Tibetan
་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང༌། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང༌། །མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང༌། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང༌། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་མེད་དང༌། །གང་ཕྱིར་འདི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། །གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང༌། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང༌། །ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །མངོན་དུ་བྱ་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང༌། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །ཞེས་པ་ནི། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །མཐའ་ལས་འདས་དང་ཞེས་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་ཞེས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྣམ་དག་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང༌། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །མཁའ་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ བཟོད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་དང༌། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་གསལ
Chinese
是故，如是十六刹那之自性，乃是依一切智之权能而行的见道。为依次显示此十六刹那，故说： 色恒非不恒，离边及清净， 不生亦不灭，等同虚空性， 舍弃诸染著，解脱所取执， 自性不可说，何以此义故， 不能施与他，亦令无所缘， 极净无病生，恶趣断及果， 现前当行故，无分别体性， 与相皆不合，于物名及二， 无生之智性，即是普知刹。 如是，色恒非不恒。如是者，色与受等乃至一切种智之究竟，以自性光明且无所计度之自性故，恒常亦非不恒常，此乃于苦法智忍。 离边及者，以远离计度之故，超越常断二边，此乃于苦法智。 清净及者，色等自性清净，此乃于苦类智忍。 不生亦不灭等，如是者，色等乃至一切种智之究竟，不生且不灭，无有遍计之染污亦无清净，此乃于苦类智。 如空者，色等乃至一切种智之究竟，以光明之故，解脱一切增益之戏论，此乃于集法智忍。 舍弃诸染著者，色等自性清净之故，如虚空般无有染污，此乃于集法智。 解脱所取执者，色等如虚空般无有能取所取，此乃于集类智忍。 自性不可说者，色等自性无有分别而明。
English
Therefore, the nature of these sixteen moments is the path of seeing, empowered by omniscience. To show these sixteen moments in order, it is said: Form is neither permanent nor impermanent, Beyond extremes and pure, Unborn and unceasing, and so forth, Like space, abandoning attachment, Liberated from complete grasping, Unspeakable in its essence, Because this meaning cannot Be given to others through expression, And makes one without an object of focus, Extremely pure, no disease arises, Evil destinies are cut off, and the fruit is To be realized, the nature of non-conceptuality, Not connected with signs, For objects, names, and both, Wisdom without arising Is the moment of omniscience. Thus, "Form is neither permanent nor impermanent." That is, form, feeling, and so forth, up to the ultimate of all-knowing, are naturally luminous and, because they lack a nature to be examined, are neither permanent nor impermanent. This is the patience of knowing the Dharma of suffering. "Beyond extremes" means that because it is free from examination, it transcends the two extremes of permanence and annihilation. This is the knowledge of the Dharma of suffering. "Pure" means that form and so forth are naturally completely pure. This is the acceptance of the subsequent knowledge of suffering. "Unborn and unceasing, and so forth" means that form and so forth, up to the ultimate of all-knowing, are unborn and unceasing, without complete affliction and without purification. This is the subsequent knowledge of suffering. "Like space" means that form and so forth, up to the ultimate of all-knowing, are liberated from all elaborations of imputation because of their luminosity. This is the patience of knowing the Dharma of the origin. "Abandoning attachment" means that form and so forth are naturally completely pure and, like space, are without defilement. This is the subsequent knowledge of the origin. "Liberated from complete grasping" means that form and so forth, like space, are without grasping or being grasped. This is the acceptance of the subsequent knowledge of the origin. "Unspeakable in its essence" means that form and so forth are naturally clear without conceptualization.
