Tibetan
སྙེ་མ་བཞི་པ། དེ་བཞིན་རྫོགས་རིམ་ཁོ་ན་རྒྱས་པ་བཤད་པ། སྙེ་མ་བཞི་པ། དེ་བཞིན་རྫོགས་རིམ་ཁོ་ན་རྒྱས་པ་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དེ་མ་ཐག་པར་གསལ་བར་བྱས་པ་འདི་ཁོ་ན་ཐབས་དང་བཅས་པ་རྒྱས་པར་སྟོན་པར་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཏན་ལ་ཕབ་པར་གྱུར་པ་ནི་ངེས་པ་སྟེ་ངེས་པའི་དོན་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །ཇི་ལྟར་འདི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མཉམ་ཉིད་ཕྱིར་ཞེས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྟོགས་པའི་རྟེན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གྲུ་གསུམ་བྷ་ག་དང་ཆོས་འབྱུང་དང་སྤྲུལ་པའི་པདྨ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལ་ལ་ལ་ནཱ་དང་རས་ནཱ་དང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་གྲུ་གསུམ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་སྟོབས་དང༌། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང༌། ལྡན་པ་འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ནོ། །ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱི་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབྱེར་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྟེན་ནོ། །འོ་ན་མདོ་དང་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་ངེས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །གང་གསུངས་པ། བདེ་བ་སྔོན་པོ་བདེ་བ་སེར། །བདེ་བ་ཀུན་དུ་རུ་སྐྱེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་ཏུ་བཙུན་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བརྗོད་ཅིང༌། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །དོན་དམ་པར་ཡུལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །སྲོག་ཆགས་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་སྟེ་སེམས་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ཤིང་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནམ།
Chinese
第四穗。如是圆满次第唯广说。 第四穗。如是圆满次第唯广说。 菩提心极增长显示后，大乐之自性立即明晰，此唯是与方便俱增广显示所说。其后等。决定者是决定，即决定之义是大乐。如何此是决定之义耶？说，平等性故。有情众生皆大乐菩提心与俱一味性之故，即彼之体性之义。彼悟之所依为何耶？三角བྷ་ག་（藏文，梵文：bhaga，梵文罗马拟音：bhaga，汉语字面意思：女阴），法生及化生莲花等。此有拉拉那及拉斯那及阿瓦དྷཱུ་ཏཱི（藏文，梵文：avadhati，梵文罗马拟音：avadhati，汉语字面意思：持堕者）之三角等。广大者之，即力及无畏等功德无余者之自性殊胜， 具足于此转变故，与其具足之故，彼是大之体性者。梵天等之间之天及非天等有情之无别大乐之所依。若然，于经及续等中，般若波罗蜜多唯是决定之义所说非耶？大乐非耶？说，彼即决定。世俗之相是颜色及形状等，彼之自性具足。如是说，世俗之青色等是大乐之自性。何所说，乐青乐黄，乐一切处生等。乐亦菩提心，彼唯是般若波罗蜜多。彼之故，于某处，妃是般若波罗蜜多所说，某处是法生等。此之故亦是决定之义，何之故？彼即是离境。胜义谛中是离于境中增益。一切有情之心，即于心以彼之体性而住，有情众生亦是彼之自性。若然，彼唯未悟之境况中，未曾体验大乐非耶？
English
The Fourth Spike: Thus, the Completion Stage Alone is Extensively Explained. The Fourth Spike: Thus, the Completion Stage Alone is Extensively Explained. After showing the great increase of Bodhicitta, the nature of great bliss is immediately clarified. It is said that this alone extensively shows the means and what is included. Then, and so on. What is determined is certainty, that is, the meaning of certainty is great bliss. How is this the meaning of certainty? It is said, "Because of equality." Because all sentient beings are of one taste with great bliss and Bodhicitta, that is, the meaning of its essence. What is the basis for realizing it? The triangle bhaga (藏文，梵文：bhaga，梵文罗马拟音：bhaga，汉语字面意思：womb), the Dharma origin, and the emanation lotus, etc. Here, there are the triangles of Lala Na, Rasana, and Avadhuti (藏文，梵文：avadhati，梵文罗马拟音：avadhati，汉语字面意思：holder of the fallen), and so on. Of the vast ones, that is, the inherent excellence of all the qualities, such as strength and fearlessness, Because it transforms into being endowed here, because it is endowed with it, it is of the nature of being vast. It is the basis of the undifferentiated great bliss of sentient beings, including gods and demigods, between Brahma and others. If so, isn't it said in the Sutras and Tantras, etc., that only the Perfection of Wisdom is the meaning of certainty? Is great bliss not? It is said, "That is certainty." The aspect of conventionality is color and shape, etc., endowed with its own nature. It is said thus: "The conventional blue, etc., are the nature of bliss." What is said? "Bliss is blue, bliss is yellow, bliss is born everywhere," and so on. Bliss is also Bodhicitta, that alone is the Perfection of Wisdom. Therefore, in some places, the consort is said to be the Perfection of Wisdom, and in some places, it is the Dharma origin, etc. For this reason, it is also the meaning of certainty. Why? That itself is beyond the object. In ultimate truth, it is free from imputation in the object. It dwells in the heart of all living beings, that is, in the mind, with its essence, and living beings are also of its nature. If so, in the state of not realizing that very nature, isn't it that great bliss is not experienced?
