Tibetan
ན་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུ་དང་མ་འབྲེལ་ཅིང་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་རྟག་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བས་ན་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་བྱ་དང་སྒྲ་གཉིས་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དག་མེད་པས་དེ་དག་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྔར་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བདེན་པ་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ཤེས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང༌། བདག་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་མི་དམིགས་པ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཤེས་པ་བཞི་བཞི་དང་སྦྱར་བས་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཤེས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ལ་སྐྱེ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་གི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དང༌། དེ་དག་གི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྗེས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ཤེས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ
Chinese
如果是成就，那么没有它就不是成就。从这些中解脱出来，一切色等法，与以青色等相来命名的因无关，是不混杂的法性状态，直到这里。因为趋向于无有显现执着的常住之地，所以是决定出离，没有它就不是决定出离。因为没有这些，所以是空性，因此对于所说和能说的自性，对于所知和声音二者，没有生起了知，这才是真实地因为没有所说和能说，所以不是它们的了知之境，而是法界自性的状态，直到这里。这说明了苦等四谛的十六种行相，在之前所说的那些之中，每个谛的两种行相是什么法，以及什么是随知，都是世俗谛，应当视为两种了知。其中，对于常与无常、苦与非苦等不可得的法是什么，对于那些的了知是什么，那就是苦法智忍和苦法智。同样，对于我与无我、空与不空不可得的随知是什么，那些就是随法智忍和随法智。同样，对于集等每一个，也与四种了知相结合，就是十六种了知。另一些人说，这些了知也是由常与无常等不可得的行相，在四谛的境上生起的力量，应当理解为是常与无常等的行相。小乘等宗派认为，无常和痛苦的法是什么，以及那些的了知是什么，那就是苦法智忍和苦法智。空性和无我的随知是什么，以及那些的了知是什么，那就是随法智忍和随法智。
English
If it is accomplishment, then without it, it is not accomplishment. From these, being completely liberated, all phenomena such as form, are unrelated to the cause of being named by characteristics such as blue, and are the state of the nature of phenomena that is unmixed, until here. Because it goes to the permanent place without manifest clinging, it is definitely liberation, and without it, it is not definitely liberation. Because there are none of these, therefore it is emptiness, therefore for the nature of what is to be said and what is said, for the two, knowable and sound, there is no arising of knowledge, that is truly because there is no what is to be said and what is said, therefore it is not the object of their knowledge, but the state of the nature of the Dharmadhatu, until here. This explains that among the sixteen aspects of the four truths such as suffering, among those previously explained, what is the dharma of two aspects for each truth, and what is the subsequent knowledge, are conventional truths, and should be regarded as two knowledges. Among them, what is the dharma that is imperceptible, such as permanence and impermanence, suffering and non-suffering, and what is the knowledge of those, that is the forbearance of the knowledge of the dharma of suffering and the knowledge of the dharma of suffering. Similarly, what is the subsequent knowledge of the imperceptible such as self and non-self, emptiness and non-emptiness, those are the forbearance of the knowledge of the subsequent dharma and the knowledge of the subsequent dharma. Similarly, for each of the arising and so on, also combined with four knowledges, there are sixteen knowledges. Others say that these knowledges are also the aspects of permanence and impermanence and so on that are imperceptible, by the power of arising on the object of the four truths, it should be understood that they are the aspects of permanence and impermanence and so on. According to the Hinayana and other schools, what is the dharma of impermanence and suffering, and what is the knowledge of those, that is the forbearance of the knowledge of the dharma of suffering and the knowledge of the dharma of suffering. What is the subsequent knowledge of emptiness and selflessness, and what is the knowledge of those, those are the forbearance of the knowledge of the subsequent dharma and the knowledge of the subsequent dharma.
