Tibetan
བརྟག་པ་དང་པོའི་འགྲེལ་པ། བརྟག་པ་དང་པོའི་འགྲེལ་པ། དང་པོ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་ལེའུའི་བཤད་པ། བྱེད་པས་ན་ལུས་ལ་གནས་ཞེས་བྱའོ། །བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང༌། དེ་ཉིད་སྤངས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཟླ་བ་ཤར་བས་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བས་རང་གིས་མཁྱེན་པ་དང༌། གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ཅེས་བྱའོ། །དེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ལུས་བསྒྱུར་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། དཔེར་ན་ཆང་གིས་ར་རོ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལྟ་བ་ངན་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་དེ་མ་བྱུང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལུས་བསྒྱུར་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་ཁུ་ཁྲག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གཞན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འོངས་ནས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག །ཤི་བའི་དུས་སུ་ལུས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ལྟ་བ་དེ་ནི་ངན་པར་བཤད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་ལམ་རྩ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྩ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། གྲངས་ནི་དུ་ཞེ་ན། རྩ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གྲངས་ཀྱི་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་སོ། །དེའི་མིང་དང་གནས་ནི་ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོའོ། །མགོ་ནས་རྐང་མཐིལ་གྱི་བར་དུ་རྩ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱབ་ནས་གནས་པའོ། །དབུགས་དང་སྲོག་གི་རླུང་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་གསུམ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གྲོགས་སོ། །དེ་གསུམ་ནི་རྩ་ན་རྒྱུ་བའོ། །དེ་རྣམས་ནང་ན་རྩ་གསུམ་རབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ནང་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང༌། འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ལུས་གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཕྱིར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ནི་བརྐྱང་མའོ། །གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང༌། འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ནི་རོ་ཅན་མའོ། །བར་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་འཇོམས་མའོ། །དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་གཅིག་གོ །དཔེར་ན་ཐག་པ་གཅིག་སྡོང་པོ་ལ་བཏགས་ནས་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་ མོ་ཉུག་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྐང
Chinese
第一品之释。 第一品之释。 第一，金刚部之章之讲述。 因作故名为住于身。断除习气及有之烦恼与所知障，以及断除彼，名为断除一切分别。譬如无垢之虚空，月亮升起，使一切事物之实物皆得显明，如是如来远离诸障，自知且使他知。是故一切事物之实物皆遍及。此乃显示如来为一切智者。其他则说，由转变身体而为智慧。譬如酒使人醉。为遣除彼恶见，虽住于身然非由此生。如是等等。若由转变身体而为智慧，则于精血二者之间，由他处而来之识，为何入于其中？死时，识不应于身中生起。是故彼见乃说为恶见。识之去来之路乃脉。何为脉？数为何？脉乃三十二。如是等等，以数相关故，名为三十二。此乃世俗之理。其名与处所，将于后述。名为大乐处者，乃头也。从头至脚底，脉皆遍布而住。气息与命气及菩提心，此三者乃识之友伴。彼三者于脉中运行。彼等之中，三脉最胜。如是等等。何以故名为最胜？能引入内，能执持，能生起。是故名为最胜。引入身之左侧，且向外生起者，乃惹佳玛。引入右侧，且生起者，乃若佳玛。处于中间者，乃昆炯玛。彼等实则为一。譬如一绳系于树上，儿童等作占卜之事，如是儿童...
English
Commentary on the First Chapter. Commentary on the First Chapter. First, Explanation of the Vajra Family Chapter. Because it acts, it is called dwelling in the body. Abandoning afflictions along with imprints and the obscurations of knowledge, and abandoning that itself, is called abandoning all discriminations. Just as the moon rises in the immaculate sky, illuminating all material objects, so the Tathagata, free from obscurations, knows for himself and makes others understand. Therefore, it is said that all material objects are pervasive. This shows that the Tathagata is omniscient. Others say that wisdom comes from transforming the body, like wine making one drunk. To dispel that wrong view, although it dwells in the body, it does not arise from it. And so on. If wisdom comes from transforming the body, then why does consciousness come from elsewhere between semen and blood and enter into it? At the time of death, consciousness should not arise in the body. Therefore, that view is said to be wrong. The paths of consciousness's going and coming are the channels. What are the channels? What is the number? The channels are thirty-two. And so on, because of the connection of numbers, it is called thirty-two. This is the worldly custom. Its name and place will be explained later. What is called the place of great bliss is the head. From the head to the sole of the foot, the channels pervade and dwell. Breath, life force, and bodhicitta, these three are friends of consciousness. These three move in the channels. Among them, the three channels are the most excellent. And so on. Why is it called the most excellent? It causes to enter within, it holds, and it causes to arise. Therefore, it is called the most excellent. The one that causes to enter into the left side of the body and causes to arise outward is the Rasana. The one that causes to enter into the right side and causes to arise is the Lalana. The one that dwells in the middle is the Avadhuti. These are actually one. For example, a rope is tied to a tree, and children and others do divination, like children...
