Tibetan
བསྡུས་དོན། བསྡུས་དོན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་པྲ་ཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏོ་པ་དེ་ཤ་ཤཱ་སྟྲྀ་བྲཏྟི་དུ་ར་བ་བོ་དྷཱ་ལོ་ཀནཱ་མ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་བཤད། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དཔལ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་པ། །མི་ཕམ་ལ་བཏུད་དེས་མཛད་ཚིག་ལེའུར་བྱས། །སེང་གེ་བཟང་པོའི་དཔལ་གྱི་ཞལ་སྔའི་འགྲེལ། །ཚིག་དོན་རྟོགས་དཀའི་ཚོགས་ནི་བཤད་པར་བྱ། །གང་ཕྱིར་རྒྱལ་བས་མི་ཁོམ་ཐམས་ཅད་ནི། །དད་པས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡང་དག་རྩོམ་པ་ལ། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མཛོད། །གཞུང་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཕལ་ཆེར་དེ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་གེགས་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་དད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་རྒྱལ་བའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པའོ། །དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། དེའི་དོན་གྱི་ལམ་དང་གཞུང་དག་ནི་དངོས་དང་བཏགས་པའི་དབྱེ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་གུས་པས་རབ་ཏུ་འདུད་པའོ། །ཅི་ཞིག་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན། དེ་རྒྱན་ཏེ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་ཡུལ་དེའི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚིག་ལེ་འུར་བྱས་པ་དག་ནི་དེའི་ངོ་བོའི་དོན་རྟོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་དུ་བྱས་པ་ཡུམ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟེ། ཆར་ ཕྱེ་བས་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཤད་པ་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེར་འགྱུར་བ་ནི་བསམ་པ་སྟེ། དེས་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བདག་གིས་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་དགོངས་པ་ཤེས་པར་གྱུར་
Chinese
总义。 总义。 印度语：阿毗三摩耶楞迦啰般若波罗蜜多优波提舍 शास्त्र 弗栗底 杜啰哇 菩提阿罗迦 纳玛 टीका。 藏语：解释般若波罗蜜多窍诀论著《现观庄严论》名为《难解之光》之释论。 顶礼一切佛陀和菩萨！ 顶礼圣妙吉祥童子！ 礼敬具吉祥之极清净菩提者，弥勒所造之词句略集。 善狮子吉祥贤之前所作之释，将解释词义难解之集合。 既然胜者已说一切无暇者，将以信心舍弃，因此，对于此正确之著作，恳请诸位圣者容忍。 大多数著书立说者，为了使之达到最终目的，并且为了使听闻等无有障碍，因此，要礼敬自己的本尊。 首先，礼敬胜者本尊，即是念诵“般若波罗蜜多”等。 智慧是依靠听闻等自性而了解的。 它的彼岸是达到圆满的境地，即二无别的智慧，以及它的意义之道和论典，以事物和假立的区分，般若波罗蜜多有三种。 对此顶礼，即以身等恭敬地顶礼。 为了什么目的呢？ 它是庄严，因为它是现前增上和决定善妙之因，所以八现观是那里的庄严。 它的词句略集，是为了圆满通达它的体性意义，所作的偈颂组合，是对《十万颂》等广说之分别，如雨 水般分开而简要地显示。 如何呢？ 解释《十万颂》等的意义是为了庄严，所以它将成为现观等一切论藏的庄严。 成为那个是思考，因为那个显示了那个。 “因为”的意思是，我因此而了解了圣弥勒菩萨的意趣。
English
Summary. Summary. In Sanskrit: Abhisamayalankara Prajnaparamita Upadesha Shastra Vritti Durava Bodhaloka Nama Tika. In Tibetan: A commentary on the explanation of the Prajnaparamita key instruction treatise "Ornament of Clear Realization," called "Light on the Difficult to Understand." Homage to all Buddhas and Bodhisattvas! Homage to the noble Manjushri Kumara! I prostrate to the glorious, utterly pure Bodhi, the composer of the concise verses by Maitreya. The explanation before the glorious face of Sengge Zangpo will explain the collection of difficult-to-understand words and meanings. Since the Victorious One has said that all those without leisure will abandon it with faith, therefore, please, noble beings, be tolerant of this correct composition. Most authors write in order to bring it to its ultimate conclusion, and in order to make the hearing and so on without obstacles, therefore, one should pay homage to one's own deity. First, paying homage to the Victorious One's deity is to recite "Prajnaparamita" and so on. Wisdom is knowing through the nature of hearing and so on. Its other shore is reaching the state of perfection, that is, non-dual wisdom, and its meaning, path, and treatises, with the distinction of things and imputation, Prajnaparamita has three aspects. Paying homage to it is to prostrate respectfully with body and so on. For what purpose? It is an ornament, because it is the cause of manifest increase and definite goodness, so the eight clear realizations are the ornament there. Its concise verses are the combination of verses made to perfect the understanding of its essence, the differentiation of the extensive explanations such as the Hundred Thousand Verses, like rain, Displayed briefly by separating the water. How is it? Explaining the meaning of the Hundred Thousand Verses and so on is for ornamentation, so it will become the ornament of all the collections of treatises such as the Abhidharma. Becoming that is thinking, because that shows that. The meaning of "because" is that I have therefore understood the intention of the noble Maitreya.
