Tibetan
ག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་བ་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འགྲོ་བ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དང༌། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཐོབ་པ་དང༌། དེའི་ལམ་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང༌། དཀའ་བ་སྤྱོད་པའང་མི་འཐད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁོ་བོ་ནི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །མ་སྐྱེས་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁས་ལེན་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང༌། ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པ་དག་གིས་ཐོབ་པར་བྱ། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པ་དྲིས་པ་དང༌། དེ་གཉི་གའི་དངོས་པོ་མི་འདོད་པར་བསྟན་བ་དང། ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པ་དག་གིས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དྲིས་པ་དང༌། དེ་གཉི་གའི་དངོས་པོ་འདོད་པ་དྲིས་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་དྲིས་པ་དང༌། དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་དང༌། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་རིགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་གཉི་ག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ དུ་ཁས་བླངས་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་པ་བཀག་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པ་བརྗོད་པར་མི་སྤོབས་པ་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། སློབས་བ་དང༌། བརྗོད་པ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་རིགས་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་ལ་སྤོབས་པ་ནི་རྗོད་བྱེད་དོ། །རྗོད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་བརྗོད་པ་སྟེ་དོན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འགྲོ་བ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་ནི་ལས་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། འགག་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བར་དྲིས་པ་དང༌། དེ་གཉི་ག་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་བཀག་པ་སྟེ། དེ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་དང༌། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དང༌། གཟུགས་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དང་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ན་མི་གནས་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་མཆོག་ཏུ་བཞག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོན་པ་པོའི་འོས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནང་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་སྟོན་པ་པོ་མི་གནས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་གྱིས་ཏེ། འདིའི་མདོ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནང་ནས་ཡང་མི་གནས་ཕྱི་རོལ་ནའང་མི་གནས་གཉི་ག་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཉེ་བར་འགོད་པ་ན། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང༌། སྦྱིན་པ་པོ་ དང། ལེན་པ་པོར་དམིགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་མི་གཡོ་མི་འཕག་མི་འདའ་བ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང༌། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྦྱིན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པས་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། གཡོ་ཞིང་འཕགས་ལ་འདའ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ལའང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ངེས་པར་རྙེད་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་གཡོ་བའོ། །དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཉེ་བར་ཚོལ་བས་ན་འཕགས་པའོ། །དེའི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་ན་འདའ་བའོ། །ཡང་ན་གཡོ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་སོ། །འཕགས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆའི་དུས་སོ། །འདའ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་དུས་སུ་སུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་བཟློག་པས་ན་མི་གཡོ་མི་འཕག་མི་འདའ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་མངོན་པར་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པའམ། གང་ཞིག་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའམ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པར་མཉམ་པའམ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱིར་མངོན་བར་འབྱིན་པའམ། གང་འཇིག་རྟེན་ལས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའམ། གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡིན་པའམ། གང་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང༌། གང་དག་གི་འཇིག་རྟེན་སྒྲོལ་པ་ཡིན་པའམ། གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ལས་སྒྲོལ་བའམ། གང་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ལ་རྒལ་བར་བྱེད་པའམ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བའམ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའམ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲོལ་བྱེད་ཡིན་པའམ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ན་སྒྲོལ་བྱེད་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང༌། འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པ་ཉིད་དང༌། འཕགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལས་ངེས་པར་སྐྱེས་པ་ ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པ་ཉིད་དང༌། སེམས་མི་ཞུམ་པ་དང་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་དང༌། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་བརྗོད་པ་དང༌། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དང༌། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་ཉིད་དང༌། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ནས། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གནས་པ་འདི་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དང་མ་བྲལ་ལོ་ཞེས་ཁོ་བོ་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གོ་བགོས་པ་ནི་འཇུག་གོ །ཞུགས་པ་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་སོག་གོ །དཔུང་གི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བ་ཐོབ་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང༌། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམ་བཞི་དང༌། །སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནི་
Chinese
如果有人认为见到无生是接近般若波罗蜜多，如果是这样，那么菩萨五道的差别就没有了，证得预流果等五果也没有了，修习这些道也没有了，行持苦行也不合理了，因此如来也无法现证无上正等觉，也无法转法轮。 饶益说：具寿舍利子，我不希望在未生法中存在证得和现观。我不希望在未生法中存在预流果。我不希望存在预流果的果报。从这里开始，说明了对一切法都不应承认。询问了未生法和已生法是否可以证得。询问了已生法和未生法是否可以获得。说明了不希望这二者的实有。询问了是否希望以未生法和已生法来证得。询问了是否希望这二者的实有。询问了是否根本没有证得和现观。承认了这二者都存在。如同阐述现观的道理一样，承认这二者都是世俗谛。因此，遮止了未生法和已生法。不善于宣说无生。为什么呢？因为无生、学习、宣说和不生，这些都因为阐述现观的道理而没有自性。为什么呢？因为一切法都是无生的。对此，善于表达的是能诠。表达是所要表达的，所以表达就是意义。如果是这样，那么五道的差别、证得、现观和生都是名言。为什么呢？因为胜义谛是远离业、异熟、生、灭、烦恼和清净的自性的。询问了未生法和已生法是否会生。遮止了希望这二者会生，这是存在的
English
If someone thinks that seeing the unborn is close to Prajñāpāramitā, if so, then there would be no difference between the five paths of a Bodhisattva, no attainment of the five fruits such as the stream-enterer, no practice of these paths, and the practice of asceticism would also be unreasonable. Therefore, the Tathāgata would also be unable to manifest the unexcelled perfect enlightenment, and would also be unable to turn the wheel of Dharma. Rābhyor said: Venerable Śāriputra, I do not wish that there be attainment and manifestation in the unborn Dharma. I do not wish that there be a stream-enterer in the unborn. I do not wish that there be the fruit of a stream-enterer. Starting from here, it is explained that it is not appropriate to admit to all Dharmas. It was asked whether unborn and born Dharmas can be attained. It was asked whether born and unborn can be obtained. It was explained that one does not wish for the reality of these two. It was asked whether one wishes to attain with unborn and born Dharmas. It was asked whether one wishes for the reality of these two. It was asked whether there is fundamentally no attainment and manifestation. It was admitted that both of these exist. Just as the reason for explaining manifestation is explained, it is admitted that both of these are conventional truths. Therefore, the unborn and born are prevented. Not good at proclaiming the unborn. Why? Because the unborn, learning, proclaiming, and non-birth, these are all without self-nature because of the reason for explaining manifestation. Why? Because all Dharmas are unborn. To this, being good at expressing is the expression. Expression is what is to be expressed, so expression is the meaning. If so, then the difference between the five paths, attainment, manifestation, and birth are nominal. Why? Because the ultimate truth is devoid of the nature of karma, ripening, birth, cessation, affliction, and purification. It was asked whether unborn and born Dharmas will be born. It was prevented that one wishes these two to be born, this exists