Tibetan
་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་བཞིར་སྦྱར་བས་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདིར་ཡང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ལ་སྐྱེ་བའི་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་སེང་གེ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་བདག་གི་ཡུལ་གསུམ་ཅར་ལ་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པ་མ་བསྟན་ན་ཡང་བདག་གིས་མ་བསྟན་པ་ནི་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་འོངས་པ་ཡང་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིའི་ཡུལ་ཡོད་པ་དང་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སོ་སོར་མེད་ཅེ་ན། ཀུན་ཤེས་པ་ ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་པས་མཐོང་ནས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ལ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་དོན་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པས་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་མཐའ་དག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་མཇུག་བསྡུ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བརྗོད་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ནི། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན
Chinese
如同生起等，一一配以四种知，即是十六知。另一些人说，此处也是以无常等行相，于四谛之境生起之义力，诸知也应知为四谛之行相。这是因为已经说了“具有如是行相之”等。圣者慈氏和狮子贤的面前说，即使我的三个境都没有显示知和行相，但我没有显示的，也是以其力而来的，也是有意义的。知也是具有境之行相的，因此对于说有外境和知的人来说，是量，故无过失。如果说在道智中，如是于一切智中，声闻和菩萨的修道各不相同吗？因为已经说了“于一切智 中”等。意思是说，声闻和独觉的圆满，是菩萨以知见而度过的，因为不是现前要做的，所以为菩萨们显示了修道，而声闻等，是如何完全见到的意义，再三地现前，是修道，因为容易理解，所以没有显示。菩萨们的与决择分相顺之分，也应知是之前所说的。声闻等以无常等行相缘于四谛时，有漏的修道自性之暖位等是明显的，因此不显示也应理解。如是广说之后，以“已经显示”等，是总摄了八现观的体相之义，因为是主要的。 一切智性三者作总结，是如是说的，这是从胜母经中说的。在道智中说了声闻等的道，难道不是已经说了遍智吗？为什么还要另外显示遍智呢？应说，那是：在道智之理中，圣谛
English
Just as origination and so on, each paired with four kinds of knowledge, makes sixteen kinds of knowledge. Others say that here, too, by the force of the meaning of arising in the realm of the four truths with aspects such as impermanence, all knowledges should also be understood as aspects of the four truths. This is because it has already been said, "Having such aspects," and so on. In the presence of the noble Maitreya and Sīhabhadra, it is said that even if my three realms do not show knowledge and aspects, what I have not shown also comes by its force and is meaningful. Knowledge is also of the nature of the object, so for those who say there is an external object and knowledge, it is a valid means of cognition, so there is no fault. If it is said that in the knowledge of the path, just as in all knowledge, the paths of meditation of the Śrāvakas and Bodhisattvas are different, then? Because it has already been said, "In all knowledge," and so on. The meaning is this: the perfection of the Śrāvakas and Pratyekabuddhas is to be passed through by the knowledge of the Bodhisattvas, because it is not to be done directly, so the path of meditation is shown to the Bodhisattvas, while the Śrāvakas and others, how the meaning of what is completely seen is repeatedly made manifest, is the path of meditation, because it is easy to understand, so it is not shown. The parts of the Bodhisattvas that are in accordance with the determination should also be known as what was said before. When the Śrāvakas and others focus on the four truths with aspects such as impermanence, the warmth and so on of the nature of the contaminated meditation are clear, so it should be understood without being shown. After explaining in detail in this way, with "already shown," and so on, it is a summary of the meaning of the characteristics of the eight realizations, because it is the main one. The three aspects of omniscience are summarized, as it is said, and this is said from the Mother Sutra. In the knowledge of the path, the path of the Śrāvakas and others is spoken of, has not all knowledge already been spoken of? Why is all knowledge shown separately again? It should be said that it is: In the principle of the knowledge of the path, the noble truths
Tibetan
་པ་བཞི་དག་གི །རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བས་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་འཕངས་པའི་གཞི་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལས་སེང་གེ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་གཞུང་རྟོགས་དཀའ་བའི་སྣང་བའི་དཀའ་འགྲེལ་དྷརྨ་ཀཱིརྟིས་བྱས་པ་ལས་སྐབས་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ།། །། སྐབས་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པ།
Chinese
通过四种（方式）的。以不缘相之门。当知此声闻道。如是说以不缘相而修等次第，菩萨当修声闻等道如是说。因此，为了完全了知以遣除无常等相之门所抛弃的一切基础，所以才另外宣说了遍知。《现观庄严论》般若波罗蜜多诀窍论典中，狮子贤论师之论著，由法称所著之难解显现释难中，第三品之释说完毕。 第三品之注释。
English
Through the four (ways). Through the gate of non-apprehension of characteristics. This Shravaka path should be known. Thus, it is said that Bodhisattvas should cultivate the Shravaka and other paths through the sequence of meditating on non-apprehension of characteristics, etc. Therefore, in order to fully understand all the bases abandoned through the gate of reversing characteristics such as impermanence, omniscience is separately mentioned. From the Ornament of Clear Realization, a treatise on the key points of the Perfection of Wisdom, in the difficult commentary on the appearance of the difficult to understand text of the Lion Good Teacher, made by Dharmakirti, the explanation of the third chapter is completed. Commentary on the third chapter.