Tibetan
བས་སོ། །ཅི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུར་ཆགས་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའོ། །དོན་འདི་ཉིད་ནི། འགྲོ་ལ་ཆགས་པ་ཀུན་ཆགས་མཛད། །ཅེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལ་ཆགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་དང་འདྲ་བར་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐྱོབ་པ་སྟེ། རང་གིས་གཟིགས་པའི་ལམ་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་སྐྱོང་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཤད་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་སྟོན་པའོ། །མཛད་པ་ནི་རྣམ་པར་སྦྱར་བའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོའི་དོན་མ་ལུས་པ་སྡུད་པར་བྱེད་པས་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་དཔྱད་པས་སམ་ཐོས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་མཛད་དམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས། མི་ཕམ་མགོན་ལས་གསན་ནས་ནི། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་མི་ཕམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསན་ནས་ལེགས་པར་བསམས་ཤིང་བསྒོམས་པས་བསྟན་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བར་དོན་གྱིས་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྙེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པས་མཛད་ པ་པོ་ལས་མངོན་སུམ་དུ་གསན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྡུད་པ་པོ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། འདིར་གཞན་དག་ཐོས་པ་མང་བ་ཡང་ཡིན་ཞིང་དྲན་པ་ཡང་ཤེས་པ་བཞིན་བསྡུས་པ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་འདིར་ཅི་ཞིག་ལྟར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ལ་དབང་བ་ཡིན་ན། མཁས་པར་རློམ་པ་གཞན་དག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤེས་བྱ་མེད་པ། ནང་གི་ཤེས་བྱ་ལ་བརྟེན་ཅིང་སེམས་ཙམ་པའི་གཞུང་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགྲོ་དོན་རྩ་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་རྩ་ལག་གོ །དོན་འདི་ཉིད་ནི་འགྲོ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ
Chinese
已完毕。如果还有其他的解释方法吗？答：因为有，所以才说了“对众生有贪执”等等。所谓对众生有贪执，是指像圣者一样，对远离烦恼没有贪执，而是对利益众生普遍地有贪执。这个意思就是：“对众生有贪执，普遍行贪执。”这样说的意思是，对众生有贪执的，就是对众生有贪执，也就是菩萨们。像他们一样，普遍地行贪执的，就是这样。因此，他是救护者，因为他以自己所见之道引导众生，从而救护他们。解释就是揭示特殊的意义。造作就是详细地阐述。由什么造作呢？由“大论”造作。所谓“大论”，是指能够完整地收摄般若波罗蜜多经的意义，所以是“大论”，也就是《现观庄严论》。是通过思辨还是通过口耳相传造作的呢？不是的，而是他自己。“从弥旁怙主处听闻后”，这样说的意思是，因为他是天和人的至尊，又因为他是世间的主宰，所以是包括大自在天等都无法战胜的“弥旁”，意思是自己听闻后，经过深思熟虑和修习，从而开示出来的。虽然这本身就是获得了三摩地，但如何以更加虔诚的偈颂来表达，因为是从作者那里亲自听闻的，所以像结集者一样，在这里成为了量士夫。而且，这里其他听闻很多，记忆也像知识一样被收集起来，那么在这里如何来解释，谁有权这样做呢？其他的自诩为智者的人，更不用说了，又有什么必要呢？这是他的想法。没有外境的所知，依靠内在的所知，并且安住于唯识宗的论典，这就是说了“利众根本”等等。所谓“利众”，是指为了众生而显现的愿望，是决定性的、良好的原因，是无有瑕疵的道路，因为他正确地显示了这些，所以是“根本”。这个意思就是说了“利众”，也就是成办愿望的意义。
English
It is finished. Are there any other ways to explain it? Answer: Because there are, it is said, "Attachment to beings," and so on. Attachment to beings means that like the noble ones, there is no attachment to being free from afflictions, but rather a universal attachment to benefiting sentient beings. This meaning is: "Attachment to beings, universally practicing attachment." This means that whoever is attached to beings is attached to beings, that is, the Bodhisattvas. Like them, whoever universally practices attachment is like that. Therefore, he is the protector, because he guides sentient beings by showing the path he has seen, thereby protecting them. Explanation is revealing special meanings. Composition is elaborating in detail. By what is it composed? By the "Great Treatise." The "Great Treatise" means that it can completely gather the meaning of the Prajnaparamita Sutra, so it is the "Great Treatise," that is, the Abhisamayalankara. Is it composed through speculation or through oral transmission? No, but by himself. "Having heard from Mipham Gonpo," this means that because he is the supreme of gods and humans, and because he is the lord of the world, he is "Mipham," which means that even the great Ishvara and others cannot defeat him, meaning that he himself heard it, and after careful consideration and practice, he revealed it. Although this itself is the attainment of Samadhi, how to express it with more devout verses, because it was personally heard from the author, so like the compilers, he has become a reliable person here. Moreover, here others have heard a lot, and memory has been collected like knowledge, so how to explain it here, who has the right to do so? Other self-proclaimed wise men, let alone, what is the need? This is his thought. Without external objects of knowledge, relying on internal objects of knowledge, and abiding in the treatises of the Mind-Only school, this is what is said about "Root of Benefit to Beings," and so on. "Benefit to Beings" means the desire that appears for the sake of sentient beings, which is a decisive and good cause, a flawless path, because he correctly shows these, so it is the "root." This meaning is what is said about "Benefit to Beings," that is, accomplishing the meaning of wishes.