Chinese
也思忖着“于何处住”等问题。又问：‘哪些是不欲未生之法生起？’从色法开始直至一切法，以不欲未生之法生起的种种方式来讲述，并且没有生起骄慢。由于所有问题的答案都必然会出现，因此紧紧抓住不住之性，将住于寂静的善现尊者视为般若波罗蜜多的宣说者是恰当的，具有这样的意义。由于从色法等蕴直至一切法，其自性皆为空性，因此不执着于内外等，这本身就具有使人领悟到宣说者不住于任何地方的意义。此经中说：‘具寿舍利子，色法自性为空性，因此既不住于内，也不住于外，甚至于二者皆无所缘。’等等。以道路必然出现的角度来讲述：‘具寿舍利子，布施波罗蜜多，既有世间，也有出世间。’通过这种方式，在引导人们趋近于获得一切相智的道路时，由于执着于所施之物、施者和受者，因此不会动摇、不会跳跃、不会超越世间，所以才是世间的波罗蜜多。而以三轮清净的布施回向于圆满正等觉，就能从世间解脱，并且能够动摇、跳跃和超越，因此才是出世间的布施波罗蜜多。同样，对于智慧波罗蜜多等也应当这样讲述。因此，由于获得了超越世间的道路的必然性，所以才是超越世间的动摇。由于接近于获得它的方法，所以才是跳跃。由于完全舍弃了它的障碍之法，所以才是超越。或者，动摇是发菩提心之时，跳跃是决择分之时，超越是在证悟苦法智之时，所谓的“苏哦”是另一种说法。与此相反，就应当理解为不动摇、不跳跃、不超越。凡是能使世间显现
English
And also thinking about questions like "Where to dwell?" And asked, 'What are those that do not want the unarisen dharmas to arise?' Starting from form and up to all dharmas, it is explained in various ways that one does not want the unarisen dharmas to arise, and there is no arising of pride. Because the answers to all questions will inevitably appear, therefore, grasping the nature of non-abiding, it is appropriate to regard the venerable Subhuti, who dwells in tranquility, as the expounder of the Prajnaparamita, and it has such a meaning. Because from the aggregates such as form up to all dharmas, their nature is emptiness, therefore, not clinging to the inner and outer, etc., this itself has the meaning of making people realize that the expounder does not abide anywhere. In this sutra, it says: 'The venerable Shariputra, the nature of form is emptiness, therefore, it does not abide in the inner, nor does it abide in the outer, and even has no object of focus in both.' and so on. Speaking from the perspective of the inevitable appearance of the path: 'The venerable Shariputra, the perfection of generosity, there is both mundane and supramundane.' In this way, when guiding people closer to the path of attaining all-knowingness, because of clinging to the object of giving, the giver, and the receiver, therefore, it will not shake, will not jump, and will not transcend the world, so it is the mundane perfection. And dedicating the generosity of the three wheels of purity to perfect complete enlightenment can liberate from the world, and can shake, jump, and transcend, so it is the supramundane perfection of generosity. Similarly, it should be said for the perfection of wisdom and so on. Therefore, because of obtaining the inevitability of the path that transcends the world, it is the shaking that transcends the world. Because of approaching the method of obtaining it, it is the jumping. Because of completely abandoning the dharma that obstructs it, it is the transcendence. Or, shaking is the time of generating Bodhicitta, jumping is the time of the decisive part, transcendence is the time of realizing the Dharma-knowledge of suffering, the so-called "Suo" is another saying. Conversely, it should be understood as not shaking, not jumping, and not transcending. Whatever can make the world appear
Chinese
是世俗的吗？ 什么是能使之显现成就的？ 什么是与世间，即世俗相同？ 什么是为了世间而显现的？ 什么是一定不从世间产生的？ 什么是世间的？ 什么是能在世间产生的？ 那些就是世俗的彼岸。 哪些是度脱世间的？ 谁能从世间度脱？ 哪些能超越世间？ 什么是为了世间的利益而不变的？ 什么是能从世间一定产生的？ 什么是世间的度脱者？ 什么是世间中的度脱者？ 那些就是出世间的彼岸。 因为过去等一切圣者的证悟之因就是菩提之分法三十七道品，是菩提道。 圣者们了知是从出世间道中一定产生的，般若波罗蜜多就是能生者。 不怯懦和不恐惧等，就是不离于作意。 如果那样，就是说得太过分了。 那是真实语，为什么呢？ 因为无有众生，无有自性，是空性，是寂静，是不现证圆满菩提。 同样，从色等一切法到一切种智之间，都这样结合。 这样，大菩萨安住于此，不离于此作意，我这样说。 这样，要知道这八种决定的生起，是决定的生起的证明。 盔甲的证明等这些的次第的道理，就是正理。 分配盔甲就是进入。 进入就是积聚军队。 积聚军队就是从未胜获得胜利，因此是决定的生起。 这样做了，就是发心和教诫，以及决择支分四种，就是证明。