Tibetan
་ཐོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །ཞེས་པ་ལ། ཐོད་པ་ནི་སྤྲུལ་བའི་འཁོར་ལོའོ། །དེ་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དཀྱིལ་ནི་སྙིང་ ༄། །པོའོ། །འཁོར་ནི་ལེན་པ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །སྔགས་དང་རྒྱུད་ནི་རྣམ་པར་གནས། །ཞེས་པ་ནི་ཡིད་སྐྱོབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་སྔགས་སོ། །དེས་སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་ན་རྒྱུད་དོ། །སྔགས་དང་རྒྱུད་མཐའ་དག་གི་དོན་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །མཛེས་པས་ན་བཟང་པོའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་མཆོག་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དག་ལས་བྱུང༌། །ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་སྐྱེས་པའོ། །དག་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་དག་བྱུང་ངོ༌། །དེར་ནི་རིག་པའི་དབང་ལྔ་དང༌། །ཞེས་པ་ནི། སྤྲུལ་བའི་མདུད་པར་ཐིག་ལེ་ལ་འོད་ཟེར་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དབང་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བདུན་གྱི་མཚན་ཅན་ཏེ། །ཞེས་པ་ནི་གནས་དེར་སངས་རྒྱས་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རི་མོ་བདུན་གྱི་བསྐོར་བའོ། །རི་མོ་བདུན་པོ་ཕྲ་བའི་རང་བཞིན་འབར་བའི་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། གང་གི་ཚེ་རླུང་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་རི་མོ་བདུན་འབྱུང་བར་བསམ་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་ལ་རང་གི་སེམས་འཇུག་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་དབང་བསྐུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚི་གོ །བསྒོམ་བཞིན་པས་ན་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་གསུངས་ཏེ། དབང་བསྐུར་བ་བདུན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡང་སངས་རྒྱས་བདུན་གྱི་མཚན་ཅན་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བདུན་ནི་རྣམ་པར་གཟིགས་དང༌། གཙུག་ཏོར་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བསམ་གཏན་འདིས་སངས་རྒྱས་བདུན་འགྲུབ་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྣ་ཚོགས་སྦྱོར་དང་ཞེས་པ་ནི། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཚེ་འཕེལ་ཞེས་པ་ནི་ཚེ་འཕེལ་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། གང་གི་ཚེ་རླུང་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ཨའོ། །གང་གི་ཚེ་རླུང་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ཧཱུཾ་བསམ་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བཟླས་པ་སྟེ། དེས་ཚེ་འཕེལ་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ༄། །སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་སྟེ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མན་ངག་ལམ་ལས་གང་ཤེས་པ། །ཞེས་པ་ལ། འདིས་ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་པས
Chinese
关于“颅骨之坛城”一句，颅骨是幻化的轮。那坛城，坛是心要，城是摄取，即是坛城。关于“咒语和续部是安住”一句，因为能救护心意，所以是咒语。它能从分别念中救护心，所以是续部。所有咒语和续部的意义是安住，是说各种各样的安住。所谓“那是妙智慧”，智慧即是耶谢（梵文：jñāna，智慧），美丽即是桑波（梵文：bhadra，贤善）。那即是“妙智慧胜”一句的意义。关于“从俱生者中生出”一句，是说金刚和莲花如实结合，生出俱生的喜乐。从清净中生出，所以是清净生。关于“在那里有五种明智灌顶”一句，幻化结中，明点有五光，那是五种灌顶的自性。关于“具有七佛之名”一句，是说在那里有七佛自性的七种图案围绕。宣说了观修那七种微细自性燃烧的图案。当风生起时，应当观想七种图案生起。当风融入时，应当观想自己的心融入微细明点。那即是“灌顶”一句的意义。因为正在观修，所以说生起智慧是俱生的，是“七种灌顶”一句的意义。又，关于“具有七佛之名”一句，七佛是毗婆尸佛等，通过这种禅定能成就七佛，是这句话的意义。关于“各种结合”一句，是成就各种成就法等的结合的意义。关于“增益寿命”一句，宣说了增益寿命的结合，当风融入时，观想阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）。当风生起时，观想吽（藏文：ཧཱུྃ，梵文天城体：हूँ，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽）。这是方便和智慧的念诵，由此能增益寿命，不是其他方法。关于“以佛颅骨的结合”一句，是说通过金刚和莲花的如实结合能成办一切，不是其他方法。关于“从口诀道中知晓”一句，这是为了传授口诀。
English
Regarding the phrase "mandala of the skull," the skull is the wheel of emanation. That mandala, the center is the essence, the circle is the gathering, that is the mandala. Regarding the phrase "mantras and tantras are abiding," because it protects the mind, it is a mantra. It protects the mind from conceptual thoughts, so it is a tantra. The meaning of all mantras and tantras is abiding, which means various kinds of abiding. The so-called "that is excellent wisdom," wisdom is jñāna, beauty is bhadra. That is the meaning of the phrase "supreme excellent wisdom." Regarding the phrase "arising from the co-emergent ones," it means that the vajra and lotus are truly united, giving rise to the joy of co-emergence. Because it arises from purity, it is pure arising. Regarding the phrase "there are five wisdom empowerments," in the knot of emanation, the bindu has five lights, which are the nature of the five empowerments. Regarding the phrase "having the name of the seven Buddhas," it means that there are seven patterns of the nature of the seven Buddhas surrounding that place. It is said to meditate on the burning patterns of those seven subtle natures. When the wind arises, one should contemplate the arising of the seven patterns. When the wind enters, one should contemplate one's own mind entering the subtle bindu. That is the meaning of the phrase "empowerment." Because one is meditating, it is said that the arising wisdom is co-emergent, which is the meaning of the phrase "seven empowerments." Again, regarding the phrase "having the name of the seven Buddhas," the seven Buddhas are Vipashyin Buddha and so on. Through this meditation, one can accomplish the seven Buddhas, which is the meaning of this phrase. Regarding the phrase "various combinations," it is the meaning of accomplishing various combinations of accomplishment methods and so on. Regarding the phrase "increasing life," it is said to combine the increase of life. When the wind enters, contemplate A (Tibetan: ཨ, Devanagari: अ, Romanized Sanskrit: a, literal Chinese meaning: A). When the wind arises, contemplate Hūṃ (Tibetan: ཧཱུྃ, Devanagari: हूँ, Romanized Sanskrit: hūṃ, literal Chinese meaning: Hūṃ). This is the recitation of method and wisdom, by which one can increase life, not by other methods. Regarding the phrase "by the union of the Buddha's skull," it means that through the true union of vajra and lotus, one can accomplish everything, not by other methods. Regarding the phrase "knowing from the path of oral instructions," this is to bestow oral instructions.