Tibetan
ཅི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་རྒྱས་པ་དང་བཅས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཅི་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ན་ལས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོམས་པ་རྒྱས་པས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ནས་རྩོམ་མོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཅི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱོད་ལ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཤེས་རབ་རྣོན་པོ་ལའོ། །རྒྱས་པས་ཅི་ཞིག་སྟེ་རྒྱ་ཆེ་བས་སོ། །ཤེས་རབ་རྣོ་བས་ནི་འདི་ལས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ནི་འདིར་བསྡུའོ་ཞེས་པའམ། བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞིང་ དེ་ལས་འཐོབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་པོ་རྣམས་བསྒོམ་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་སོ། །དེ་ལས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དོ། །རྣམ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་འཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་གི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྲུལ་པའི་གཙོ་བོ་ཉིད་དོ། །བསྐལ་པ་ཁོ་ན་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་དང་བྱེ་བ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བསྐལ་བ་ནི་འདིར་བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཇི་ཙམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་མི་རྣམས་འཕེལ་བར་སོན་པས་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་པར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལས་འགྲིབ་པར་གྱུར་པ་ཚེ་ལོ་བཅུ་པར་ཏེ་དེ་ཙམ་པའི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་དུས་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པའོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གནས་གཞན་དྲུག་ཅུར་སོན་པའི་གྲངས་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གྲངས་མེད་པ་ཁོ་ན་བཟླས་ནས་སླར་ཡང་བགྲངས་པ་ནི་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་བྱ་མིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོས་ཚོགས་ཀྱིས་ནས་བརྩམས་ནས་ཇི་སྲིད་ས་དང་པོའི་བར་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང༌། གཉིས་པས་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་དྲུག་རྣམས་ཏེ། གསུམ་པས་ས་མི
Chinese
如果问，如何说是一切众生的心之自性？答：正是由于能够体验大乐，所以将以广大的方式来确定。如果那样，那密咒乘有什么用呢？仅仅依靠波罗蜜多的方式，通过习惯和扩展六度，就能获得菩提。如果那也是大乐的自性，那么它也应该从极喜地开始，是这样说的。如“什么”等等。对你来说，是指金刚藏，即敏锐的智慧。什么是扩展？是指广大。敏锐的智慧是从哪里来的呢？是从菩提心来的。或者说，波罗蜜多都汇集于此。汇集的体性就是汇集， 从中获得，通过修持包含在菩提心中的十波罗蜜多而圆满。从中，只有自然成就的利益他人的事业。佛陀本身就是十地的自在者。正等觉本身就是获得特殊道。金刚持本身就是十一地的自在者。转轮王本身就是幻化无量坛城之轮的主尊。仅仅是无数劫和百千劫等等，通过它们。劫是指这里的大劫。那样，在寿命为十岁的人们增长到寿命八万岁时，以及从那减少到寿命十岁时，这样增长和减少的时间是中劫。八十个中劫就是一个大劫。同样，大劫达到其他六十个位置的数字，随后获得的数字被称为无数。仅仅重复无数，再次计数，就是三个无数。不是通过它们可以获得的，是指安住于波罗蜜多之方式的人们，为了通过三个无数劫获得它。其中，第一个无数劫从积累资粮开始，直到圆满第一地。第二个无数劫是无垢等六地。第三个是地
English
If asked, how is it said to be the self-nature of the minds of all sentient beings? Answer: It is precisely because of being able to experience great bliss that it will be determined in an extensive manner. If that is the case, then what is the use of the mantra vehicle? Relying solely on the method of the perfections, enlightenment is attained through the habituation and expansion of the six perfections. If that is also the self-nature of great bliss, then it should also begin from the Joyful Ground, it is said. Such as "what" and so on. For you, it refers to Vajradhara, that is, sharp wisdom. What is expansion? It refers to vastness. Where does sharp wisdom come from? It comes from the mind of enlightenment. Or, the perfections are all gathered here. The nature of gathering is gathering, obtained from it, perfected by meditating on the ten perfections contained within the mind of enlightenment. From it, there is only the spontaneously accomplished activity of benefiting others. The Buddha himself is the master of the ten grounds. The Samyaksambuddha himself is the attainment