Tibetan
་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ། སེམས་དམིགས་སྦྱོར་བ་གོང་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་པ་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་གོང་བཞིན་ནོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ། །སྒྱུ་མ་ལ་དམིགས་ངོ་བོ་སྟེ། །ཞེས་པ་གང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་ངོ་བོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྱུ་མའི་དཔེ་ཡིས་ཉེར་མཚོན་ཕྱིར། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ཞེས་བཤད། །ཅེས་པ་གང་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། །སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུའོ། །དབྱེ་བའང་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། གང་དུ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་བའམ། མང་བ་དང་ནི་ཉུང་བའོ། །ཞེས་པ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ཏེ་གོང་བཞིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་དང་སྒྱུ་མ་དང༌། །ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཆོས་དུང་དང་ལྡན་ཞེ་ན། སྐུ་དང་སྒྱུ་འདྲ་ཡིད་གཟུགས་དང༌། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་འདི་རྣམས་སོ། །ཞེས་པ་གང་ལ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་གཞན་སེལ་བའང་བསྙད་དོ། །རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་ལས་བྱུང་འདི་ནི་རྒྱུ། །ཞེས་པ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྒྱུའོ། །དུས་གང་གི་ཚེ་བསྒོམ་ཞེ་ན། སེམས་ལ་དམིགས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡང་དག་གནས། །ཞེས་པ་གང་གིས་བསྐྱེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པ་ནི་སེམས་ལ་དམིགས་ནས་སོ། །ནུས་པའང་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་ཡིས་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འདིས་སྦྱངས་ནས། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་བཤད་པ། གང་ཞིག་གིས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས། །སྒྱུ་མའི་དཔེས་ནི་ཉེར་མཚོན་ནས། །ཕྱིས་ནི་དེ་ཡི་རྣམ་པ་ལས། །གཞན་དུ་མི་མཐོང་མཐར་ཕྱིན་ཚད། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་སྦྱོར་བ་ཡིས། །འདི་ཡི་སྦྱོར་བ་འགྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ནས་འོད་གསལ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་བཤད་པ། གང་ཞིག་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། །དེ་ནི་འོད་གསལ་ངོ་བོའོ། །ཞེས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་ པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོའོ། །འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྟོག་སེལ་ཕྱིར། །འོད་གསལ་ཞེས་ནི་རྣམ་པར་བཤད། །ཅེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། གང་གིས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དབྱེ་བའང་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། ཤེས་པ་དང་ནི་ཤེས་བྱ་ཡི། །འོད་གསལ་བ་ནི་འདིར་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ཤེས་བྱ་འོད་གསལ་ནི་དབྱིངས་སོ། །ཤེས་པ་འོད་གསལ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའང་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་གློ་བུར་གྱི། །དྲི་མ་དང་བྲལ་རྣམ་གཉིས་ནི། །ཞེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྣམ་གྲངས་བཤད་པ། འོད་གསལ་རྟོག་བྲལ་འདུས་མ་བྱས། །རྣམ་གྲངས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་གོ་སླའོ། །ཡང་བཤད་པ། སློབ་པ་དང་ནི་མི་སློབ་པས། །འོད་གསལ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །རིལ་པོར་འཛིན་དང་རྗེས་སུ་གཞིག །སློབ་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་སུ་བཤད། །མི་སློབ་པ་ནི་རྟོག་དང་བྲལ། །དམིགས་མེད་རྣམ་དག་གདོད་ནས་དག །རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག །རྒྱལ་བ་སྲས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཞན་ཡང༌། རྒྱུ་ནི་ཤེས་རབ་ཏིང་འཛིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ལ་བརྟེན་འགྱུར་བ། །འདི་ནི་དུས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །གང་ཚེ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད། །མཐར་ཕྱིན་ཚད་ནི་བཤད་པའོ། །འདི་ཡི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡི། །ས་ལ་ཡང་དག་གནས་པའོ། །དེ་ཡི་རྟོག་པ་སྤོང་བ་སྟེ། །གོང་མ་ལ་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས། །གང་གིས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ། །མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བའི་གང་ཟག་གིས། །གཅིག་གིས་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་འབྱུང༌། །དཔའ་བོས་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ། །མཉམ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ལ། །འོད་གསལ་ལུང་བསྟན་གླེང་གཞི་ཡིན། །དེ་བས་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལྟར་འོད་གསལ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་འང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོའོ། །ཞེས་པ་གང་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོའོ། །འདི་ལའང་ཅིའི་ཕྱིར་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་མེད་ཕྱིར་མི་གནས་ཕྱིར། །གཉིས་དང་བྲལ་ཕྱིར་གཉིས་དམིགས་ཕྱིར། །ཟུང་འཇུག་ཅེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཉིས་སུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། གཉིས་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །འདིའི་དབྱེ་བའང་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། སློབ་པ་དང་ནི་མི་སློབ་པས། །ཟུང་དུ་འཇུག་པ་གཉིས་སུ་ཤེས། །ཞེས་པ་གང་ལ་སློབ་པ་དེ་ནི་སློབ་པའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།། སློབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདི་ནི་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གོ །རྣམ་གྲངས་ཀྱང་གང་ཡི
Chinese
现在要讲解如幻三摩地。其中，关于“心专注之结合如前”一句，其体性等如前所述。详细讲解如下： “以幻为所缘乃体性”，意为如幻三摩地的体性是什么呢？因为“以幻之譬喻作近显，故说如幻之身”，因为像是幻术一般，以幻术的十二种譬喻来近似显现，所以是如幻之身。差别又有多少呢？“何者次第与顿起，或多或少耶”，就像生起次第一样，如前所述。“世俗谛与幻，以及意生身，乃是异名”，如幻、世俗谛，以及意生身，都是不同的名称。“具法相耶”，即“身与幻似意生身，三摩地所缘此等是”，谁具有这些法相呢？具有这些法相的就称为如幻。这也能排除其他。“因是何”，即“从获得而生此乃因”，从获得显现的智慧，这是如幻的因。“何时修习耶”，即“心之所缘达究竟，如幻之中亦安住”，何时修习生起的如幻呢？就是心专注之时。“能力为何耶”，即“此能获得二种身”，通过修习如幻，就能获得圆满报身和化身。此外还有讲解：“何者以诸事物，以幻之譬喻作近显，其后彼之相，不见他者达究竟，身语意之结合，以此之结合能成就”，这是中间的偈颂。接下来要讲解光明，首先讲解其体性。“何者离于分别念，彼乃光明之体性”，意为远离能取和所取的分别念，那就是光明的体性。为什么称其为光明呢？“自性光明遣分别，故说光明之名号”，因为自性光明，并且能遣除一切分别念，所以称其为光明。差别又有多少呢？
English
Now, the illusory Samadhi will be explained. In that, regarding the phrase "the union of mind and focus is as before," its essence and so on are as previously stated. A detailed explanation follows: "Focusing on illusion is the essence," meaning what is the essence of the illusory Samadhi? Because "it is shown closely with the metaphor of illusion, hence it is said to be the illusory body," because it is like an illusion, it is approximated by the twelve metaphors of illusion, therefore it is the illusory body. How many differences are there? "Which is gradual or sudden, or more or less?" Just like the generation stage, as mentioned before. "Conventional truth and illusion, as well as the mind-made body, are different names," illusory, conventional truth, and the mind-made body are different names. "Does it possess the Dharma characteristics?" That is, "body and illusion-like mind-made body, these are the objects of Samadhi," who possesses these Dharma characteristics? Whoever possesses these Dharma characteristics is called illusory. This also excludes others. "What is the cause?" That is, "this arises from attainment, this is the cause," from the wisdom of attaining appearance, this is the cause of illusion. "When to practice?" That is, "when the object of mind reaches the ultimate, also abide in illusion," when to practice the arising illusion? It is when the mind is focused. "What is the ability?" That is, "this can obtain two bodies," by practicing illusion, one can obtain the complete enjoyment body and the emanation body. Furthermore, there is an explanation: "Whoever, with all things, makes a close appearance with the metaphor of illusion, after that, the appearance of it, not seeing others reaches the ultimate, the union of body, speech, and mind, this union can be achieved," this is the intermediate verse. Next, luminosity will be explained, first explaining its essence. "Whatever is free from conceptual thought, that is the essence of luminosity," meaning to be free from the conceptual thought of grasper and grasped, that is the essence of luminosity. Why is it called luminosity? "Self-nature luminosity dispels distinctions, hence the name luminosity is spoken," because it is self-nature luminosity, and it can dispel all conceptual thoughts, therefore it is called luminosity. How many differences are there?