Tibetan
་ན་མན་ངག་གོ །ཚོལ་བས་ན་ལམ་མོ། །གང་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བླ་མའི་དྲིན་ལས་ཞེས་པ་ལ། བླ་མ་ནི་རྒྱུད་དང་སྔགས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་སྟོན་པའོ། །དེའི་དྲིན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ། །ཞེས་པ་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྒྱུད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་རྒྱུད་ཆེན་པོའོ། །རྣལ་འབྱོར་མའི་གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྩའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་གོང་ན་མེད་པ་སྟེ། ངག་གི་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྟེར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་པ་ལ་ཤེས་པས་ན་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལེའུ་གང་ལ་ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡོད་པའི་ལེའུ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ལེའུའོ། །ཐོད་པ་ཁ་བྱེ་བ་ལས་ཞེས་པ་ལ། ཐོད་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོའོ། །ཁ་ཕྱེ་བ་ཞེས་པ་ནི་གསང་བ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །གླེགས་བམ་བྱུང་ཞེས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་བྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །ལེའུ་ཞེས་པ་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་གཅོད་པས་ན་ལེའུའོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ས་ར་ཧ་པས་མཛད་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ལས་ལེའུ་དང་པོའི་བཤད་པའོ།། །། ལེའུ་དང་པོ། ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་དབབ་པ་བཤད་པ།
Chinese
是口诀。寻找即是道。所谓“凡所知”，意为必须知晓你所说的一切。如是说，所谓“由上师之恩”，上师是指示续部和真言者，故为指示者。由彼之恩，必须知晓那真实之义，是为总结语。“佛顶大续”，是指方便与智慧之自性的瑜伽，被称为佛顶。既是续，又是大，故为大续。所谓“瑜伽母之上无有”，是指瑜伽母根本自性之上无有，是超越言语之道境的总结语。所谓“秘密”，是方便之自性。所谓“极秘密”，是智慧之自性。所谓“一切成就”，是指通过佛顶之结合，给予一切成就，否则则不然。所谓“确立智慧”，因知晓故为智慧。哪一品有确立智慧，那一品即是确立智慧之品。所谓“从颅骨开启”，颅骨是大乐之轮。所谓“开启”，是秘密的总结语。所谓“经卷出现”，是“真实出现”的总结语。所谓“品”，因断除障碍故为品。大阿阇黎萨ra哈巴所著的《难解释·具智慧》中第一品的解释完毕。 第一品。讲述确立智慧。
English
It is the oral instruction. Seeking is the path. What is meant by "whatever is known" is that one must know everything you have said. As it is said, what is meant by "through the kindness of the guru" is that the guru is the one who shows the tantra and mantra, therefore he is the one who shows. Through his kindness, one must know that true meaning, which is the concluding remark. "The Great Tantra of the Buddha's Crown" refers to the yoga of the nature of skillful means and wisdom, which is called the Buddha's Crown. Since it is both a tantra and great, it is the Great Tantra. What is meant by "there is nothing above the yogini" is that there is nothing above the fundamental nature of the yogini, which is the concluding remark that transcends the realm of the path of speech. What is meant by "secret" is the nature of skillful means. What is meant by "very secret" is the nature of wisdom. What is meant by "all accomplishments" is that through the union of the Buddha's Crown, all accomplishments are bestowed, otherwise it is not. What is meant by "establishing wisdom" is that because of knowing, it is wisdom. The chapter in which there is the establishment of wisdom is the chapter of the establishment of wisdom. What is meant by "from the opening of the skull" is that the skull is the wheel of great bliss. What is meant by "opening" is the concluding remark of secret. What is meant by "the scripture appeared" is the concluding remark of "truly appeared." What is meant by "chapter" is that because it cuts off obstacles, it is a chapter. The explanation of the first chapter from the Difficult Explanation Endowed with Wisdom composed by the great teacher Sara Rahapa is completed. First Chapter. Explaining the Establishment of Wisdom.