of the special path. Vajradhara himself is the master of the eleven grounds. The Chakravartin himself is the chief of the emanations of immeasurable mandalas. Merely countless eons and hundreds of thousands of eons, etc., through them. An eon here refers to the great eon. Thus, when people with a lifespan of ten years increase to a lifespan of eighty thousand years, and from that decrease to a lifespan of ten years, such a time of increase and decrease is an intermediate eon. Eighty intermediate eons are one great eon. Similarly, the number of great eons reaching sixty other positions, the numbers subsequently obtained are called countless. Merely repeating countless, counting again, are the three countless. It is not through them that it can be obtained, referring to those who abide in the method of the perfections, in order to obtain it through the three countless eons. Among them, the first countless eon begins from the accumulation of merit and continues until the completion of the first ground. The second countless eon is the six grounds, such as the Immaculate. The third is the ground
Tibetan
་གཡོ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་པའོ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོབ་བྱ་མིན་པ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་པ་ཁོ་ན་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཅེས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེས་ཉེ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་སྐྱེ་བ་འདི་ཁོ་ན་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པ་དེ་ལྟར་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་འབད་བཞིན་པའི་ བསྐལ་པ་མང་པོ་རྣམས་ལྡོག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བདག་ཅག་གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་སྐར་རྒྱལ་མཉེས་པར་བྱས་པས་བསྐལ་པ་དགུ་རྣམས་ལོག་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་འབད་བཞིན་པའི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དང་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་འདབ་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་ཀྱང་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང༌། ཇི་སྲིད་དུ་བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་དང༌། སྐྱེ་བ་ཅུང་ཟད་རྣམས་ཀྱིས་དང་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་འདི་ཁོ་ན་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་གིས་ཞེས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལས་སྐྱེས་པས་ཞེས་དགོངས་པའོ། །བདེ་བ་དམ་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་ངེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་འདི་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལས་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕྱགས་པའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་འདིར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་རྣལ་འབྱོར་ཁོ་ན་གསུངས་ཤིང༌། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་ལས་གྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་རྣམས་གལ་ཏེ་འཆིང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ། གཏི་མུག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་གང་དང་ལྡན་པ་ལས་བདེན་པའི་དོན་མི་མཐོང་ཞིང༌། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གང་ཟག་དང་ཆོས་སམ་དངོས་པོ་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་མ་རིག་པ་གཏི་མུག་སྟེ་མ་རིག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདེན་པ་གཉི
Chinese
从动摇开始，直到佛陀存在为止。无数劫也无法获得，因为即使是具有大精进者，也仅在第二个无数劫才能现证菩提。你，是指如何亲近，意思是，如何你在此生就能获得佛陀之位等等。如此说道：如同具有度彼岸之道的菩萨，以大精进努力，许多劫都倒退。例如，我们之世尊释迦牟尼佛，成为菩萨时，因取悦星王佛，而倒退九劫。同样，以极其巨大的精进努力，无数百千万亿劫也将会倒退，因此，以无可比拟且极其巨大的精进，以及方便的差别而行持者，也能倒退两个无数劫。乃至一劫，以及少许生世，乃至在此生就能现证菩提。因此而说：谁，是指从事业手印等方便所生。殊胜之乐是无漏的大乐，是确定的。因此，为了在此金刚持地证悟大乐之自性，从度彼岸之道中，咒道被特别赞扬，已经广说了。那么，此处所说的大乐，仅仅是手印瑜伽，而且也是从贪欲等的力量所产生。而且，贪欲等也会转变。如果它们是束缚之因，那么一切众生都将解脱，如果这样问。并非如此，如此说道：愚痴等等，是指具有何种法，而不能见到真实之义，并且对于事物，也执着于不存在的自性，人与法或事物不存在而妄加执着，那就是无明愚痴，是无明之相违品，二谛。