Tibetan
མཐོང་བའི་ལམ་དང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ། མཐོང་བའི་ལམ་དང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ། ད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན། འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་དེང༌། །དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཡུལ། །མིན་པའི་བདག་ཉིད་དག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་དག་ ལ་བརྟེན་པ་ནི་གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ངེས་པར་སྦྱོར་བས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་བརྟེན་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་གིས་ན་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དག་ནི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པ་དེས་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་དབྱེ་པས། །སེམས་ཅན་རྫས་དང་རྟགས་ཡོད་པར། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་དག་སོ་སོར་དགུ་བདག་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། ཀྱེ་མ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སྙིང་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དབེན་པའི་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མི་སྐྲག་པ་དང་མི་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་དེ་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པས་སྙིང་པོ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་འཛིན་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སེམས་མི་ཞུམ་པ་དེའི་རྒྱུ་དྲིས་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གང་དུ་སྐྱེ་བ་དང༌། གནས་པ་དང༌། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གནས་པར་འགྱུར་བའམ། གནས་ནས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་མཚན་མོ་འདས་ནས་ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་ངས་སྲོག་ཆགས་ཅེ་སྤྱང་སྐད་འབྱིན་པའི་སྒྲག་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ཡན་ལག་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེན། དེའི་ཚིག་དེ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྙིང་པོ་མེད་དོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་དེ་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གང་གི་འཛིན་པར་འདོད། །དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡི། །ངོ་བོས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་བཞི་ཆར་ཡང་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པ་དགུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལག་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་དང་ནི། །ལམ་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང༌། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང༌། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ག་ཉེན་པོ་དང༌། །རང་གི་རྟོགས་དང་བྱེད་པ་དང༌། །དེ་ཡི་ལས་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ། །འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི། །རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་རྣམ་དགུར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་དབེན་པས་དབེན་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལགས། ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་འཚང་རྒྱ་བ་མི་འཐད་པ་དང༌། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དབེན་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡང་ནམ་མཁའི་དཔེས་རིགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཡང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡང་མིག་ཡོར་གྱི་དཔེས་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་དཔེས། གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཡང་དེའི་དཔེས་རང་གི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དེའི་སྤྲུལ་པའི་དཔེས་སྤྲུལ་པའི་རིགས་བརྒྱུད་ཀྱི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་གྱིས་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རིང་བ་དང་ཉེ་བར་བཀག་པའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་བྱ་བའི་དཔེས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་པའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཡང་ཤིང་གི་ འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་དཔེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣ
Chinese
讲述见道及其相违品，所取与能取之四种分别念及其对治。 讲述见道及其相违品，所取与能取之四种分别念及其对治。 现在要讲述见道之相违品，即道的相违品，所取与能取之四种分别念及其对治。因此说：入与还灭，所取之分别，各自衡量，九之自性，如其所有，非境之自性，当如是说。如是说。其中，所取之分别念有两种，第一，依赖于趣入之方的一切境，即与二和非二之概念分离者，对彼等之发心生起随喜，并将之完全回向于无上正等觉，必定结合，如是宣说。第二，依赖于还灭之方的一切，如具寿舍利子，般若波罗蜜多是无分别等开始，以无分别之般若波罗蜜多行持，以无分别之法现证菩提之间，以清净之境的分别念遮止而宣说。又以何因称此等为分别念耶？何以故？境不如实之自性者，是为颠倒之分别念，故名分别念。能取之分别念亦有两种，因此说：异生与圣者，有情事物与有相，分别念执取，彼等各自，九自性。如是说。其中，异生之分别念，第一，依赖于士夫实有者，如：奇哉！具寿善现菩萨摩诃萨，凡行持般若波罗蜜多，即是行持心要等开始，乃至一切种智之间，以寂静之故，于彼等不怖畏，不退缩等所生
English
Explanation of the four kinds of conceptualizations of the object of apprehension and the apprehending subject, along with their antidotes, which are contrary to the path of seeing. Explanation of the four kinds of conceptualizations of the object of apprehension and the apprehending subject, along with their antidotes, which are contrary to the path of seeing. Now, it is to be explained that the four kinds of conceptualizations of the object of apprehension and the apprehending subject, along with their antidotes, which are contrary to the path of seeing, which is contrary to the path. Therefore, it is said: In entering and reversing, the conceptualizations of what is to be grasped are distinguished separately. The nature of nine, as it is, is said to be the nature of what is not an object. Thus it is said. Among them, there are two kinds of conceptualizations of what is to be grasped. First, relying on all the objects of the entering side is the generation of the mind of those who are separated from the concepts of two and non-two, rejoicing in such a form and completely dedicating it to the unsurpassed, perfectly complete enlightenment, which is definitely combined, as it is said. Second, relying on all aspects of cessation is: "Endowed with life, Shariputra, the perfection of wisdom is non-conceptual," and so on. By practicing the perfection of wisdom that is non-conceptual, one will manifestly awaken to the Dharma that is non-conceptual. It is said that the conceptualizations of the object of purification are prevented. Again, for what reason are these called conceptualizations? Because those whose nature is not as it is are perverse conceptualizations, therefore they are called conceptualizations. There are also two kinds of conceptualizations of the grasping subject. Therefore, it is said: "Ordinary beings and noble ones, sentient beings, things, and signs, are considered to be grasping conceptualizations. Each of them has nine natures." Thus it is said. Among them, the first conceptualization of ordinary beings, relying on the existence of a person as a substance, is: "How wonderful! Endowed with life, Subhuti, the Bodhisattva Mahasattva who practices the perfection of wisdom is practicing the essence," and so on. Because of solitude, up to the omniscient one, there is no fear or shrinking from them.
