Tibetan
ལེའུ་གསུམ་པ། ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་བསྡུས་པའི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ། ལེའུ་གསུམ་པ། ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་བསྡུས་པའི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ། རྡོ་རྗེ་སློབ་མས་གསོལ་པ། ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ་བསླབ་པ་ལ་ནི་སོམ་ཉི་མ་མ་མཆིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་བར་བགྱི། ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྟོན་པས་བཤད་དུ་གསོལ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་ནི་ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལྷ་རྣམ་པར་དགོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་སྟེ། རགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གསུང་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱ་ཆེར་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱ་ཡིས་ཤིན་ཏུ་འབད་དེ་ཉོན་ཅིག །དེ་ལ་རིགས་ནི་རྣམ་པ་ བརྒྱར་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མདོ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་དང་བྲལ་བས་ནི་དེ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དང་རྩོལ་བའོ། །དེ་བས་ན་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ། །ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཚད་ཙམ། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་ནན་ཏན་དུ། །དེ་ཉིད་སྦྱོར་བས་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ངེས་པ་དང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཡང་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་ནི་སྣའི་རྩེ་མོར་ཡུངས་ཀར་གྱི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ་གྱི་རང་གི་ལྷའི་མཚན་མ་རང་སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ནི་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པ་ནི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་རྣམས་ཀྱི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་དང་མ་ནིང་གི་ཚུལ་གྱི་ཡི་གེ་གསུམ་བསྐྱེད་ལ་ཡི་གེ་གསུམ་ཡང་འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དང་ལྡང་བར་ངེས་པར་སྦྱར་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའི་རིམ་གྱིས་སྲོག་དང་རྩོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བྱའོ། །དོན་འདི་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་དབུགས། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཕྱུང་ནས་ནི། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་རབ་ཏུ་བརྟག །རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ། །སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའོ། །མདོར་བསྟན་པ་འདིའི་བཤད་པ་གསང་བ་འདུས་པའི་བཤད་པའི་རྒྱུད་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་པ་ལས་བཤད་དེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དོན་གསུངས་པ། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་གཅིག་བུ་ལ། །ཕྱག་འཚལ་ནས་ནི་སླར་གསོལ་པ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ལུང་ཉིད་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རབ་གསུངས་ན། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ། །མ་འོངས་པ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་སྤང་ཕྱིར། །ཁྱེད་ནི་ཆོས་རྣམས་ སྟོན་མཛད་ན། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ཉིད། །ལྟ་བ་དེ་ནི་རབ་བསྟན་འགྱུར། །དགོངས་པའི་ཚིག་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས། །གསུངས་པའི་དོན་ནི་མ་རྟོགས་ནས། །གསུངས་པ་འདི་ལས་གཞན་མིན་ཞེས། །དེ་ནི་ཇི་བཞིན་སྒྲར་འཛིན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་སྣ་ཚོགས་བས། །ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་གསུངས་པ། །ཁྱེད་གསང་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པ། །འདྲི་བར་བྱེད་པ་ལེགས་སོ་ལེགས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རླུང་འགྱུར་ཞིང༌། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རྣམ་གནས་པ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྲོག་གྱུར་ཡིན། །ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་བཅུ་མིང་ཅན། །རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་གྲགས་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་གསུམ་དུ་འགྱུར། །རླུང་ཞེས་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དབང་པོ་ཀུན་གྱི་གཙོ་འདི་ཡིན། །འདི་ལྟར་མི་མངོན་ཕྲ་བ་ལས། །རྟག་ཏུ་གསལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན། །འགྲོ་བ་ཡུལ་སོགས་ལས་བྱེད་པ། །འདིར་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཞི་བ་དང་ནི་རྒྱས་པ་དང༌། །དབང་དང་དེ་བཞིན་མངོན་སྤྱོད་རྣམས། །དེ་ཉིད་གསུམ་གནས་ལ་བརྟེན་ནས། །དེ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་བྱེད། །ཇི་སྲིད་འཇིག་རྟེན་བརྟག་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་བརྟག་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམས། །རྣམ་རྟོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་པའི། །རླུང་ལས་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན། །བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ས་བོན་ལྟ་བུར་བཤད་པ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི། །ཕུང་སོགས་གཉིས་མེད་མཁའ་དང་མཉམ། །ཤེས་རབ་ཐབས་གཅིག་སྦྱོར་བ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འགྲོ
Chinese
第三品，摄集语远离之断除疑惑。 第三品，摄集语远离之断除疑惑。 金刚学子禀告说：如果对于身远离的修习没有狐疑，世尊，语远离应如何修习？应如何善加成办？世尊，请金刚阿阇黎为我宣说。金刚阿阇黎说：大心众生，善哉善哉！方才所说的蕴、界、处等即是身远离。其中，天尊的安立是所有人的共通之处，因为是粗分的瑜伽之故。语远离也是瑜伽士的智慧，极其微细，非大乘行者之境界，即使在金刚乘中，也不是行于生起次第者的境界，因为极其微细之故。因此，我将依随为你宣说的续部，以期能广大地个别了悟语金刚之三摩地，务必努力谛听！其中，所谓“种类有百种”等等，先前所说的偈颂之经文，也是身、语、意三种远离的共通之处。其中，所谓语远离，即是真言的真实性。而且，若不依于风之真实性的次第，则无法了知。所谓风之真实性，即是命和勤作。因此，为了阐释风之真实性，在吉祥密集金刚续中说：“五种珍宝色，芥子之量等，于鼻尖端上，精勤而作意，恒常修彼性。”这里所说的，通过金刚语的决定和不定之义的区分，也可应用于两种天尊瑜伽。其中，通过修习生起次第，为了使自心稳固，应在鼻尖观想如芥子般大小的自生本尊之形相，此乃是微细瑜伽之阐释。对于安住于圆满次第者而言，微细瑜伽的阐释则是将阿 আলি（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，ā li，阿利） 迦 Кали（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，kā li，嘎利）等字母观想为女、男、非男之相。