Chinese
诶玛！ 觉知与所知，光明于此述说。如是，所知光明即是法界，觉知光明即是智慧。彼亦有二：自性光明与忽有，离垢之二者已述竟。名相之述说：光明、离分别、非造作，应知是名相，如是易解。又述说：以学与非学，应知光明有二。执为整体与随其后，说是学之光明。非学者，离分别，无所缘、极清净、本初即清净，无数之名相，乃胜者佛子所说。如是乃中间之偈颂。其他：因是智慧与禅定，依于世俗谛而转变，此说为时。何时一切皆无自性，是说究竟之量。此之极喜地，乃安住于真实处。彼之舍弃分别，乃趋向于上方。以何者于无相者，极度倾心之补特伽罗，以一之结合而真实生起。勇士于菩提树下，处于等性而安住之时，光明授记乃开端之语。因此，光明当现前。如是乃中间之偈颂。如是光明广为开示后，今当开示双运，彼之双运之体性为何耶？无二智慧为何者，乃双运之体性。如是，何者离一切分别之相之智慧，彼乃双运之体性。于此，为何称作双运耶？无二故、不住故，离二故、二取故，说是双运。如是，以无二之故，不住于二之故，离于二之故，于二同时缘之故，乃双运。此之差别又有多少耶？以学与非学，应知双运有二。如是，何者为学者，彼乃学之双运。学之果完全圆满者，此乃非学之双运。名相又是何耶？
English
Ema! Awareness and what is known, luminosity is spoken of here. Thus, luminosity of what is known is the dharmadhatu, luminosity of awareness is wisdom. It also has two: self-existing luminosity and adventitious, the two which are free from defilements have been spoken of. Explanation of the names: luminosity, free from concepts, uncompounded, should be known as names, which is easy to understand. Again, it is said: Through learning and non-learning, luminosity should be known as two. Grasping as a whole and following after, it is said to be the luminosity of learning. Non-learning is free from concepts, without object, completely pure, primordially pure, countless names, spoken by the Victorious One and his sons. These are intermediate verses. Furthermore: The cause is wisdom and samadhi, relying on conventional truth and changing, this is said to be time. When everything is without self-nature, it is said to be the ultimate measure. This very joyful ground, is truly abiding in reality. Abandoning its concepts, it turns towards the higher. By whom, for the one without characteristics, the person who is extremely devoted, arises truly through the union of one. When the hero is under the Bodhi tree, abiding in equanimity, the prophecy of luminosity is the beginning of the words. Therefore, luminosity should be manifested. These are intermediate verses. Thus, after the luminosity has been extensively shown, now the union will be shown, what is the nature of that union? Whatever is non-dual wisdom, is the nature of union. Thus, whatever wisdom is free from all aspects of concepts, that is the nature of union. Why is this called union? Because it is non-dual, because it does not abide, because it is free from duality, because it focuses on duality, it is said to be union. Thus, because it is non-dual, because it does not abide in duality, because it is free from duality, because it focuses on duality at the same time, it is union. How many divisions does this have? Through learning and non-learning, union should be known as two. Thus, whoever is a learner, that is the union of learning. The fruit of learning is completely perfected, this is the union of non-learning. What are the names?