Chinese
这是因为通过遮止了依于士夫的分别念而宣说的。如果说“一切法都是无我的”，难道不是各自的凡夫也能证悟这样的法吗？那么，执着的分别念的第一种安立就不周遍了，如果这样说。对于那些来说，那是信解作意，而这里是想要宣说唯独那个作意，所以没有意义。第二，圣者的执着分别念是依于假立的士夫而有的，询问不怯懦之心的原因时，世尊从“为了诸法都不存在”开始，对于何处生、何处住、从何处转变为其他等等都不现见，那么谁会安住于此呢？安住之后又会宣说证得无上正等觉的法，这是因为遮止了一切圣者而宣说的。圣者也有这样的情况，比如“诸比丘，夜晚过去后，在早晨的时候，我听到了野兽豺狼发出的声音”，以及“同样地，在那时，那时鹿王变成了没有残缺的狮子”，不是这样说的吗？那么，执着的分别念的第二种安立就不周遍了，如果这样说。那些话是世俗谛，而不是胜义谛，所以没有意义。又为什么称这些为分别念呢？因为，如果所取义不存在，那么它们想要执着什么呢？因此，它们是执着的自性空性的相。这样，这四种分别念都要一一了解为九种相。那么，什么是能取分别念的第一种九相呢？自性与种姓，道路是真实成就，以及了知的对境不错乱，不相顺品和极其危险，自己的证悟和作用，以及它的所作事业的果，趣入之方的所依，这样的分别念称为九种相。这样说了。其中，自性的分别念是，善现，这
English
This is because it was spoken by blocking the conceptualization based on the individual. If it is said that "all dharmas are without self," wouldn't even ordinary individuals realize such dharmas? Then, the first establishment of clinging conceptualization would not be all-pervasive. If you say so, for those, that is faith and attention, but here it is intended to express only that attention, so it is meaningless. Secondly, the clinging conceptualization of the noble person is based on the imputed individual. When asked about the cause of the fearless mind, the Blessed One started from "for the sake of all dharmas not existing," and regarding where to be born, where to abide, and where to change from abiding to other things, etc., one does not see, then who will abide in this? And after abiding, will one preach the Dharma that will manifest the unexcelled, perfect, and complete enlightenment? This is because it was spoken by blocking all noble persons. Noble ones also have such cases, such as, "Monks, after the night had passed, in the morning, I heard the sound of a jackal making a sound," and "Similarly, at that time, the king of deer became a lion without incomplete limbs." Isn't that what was said? Then, the second establishment of clinging conceptualization would not be all-pervasive. If you say so, those words are conventional truth, not ultimate truth, so it is meaningless. Furthermore, why are these called conceptualizations? Because, if the object to be grasped does not exist, then what do they want to grasp? Therefore, they are the characteristics of the emptiness of the nature of clinging. Thus, each of these four conceptualizations should be understood as nine aspects. So, what are the nine aspects of the first grasping conceptualization? The nature and lineage, the path is truly accomplished, and the object of knowledge is not confused, the unfavorable aspects and extreme danger, one's own realization and action, and the result of its actions, the support of the direction of entering, such conceptualizations are called nine aspects. That's what was said. Among them, the conceptualization of nature is, Subhuti, this
Chinese
如是思惟。从“如幻之心，汝已如实随见耶”开始，到“如何以寂静随证寂静”之间，以充满而不如理。善现，就是这样。善现，般若波罗蜜多是极寂静的，从“善现，如果般若波罗蜜多乃至一切种智之间没有寂静”开始，到“则彼非般若波罗蜜多，亦非一切种智”之间，为了显示现证菩提是彼之体性，如是行持即是行持甚深义，此乃所说。种性之分别念，又以虚空之譬喻，以了知遣除种性之分别念之义，此乃所说。真实成就之分别念，又以幻化士夫之譬喻，于成就而遮止真实成就之分别念之义，此乃所说。所缘之分别念，又以眼翳之譬喻，以遣除所缘之分别念之义，此乃所说。相违品与对治品之分别念，又以正等觉佛无分别念之譬喻，以遣除对治品与相违品之分别念之义，此乃所说。自证之分别念，又以彼之譬喻，以遮止自证之分别念之义，此乃所说。作者之分别念，又以彼之化身之譬喻，以遣除化身种姓之作者分别念之义，以声闻与独觉之菩提久远与邻近遮止之义，此乃所说。业之分别念，又以如来化身之事业之譬喻，以清净业之分别念之义，此乃所说。事业与果实和合之分别念，又以木制幻轮之譬喻，以遣除事业与果实和合之分别念之义，此乃所说。如是所取之