Tibetan
་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་དུ་མེད་པ་ཞེས་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །བརྗོད་པ་ཡིས་ཞེས་པ་དང་གྲོལ་བ་ཞེས་པ་སྦྱར་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲོལ་བའོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གང་ཕྱིར་འདི་དོན་རྗོད་པའི་རྒྱུས་གཞན་དག་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་རྒྱུར་མེད་ཅེས་པ་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དྲི་མའི་ཞད་ཙམ་ཡང་མེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་སྟེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ནད་མི་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ནད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ངན་སོང་ཆད་དང་ཞེས་པ་ལ། ངན་སོང་རྣམས་ཆད་པ་ནི་ངན་འགྲོ་ལས་འདས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངན་སོང་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །མི་རྟོག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང༌། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང༌། །ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལ། དངོས་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དོན་གྱི་དངོས་པོའོ། ། མིང་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྗོད་བྱེད་དེ་ཚིག་གོ །གཉིས་པོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་གོ །ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་གང་གིས་ཤེས་པའི་དོན་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའོ། །དང་ཡིག་ནི་སྡུད་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང༌། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པའོ། །འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་འདིའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་
Chinese
因为（它）是不可言说的，没有能说和所说，这是对集谛的随知。将“以言说”和“解脱”结合起来，所说之事物和能说之因，例如色等，即是解脱。关于“如果”所说的是，因为用以表达此意义的原因无法从其他事物获得，因此，色等是不可言说且无因的，这是对灭谛的法智忍。“不做意”是指色等不做为意念的对象，这是对灭谛的法智。“极其清净”是指色等，因为在实性中连一丝污垢都没有，所以极其清净，这是对灭谛的随知忍。“不生病”是指色等极其清净，因此不会生病等，这是对灭谛的随知。“断绝恶趣”是指断绝恶趣，即超越恶趣。仅仅因为信奉色等极其清净，就会断绝恶趣，这是对道谛的法智忍。“无分别”是指对一切法生起和灭亡的分别念已经止息。尽管如此，仅仅因为信奉色等极其清净，就是对道谛的法智。“显现果实”和“与相无关”，是指为了显现佛等果实，完全舍弃分别念的原因和相，这是对道谛的随知忍。“事物、名称和二者”，以及“知识不生起”，其中，“事物”是指所说之事物，即意义的实体。“名称”是指能说之事物，即词语。“二者”是指所取和能取。“知识”是指凭借它来了解所说意义的知识，在胜义谛中是不生起的。“和”字是连接词，即所说之事物、能说之事物、所取和能取都不生起，这是对道谛的随知，以及“全知之刹那”。这些都是菩萨的一切，这是见道的自性。
English
Because (it) is unspeakable, without speaker and spoken, this is the subsequent knowledge of the origin. Combining "with speech" and "liberation," the objects to be spoken and the causes of speaking, such as form, etc., are liberation. Regarding "if" what is said is that because the cause used to express this meaning cannot be obtained from other things, therefore, form, etc., are unspeakable and without cause, this is the Dharma-knowledge forbearance of cessation. "Not focusing" means that form, etc., are not made the object of thought, this is the Dharma-knowledge of cessation. "Extremely pure" refers to form, etc., because in reality there is not even a trace of impurity, so it is extremely pure, this is the subsequent knowledge forbearance of cessation. "No disease arises" means that form, etc., are extremely pure, so diseases, etc., will not arise, this is the subsequent knowledge of cessation. "Cutting off evil destinies" means cutting off evil destinies, that is, transcending evil destinies. Just because of believing that form, etc., are extremely pure, evil destinies will be cut off, this is the Dharma-knowledge forbearance of the path. "Non-discrimination" means that the discrimination of the arising and ceasing of all phenomena has ceased. Nevertheless, just because of believing that form, etc., are extremely pure, it is the Dharma-knowledge of the path. "Manifesting the fruit" and "unrelated to characteristics" mean that in order to manifest the fruits of the Buddhas, etc., completely abandoning the causes and characteristics of discrimination, this is the subsequent knowledge forbearance of the path. "Things, names, and the two," and "knowledge does not arise," among them, "things" refers to the objects to be spoken, that is, the entity of meaning. "Name" refers to the speaker, that is, words. "The two" refers to the grasped and the grasper. "Knowledge" refers to the knowledge by which the spoken meaning is understood, which does not arise in ultimate truth. The word "and" is a conjunction, that is, the objects to be spoken, the speaker, the grasped and the grasper do not arise, this is the subsequent knowledge of the path, and "the moment of omniscience." These are all of the Bodhisattva, this is the nature of the path of seeing.
Tibetan
སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པར་ནི་བྱ་སྟེ། མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་རྒྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ནས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དན། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་གསུམ་པོ། །འདིས་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག །རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིགས་པས་འདི་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །ཡང་འདི་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པའོ། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྟེ། ལེའུ་གསུམ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། སྐབས་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པ།
Chinese
应当在十六刹那中证悟。声闻如何证悟呢？对于苦，如法智忍等，如是宣说为声闻道。对于一切智，菩萨应当了知声闻道，但不是现证。因此，此处没有开示修道。为了以三种遍智的广大方式开示后进行归纳，所以宣说了：如是此与又此，又此是三者。此则三位，圆满完全开示。这是说，如所说之理，此与，是指一切相智。又此，是指道智。又此是，是指一切智，是圆满开示三品。从《现观庄严论》的释论《名声之分》中，第三品的释论。། ། 第三品的释论。
English
It should be realized in sixteen moments. How do the Shravakas realize it? Regarding suffering, such as the forbearance of knowing the Dharma, it is thus spoken of as the path of the Shravakas. Regarding omniscience, Bodhisattvas should know the path of the Shravakas, but not directly realize it. Therefore, the path of meditation is not taught here. In order to teach in an extensive manner the three aspects of omniscience and then summarize, it is said: Thus this and also this, and this is the three. This is the three states, completely and fully taught. This means that, according to the reasoning as spoken, 'this and' refers to all-aspects omniscience. 'Also this' refers to the knowledge of the path. 'And this is' refers to all-knowing, which is the complete teaching of the three chapters. From the commentary on the Ornament for Clear Realization, called 'Part of Fame', is the commentary on the third chapter. Commentary on the Third Chapter.