Tibetan
ན་ཞེས་བཤད་པ། མི་སློབ་པ་དང་མཐར་ཕྱིན་དང༌། །ཟུང་འཇུག་གཉིས་མེད་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་པ་ནི་མི་སློབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཆོས་དུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། ཏིང་འཛིན་ཡིན་དང་གཉིས་ལ་དམིགས། །སྐད་ཅིག་དམིགས་དང་ཐོགས་པ་མེད། །ཅེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དང་ལྡན་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །གཞན་ལ་ཐལ་འགྱུར་སེལ་བ་ནི། །འདི་ཡིས་འགྲུབ་ཀྱིས་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་པ་ནི་གཞན་སེལ་བའོ། །འོ་ན་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུའང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འོད་གསལ་བ་དང་རྣམ་པ་གཉིས། །སློབ་པའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་པ་འོད་གསལ་བ་དང༌། ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སློབ་པའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུའོ། །འོ་ན་མི་སློབ་པའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུའང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་སྙིང་རྗེ་དང༌། །སྨོན་ལམ་དང་ནི་དེ་ཡི་རྒྱུ། །ཞེས་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་བསམ་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་སྨོན་ལམ་འདི་ནི་མི་སློབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འདི་ལའང་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཡོད་ན་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུའོ། །དུས་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་འབྱུང་ཞེ་ན། འོད་གསལ་བ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ། །དེ་ཚེ་ཟུང་འཇུག་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་གང་གི་ཚེ་འོད་གསལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་དེའི་ཚེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བའང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རིམ་པ་བཞི་ནི་སྔོན་སོང་ནས། །གང་ཞིག་འདི་ལ་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་གོ་སླའོ། ། གཅིག ལམ་དངོས་བཤད་པ།
Chinese
说“那”。无学与究竟，双运无二之异名。此乃就无学而言。若问具足何法？定与二相缘，刹那缘且无碍。此四种相具足，即是双运。遣除他宗之过失：以此能成，非由他法。此乃遣除他宗。那么，所谓双运之因又是什么呢？光明与二相，乃是学道双运之因。光明，以及智慧与禅定，乃是学道的双运之因。那么，无学道的双运之因又是什么呢？菩提心与慈悲，以及发愿乃彼之因。利益有情之发心，以及慈悲和缘有情义利之发愿，此乃就无学而言。对此，为何是因呢？若有某者，则生某者，彼即是彼之因。时间又是何时生起呢？光明乃究竟，彼时当修双运。所谓何时光明究竟，彼时当修双运，是作如是意。先行之法又是什么呢？四次第先行，于此当安住。此易解。 一、正道之宣说。
English
It is said "Na". Non-learning and ultimate completion, are different names for union and non-duality. This is in terms of non-learning. If asked, what qualities does it possess? It focuses on samadhi and the two aspects, it focuses momentarily and is without obstruction. Possessing these four aspects is union. Eliminating the faults of other schools: This is accomplished by this, not by other methods. This is the elimination of others. So, what is the cause of what is called union? Luminosity and the two aspects, are the cause of union in learning. Luminosity, as well as wisdom and samadhi, are the cause of union in learning. So, what is the cause of union in non-learning? Bodhicitta and compassion, as well as aspiration are its cause. The intention to benefit sentient beings, as well as compassion and the aspiration focused on the benefit of sentient beings, this is in terms of non-learning. Why is this a cause? If something exists, then something arises, that is its cause. When does the time arise? Luminosity is ultimate completion, at that time one should cultivate union. When luminosity is ultimately complete, at that time one should cultivate union, this is the intention. What is the preliminary practice? The four stages precede, one should abide in this. This is easy to understand. 1. Explanation of the Actual Path.