English
Chapter Three: Cutting Doubts by Compiling Speech Isolation Chapter Three: Cutting Doubts by Compiling Speech Isolation The Vajra disciple pleaded: If there is no doubt about the practice of body isolation, how should one practice speech isolation, O Bhagavan? How should one accomplish it well? O Bhagavan, please, Vajra Master, explain it to me. The Vajra Master said: Great-hearted being, well done, well done! The aggregates, elements, and sense bases, etc., that were just explained are body isolation. Among them, the establishment of deities is common to all, because it is coarse yoga. Speech isolation is also the wisdom of the yogi, extremely subtle, not the realm of the Mahayana practitioners, and even in the Vajrayana, it is not the realm of those who practice the generation stage, because it is extremely subtle. Therefore, I will follow the tantra that I have explained to you, in order to be able to widely and individually realize the samadhi of speech vajra, be sure to listen diligently! Among them, the previously mentioned verses of scripture, such as "There are a hundred kinds of families," are also common to the isolation of body, speech, and mind. Among them, speech isolation is the reality of mantra. Moreover, if one does not rely on the order of the reality of wind, one will not be able to know it. The reality of wind is life and effort. Therefore, in order to explain the reality of wind, it is said in the Glorious Guhyasamaja Tantra: "Five kinds of precious colors, the size of a mustard seed, diligently at the tip of the nose, constantly meditate on that nature." What is said here can also be applied to the two kinds of deity yoga through the distinction between the definitive and indefinite meanings of Vajra speech. Among them, by practicing the generation stage, in order to stabilize one's mind, one should visualize the form of one's own deity, the size of a mustard seed, at the tip of the nose. This is an explanation of subtle yoga. For those who abide in the completion stage, the explanation of subtle yoga is to visualize the letters Ā আলি (Tibetan, Devanagari, Romanized Sanskrit, ā li, Āli), Kā Кали (Tibetan, Devanagari, Romanized Sanskrit, kā li, Kali), etc., as female, male, and neuter.
Chinese
于你身之上，三字亦融入、安住、生起，务必结合，并以四轮之次第，作具命与勤之体性的金刚念诵。为宣说此义，于《密集续》后分中云：五智之自性气，五大之体性，以丸之形取出后，于鼻尖极善观察。五宝色，说为命与勤。如是宣说。此略标之释，于《密集释续·意旨明示》中释之。其后，薄伽梵金刚持，宣说金刚心要义，向众生之唯一怙主，顶礼后复请问：以世间之教理，若善说菩提心，云何超离世间？未来者如何证悟？为极善断除一切见，您乃示现诸法者，云何彼菩提心，成为极善开示之见？于意旨之句愚昧者，不解所说之义，说此非异于所说，如是执持字面。其后，薄伽梵杂色者，告于金刚手：汝不解秘密意旨，提问甚善！甚善！菩提心乃风之变异，于虚空中乃安住者，乃一切有情之命，乃五之体性，具十名，名为十二缘起，体性诸法变为三。名为风之菩提心，乃一切根之主，如是不显微细者，恒常说为明显。有情境等所作事，于此乃依彼者。寂静与增长，以及怀爱与如是现行等，依于彼三处而住，彼一切由菩提心而作。乃至世间之观察，以及如是种种观察，乃分别菩提心之风，恒常由此而生。安乐痛苦等诸法之种子，如是宣说。此菩提心之体性，蕴等二取不存，与虚空等同。以智慧方便合一之结合，菩提心乃行
English
Upon your body, the three syllables also merge, abide, and arise, be sure to combine them, and with the order of the four wheels, perform the vajra recitation that possesses the nature of life and effort. In order to explain this meaning, in the later part of the Guhyasamaja Tantra it is said: The nature of the five wisdoms is breath, the essence of the five elements. Having extracted it in the form of a pellet, contemplate it well at the tip of the nose. The five colors of jewels are said to be life and effort. Thus it is said. The explanation of this brief statement is explained in the Guhyasamaja Explanatory Tantra - Indicating the Intent. Thereafter, the Blessed One Vajradhara, having spoken of the essential meaning of the Vajra Heart, after paying homage to the sole protector of beings, asked again: If the Bodhicitta is well spoken of by worldly teachings, how does it transcend the world? How will those of the future realize it? In order to completely eliminate all views, you are the one who reveals all dharmas, how does that Bodhicitta become a view that is extremely well revealed? Those who are ignorant of the words of intent, not understanding the meaning of what is said, say that this is no different from what is said, and thus hold onto the literal meaning. Thereafter, the Blessed One of Various Colors, said to Vajrapani: You do not understand the secret intent, it is very good to ask! Very good! Bodhicitta is a transformation of wind, it is the one who abides in space, it is the life of all sentient beings, it is the nature of five, possessing ten names, known as the twelve links of interdependent origination, the nature of all phenomena transforms into three. The Bodhicitta called wind is the lord of all senses, thus the invisible and subtle is always said to be manifest. The actions performed by sentient beings, objects, etc., here, rely on that. Tranquility and increase, as well as subjugation and such manifest actions, rely on those three places, and all of that is done by Bodhicitta. Even the observation of the world, and such various observations, are the wind of the Bodhicitta of discrimination, which always arises from this. The seeds of happiness, suffering, and other phenomena are spoken of in this way. This nature of Bodhicitta, aggregates and other dualistic grasps do not exist, it is equal to space. Through the union of wisdom and skillful means, Bodhicitta goes