Tibetan
་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཀུན་དུ་ཉེ་བར་བརྗོད་དོ། །འདིས་ནི་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་དག་བཤད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །དུས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་ནི་འདས་པའོ། །འདི་ནི་མ་འོངས་པའོ། །འདི་ནི་ད་ལྟར་རོ་ཞེས་དབྱེ་བ་ངེས་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང༌། །དུས་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཞེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ཞེས་སེམས་པ་གསུངས་པ། སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ངར་འཛིན་མེད། །གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པས། །རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང༌། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་རྟོགས་པས་ངར་འཛིན་མེད་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་ཞེས་པའམ། འདི་ཉིད་ཅེས་པའི་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པའོ། །ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པ་ནི་ཆགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་འགོག་པར་བྱེད་པས་ན་འགོག་པའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་དང༌། གུས་པ་བྱ་བ་དང༌། ཕྱག་བྱ་བ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་ན་བདེན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་འདི་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་སྐྲག་པར་མི་བྱའོ། །ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་གསུང་པ། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཟབ་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་བརྟགས་པའི་ཚོགས་ཏེ། བདེན་པ་མེད་པའོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེར་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །ཆེས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བྱའམ་མཐོང་བྱེད་དོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་བྱེད་པ་པོ་སྒྲས་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ༌། །དེ་བཀག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་བོ། །ཡང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་དང་བཅས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་གིས་ཉེ་བར་བསྡུ་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིམ་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་དེ་མི་
Chinese
度到彼岸是完全接近的说法。这说明了亲近和疏远。声闻等所执著的取蕴等，认为是我所加持的，这是不相顺的方面。确定这些是空性，这才是对治的方面。认为三时的自性是一体的，这是不相顺的方面。这是过去，这是未来，这是现在，这样确定区分，这才是对治的方面。悭吝等是不相顺的方面。对布施等生起贪著，以及对菩提的方面生起贪著，这是对治的方面。为了显示这些也是菩萨的不相顺的方面，所以说：色等蕴空性，三时所证法，布施等菩提方，行之念即违品。这是说，菩萨他们的对治方面是什么呢？思考后说：布施等无我执，他人亦令行，彼断贪著边，于胜等贪微。这是说，对于布施等，自己也完全行持，也让其他人安住于此，证悟无我及我所，无我执，这就是进入无贪的菩萨的对治方面。这个或者这个本身，进入无贪的特征是没有我慢。断除贪著的边际，就是使贪著的集合灭尽并断除，所以是断除。如果菩萨仅仅进入无贪，那么对如来等作供养，恭敬，礼拜，布施等也明显是贪著，因此会成为不相顺的方面，如果这样想，那是对的。对于无上的集合之因，这种微细的贪著也是不相顺的方面，对于这个不要害怕。这种微细的贪著是不相顺的方面，那是怎么样的呢？说道：法的道路自性上，是寂静的缘故。ེ་甚深性。（藏文）如是说，那是般若波罗蜜多。甚深是所取和能取空性的境，即自性空。法的道是考察的集合，没有真实。因此，般若波罗蜜多在那里远离一切贪著，所以微细的贪著也是不相符的方面。对此，如何舍弃微细的贪著呢？思考后宣说：诸法自性为一，以知舍弃贪著。如是说，般若波罗蜜多如何难以证悟呢？对此宣说：以遮止见等，说是难以证悟。极为甚深。见是所见或能见。等等的词语包括作者、语作者等等。遮止这些，般若波罗蜜多是空性明澈的自性，说是难以证悟的。因此，因为难以证悟的缘故，薄伽梵母是极其甚深的。又，般若 波罗蜜多是所取和能取等事物不可思议，那是如何呢？对此宣说：以不识色等故，彼是不可思议想。如是说，色等是指从色蕴等开始，聚集到佛陀不共法的究竟自性，连同所取和能取的事物，般若波罗蜜多是不可思议的。因此，了知所取等事物对般若波罗蜜多来说是菩萨不相符的方面。宣说了以不相符的方面和亲近的方面来归纳。如是通达一切之理，不相符之方与亲近者，所有差别无遗余，如是所说当知晓。如是说，以总摄一切的方式，声闻和菩萨们按照所说的次第，应当了知不相符的方面和亲近的方面的差别。如何不住于通达一切的声闻的精进，菩萨是不应遍行的呢？为了显示那一点而宣说：色等彼不
English
Going to the other shore is a completely close statement. This explains closeness and distance. The aggregates, such as grasping and holding, that are clung to by the Hearers and others, understanding that they are blessed by me, is the unfavorable aspect. Determining that these are emptiness itself is the antidote aspect. Understanding the nature of the three times as one is the unfavorable aspect. This is the past, this is the future, this is the present, thus definitely distinguishing them is the antidote aspect. Stinginess and so on are unfavorable aspects. Attachment