially or together repeated and asked the reasons, among which the first, second, eleventh, and twelfth were asked sequentially. The third and fourth were asked together. The fifth, sixth, seventh, eighth, ninth, and tenth were also asked together. After these, the questions were repeated sequentially. Subhuti answered these twelve questions in detail, the first of which is no sentient being. Venerable, you say 'there is another' and so on to anything, and for all the questions such as the second, the first is to repeat.
Tibetan
སུ་བཟླས་ནས་ཐ་མར་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །བཅུ་གཉིས་པའི་ལན་རྒྱས་པའི་མཇུག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་འདི་ལྟར་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དམིགས་ཤིང་མི་གནས་པ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བགྱིད་ལ། འདོགས་པར་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གི་དོན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་རིག་པས་མི་ཤེས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྣང་བ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པས་དེ་བཞིན་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་བརྟགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ནི་དེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་ཤེ་ན། མེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེ་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ནི་ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང༌། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་གང་ཞེས་དྲིས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཅི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ལན་དུ་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་དེས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤེས་ཀྱང་འདི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་བརྡའོ། །མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །བྲལ་བ་དང་རིང་དུ་སོང་བ་དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་བྲལ་བ་སྟེ་མི་ལྡན་པའོ། །སོང་བས་ན་སོང་བ་སྟེ་བགྲོད་པར་བྱ་བ་རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་ ཕྱིན་པས་རིང་དུ་སོང་བ་དེ་བས་ན་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་གང་གཟུགས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ
Chinese
念诵后最终结束。第十二品的广释结尾中说，行持般若波罗蜜多时这样说。因此，像这样行持就是随顺于法，那就是以色等不缘色等，不住留，不执著，不系缚，如是说。那些意义按照顺序，不能以自证智了知，因为没有自性。不显现，因为没有所取和能取，所以不显现。不以胜义谛了知，仅仅以分别念也不分别。那些相状就是所说的彼色等。为什么不能了知呢？因为没有，因为不生，因为不灭。凡是色等，那些都归于无二之数，这样说，意指法性的色等。那是获得的决定生起。因为是遍知一切相的所说之境，因此，舍利子问菩萨是什么？般若波罗蜜多是什么？周遍寻思是什么？心想对于遍知一切相，这三者是什么样的。妙吉祥回答说，菩提自性的菩萨就是菩萨。菩提也了知一切法的相，但没有执著。法的色等。对于以何种相等等，相就是指示。相就是名称和符号。体相就是自性。远离和远离，因此称为般若波罗蜜多，因为断除了所有应断之物，所以是远离，即不相应。因为已逝，所以是逝去，即应行之境的超越之义。因为到达彼岸并已逝去，所以是远离，因此这是般若波罗蜜多。如何周遍寻思呢？凡是色非常恒常，以及非常无常，如此周遍寻思等等。
English
It is recited and finally concluded. In the extensive conclusion of the twelfth chapter, it is said that when practicing Prajñāpāramitā, it is said like this. Therefore, practicing it in this way is following the Dharma, that is, not focusing on form, etc., with form, etc., not dwelling, not clinging, and not binding, as it is said. Those meanings, in order, cannot be known by self-awareness, because there is no self-nature. It does not appear, because there is no object to be grasped and no grasper, so it does not appear. It is not realized by the ultimate truth, and it is not even distinguished by mere discrimination. Those aspects are the aforementioned form, etc. Why can't it be known? Because it does not exist, because it is not born, and because it does not cease. Whatever is form, etc., those all belong to the number of non-duality, it is said, referring to the form, etc., of Dharmata. That is the definite arising of attainment. Because it is the object of expression of the all-knowingness, therefore, Shariputra asked what is a Bodhisattva? What is Prajñāpāramitā? What is complete investigation? He wondered what those three are like for the all-knowingness. Mañjuśrī replied, a Bodhisattva of the nature of Bodhi is a Bodhisattva. Bodhi also knows the aspects of all dharmas, but there is no clinging. The form, etc., of Dharma. Regarding what kind of aspect, etc., aspect is the indication. Sign is the name and symbol. Characteristic is the nature. Separated and far away, therefore it is called Prajñāpāramitā, because it has abandoned all that should be abandoned, so it is separated, that is, not corresponding. Because it has passed, so it is gone, that is, the meaning of transcendence of the object to be practiced. Because it has reached the other shore and has passed away, so it is far away, therefore this is Prajñāpāramitā. How is it completely investigated? Whatever form is not permanent, and not impermanent, thus completely investigating, etc.
Tibetan
འོ། །ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ཞེས་སྐབས་འབྱེད་པ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གོ་སླའོ། །དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདིར་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་གདམས་ངག་ནི་ཐོག་མར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བཅུ་པོ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་རྟེན་ནི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ནས་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལ་རྨོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡང་དག་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་གང་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཅོམ་པ་དེ་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་དྲུག་གོ །གང་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཛེག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །གང་གིས་རྒྱུའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་ནོ། །གང་གིས་འབྲས་བུའི་མཐར་ཐུག་པས་གནོན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་བྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་བས་ན་བཞི་པོ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་གྲངས་བྱས་ནས་བཞི་བཅུར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །། ལེའུ་དང་པོ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ།
Chinese
哦！要讲述道的决择，舍利子，菩萨摩诃萨在行持六度波罗蜜多时，如何清净菩提道呢？为了开示这个主题，提到了“具寿”等词语，很容易理解。这就是决择的八种修法，也是圆满一切种智。这里首先指出发心，因为它是圆满菩提的种子。然后是教诫，为了首先完全了解这十种应该完全了解的事物。然后是与决择分相应的，因为它是超越世间道的加行。然后是所依，是修行的所依，因为舍弃了我执。然后是所缘，为了舍弃对它的愚昧。然后是目的，为了舍弃错误的意图，并且为了了解正确的意图的自性。然后是四种修法：其中，断除一切障碍修行的，是六种盔甲修法。能够登上大乘的，是九种进入修法。能够获得因的究竟的，是十七种资粮修法。能够以果的究竟来压制的，是八种决择修法。因此，这四种是修法。如果进行详细分类，则会变成四十种。名为《现观庄严论》的注释，是寂静生宝所著，其中一切种智之章是第一章。 第一章，一切种智的注释。
English
O! To explain the ascertainment of the path, Shariputra, how does a Bodhisattva Mahasattva purify the path to enlightenment when practicing the six perfections? To introduce this topic, terms such as "Venerable" are mentioned, which are easy to understand. These are the eight practices of ascertainment, and also the completion of all-knowingness. Here, first, the generation of Bodhicitta is pointed out, because it is the seed of perfect enlightenment. Then, the instructions are for completely understanding the ten things that should be completely understood first. Then, those that are in accordance with the division of ascertainment are because they are the application of the path that transcends the world. Then, the support is the support of practice, because it abandons self-grasping. Then, the object is to abandon ignorance about it. Then, the purpose is to abandon the wrong intention and to understand the nature of the correct intention. Then, there are four practices: among them, that which cuts off all obstacles to practice is the six armor practices. That which enables one to ascend to the Great Vehicle is the nine entering practices. That which enables one to obtain the ultimate of the cause is the seventeen accumulation practices. That which suppresses with the ultimate of the result is the eight ascertainment practices. Therefore, these four are practices. If classified in detail, they become forty. The commentary on the Ornament for Clear Realization, called "Complete," composed by Ratnakara Shanti, is the first chapter, the chapter on all-knowingness. Chapter One: Commentary on All-Knowingness.