to generosity and so on, and attachment to the aspects of enlightenment, are the antidote aspects. To show that these are also unfavorable aspects of the Bodhisattva, it is said: Form and other aggregates are emptiness, The dharmas realized in the three times, Generosity and other aspects of enlightenment, The thought of practice is an unfavorable aspect. This is saying, what is the antidote aspect of those Bodhisattvas? Thinking about it, it is said: Generosity and so on have no self-grasping, Others also cause to practice it, That cuts off the edge of attachment, Attachment to the Victorious Ones and so on is subtle. This is saying, regarding generosity and so on, one also completely practices, and also causes others to abide in it, realizing the absence of self and what belongs to self, without self-grasping, this is the antidote aspect of the Bodhisattva who has entered non-attachment. This, or this itself, the characteristic of entering non-attachment is the absence of pride. Cutting off the edge of attachment is exhausting and cutting off the collections of attachment, therefore it is cutting off. If the Bodhisattva only enters non-attachment, then making offerings, respect, prostrations, generosity and so on to the Thus-Gone Ones and so on are also obviously attachment, therefore it would become an unfavorable aspect, if you think like that, it is correct. For the cause of the supreme collection, this subtle attachment is also an unfavorable aspect, do not be afraid of this. How is it that this subtle attachment is an unfavorable aspect? It is said: The path of Dharma is by nature, solitary because of that.ེ་ profound nature. It is said, that is the Prajñāpāramitā. Profound is the realm empty of grasping and apprehending, that is, emptiness by its very nature. The path of Dharma is a collection of investigations, without truth. Therefore, since the Prajñāpāramitā is free from all attachments, even subtle attachments are indeed opposing factors. How to abandon subtle attachments? Thinking about this, it is said: All dharmas are of one nature, attachment is abandoned by knowing. It is said, how is this Prajñāpāramitā difficult to realize? To this it is said: By blocking seeing and so on, it is said to be difficult to realize. It is extremely profound. Seeing is the seen or the seer. The word "etc." includes the agent, the speaker, and so on. By blocking these, the Prajñāpāramitā, the nature of clarity of emptiness, is said to be difficult to realize. Therefore, because it is difficult to realize, the Bhagavati is extremely profound. Again, the Prajñā pāramitā is inconceivable as objects of grasping and apprehending, etc. How is that? To this it is said: Because it is not known as form, etc., it is considered inconceivable. It is said, "form, etc." refers to starting from the aggregates of form, etc., gathering into the ultimate nature of the Buddha's unmixed dharmas, together with the objects of grasping and apprehending, this Prajñāpāramitā is considered inconceivable. Therefore, understanding objects of grasping, etc., is an opposing factor for the Bodhisattva in relation to the Prajñāpāramitā. It is said that the opposing factors and the friendly factors are brought together. Thus, according to the way of knowing all, the opposing factors and the friendly ones, all the distinctions without remainder, should be known as explained. It is said, in the manner of encompassing all, the Śrāvakas and Bodhisattvas, according to the order as spoken, should know the distinctions between the opposing factors and the friendly factors. How should a Bodhisattva not universally practice the diligence of a Śrāvaka who abides in knowing all? To show that very point, it is said: Form, etc., that not