Tibetan
་པ་འཇོག་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བར་ཞེས་བྱ་བ་ཞེ་ན། ནང་དུ་འཇུག་པའི་རླུང་དལ་བསོ་བའི་ཕྱིར་བར་ཞེས་བྱའོ། །དེར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དབུས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཀུན་འཇོམས་མ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྟེན་དང་བརྟེན་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པས་ཀུན་འཇོམས་མ་ལ་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་ཤིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་ག་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྲ་མོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྲལ་བ་ནའོ། །ལེགས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨིན་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་ནའོ། །གཡོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩིབ་རིངས་ཀྱི་སྣ་ནའོ། །གཡོན་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩིབ་རིངས་ཀྱི་སྣ་ནའོ། །རུས་སྦལ་འབྱུང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིགས་པའི་འགྲམ་ནའོ། །དངོས་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་པའི་གློ་གཡོན་ནའོ། །དབང་བསྐུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིད་པའི་ནང་ནའོ། །སྐྱོན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་འོག་ནའོ། །དྲི་ཆེན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བའི་ལམ་ནའོ། །མ་མོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨིན་མ་གཉིས་ལའོ། །ཀུན་ནུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཡས་ཀྱི་རྣ་བ་ལའོ། །གྲངས་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་གྱི་རྣ་བ་ལའོ། །དྲོད་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་འོག་ནའོ། །ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བ་ལའོ། །ནག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆིན་པ་ལའོ། །སྤྱི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་གཡས་ཀྱི་སྒྱིད་ཁུང་ལའོ། །རྒྱུའི་སྐུ་ལ་སྦྱིན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་གཡོན་པའི་སྒྱིད་ཁུང་ལའོ། །རྒྱུའི་སྐུ་སྦྱོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལག་ངར་གཡས་ཀྱི་ནང་རོལ་ནའོ། །དགའ་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལག་དར་གྱི་ནང་རོལ་ནའོ། །གྲུབ་པ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་གཡས་པའི་རྒྱུ་ཞབས་ནའོ། །ཚོས་བྱེད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་གཡོན་པའི་རྒྱུ་ཞབས་ནའོ། །ཡང་དག་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་མ་ནའོ། །གསུམ་དཀྲིས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འཇོམས་མ་དཀྲིས་པའོ། །འདོད་ཆགས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲག་པ་གཉིས་ལའོ། །ཁང་པ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མ་ལའོ། །དྲག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟག་ཁུང་ནའོ། །ཀརྐ་ཏ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུ་མ་གཉིས་ལའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་སྨད་འཚོང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེའི་གློ་གཉིས་ནའོ། །སྲིད་པ་ གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ལའང་སྲིད་པ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ
Chinese
像放置（莲花）花瓣一样，是脐轮。为什么叫做“之间”呢？因为进入内部的气息缓慢温和，所以叫做“之间”。在那里，当识产生的时候，就会脱离一切戏论。中央方位是“摧毁一切者（ཀུན་འཇོམས་མ།）”，等等。以所依和能依的关系，对于“摧毁一切者”，就是脱离能取所取。所谓“不坏（མི་ཤིགས་）”，就是位于心间。所谓“微细具形母（ཕྲ་མོ་གཟུགས་ཅན་མ་）”，就是在额头。所谓“具善（ལེགས་ལྡན་）”，就是在两眉之间。所谓“左母（གཡོན་མ་）”，就是在左侧肋骨的末端。所谓“具左母（གཡོན་ཅན་མ་）”，就是在右侧肋骨的末端。所谓“龟生母（རུས་སྦལ་འབྱུང་མ་）”，就是在右侧关节的旁边。所谓“有物母（དངོས་ཅན་མ་）”，就是在关节的左肺。所谓“灌顶（དབང་བསྐུར་）”，就是在喉咙里面。所谓“具过母（སྐྱོན་ཅན་）”，就是在两睾丸之间的下面。所谓“大便母（དྲི་ཆེན་མ་）”，就是在秘密道。所谓“众母（མ་མོ་རྣམས་）”，就是在两眉。所谓“一切没（ཀུན་ནུབ་）”，就是在右耳。所谓“施数（གྲངས་སྦྱིན་）”，就是在左耳。所谓“具暖母（དྲོད་ཅན་མ་）”，就是在脐下。所谓“量母（ཚད་མ་）”，就是在肺。所谓“黑母（ནག་མོ་）”，就是在肝脏。所谓“总母（སྤྱི་མ་）”，就是在右脚的腘窝。所谓“施予因身母（རྒྱུའི་སྐུ་ལ་སྦྱིན་མ་）”，就是在左脚的腘窝。所谓“结合因身者（རྒྱུའི་སྐུ་སྦྱོར་བྱེད་）”，就是在右手腕的内侧。所谓“大乐（དགའ་ཆེན་）”，就是在左侧手肘的内侧。所谓“成就母（གྲུབ་པ་མོ་）”，就是在右脚的脚背。所谓“染色母（ཚོས་བྱེད་མ་）”，就是在左脚的脚背。所谓“真实意（ཡང་དག་ཡིད་）”，就是在顶髻。所谓“三缠母（གསུམ་དཀྲིས་མ་）”，就是缠绕摧毁一切者。所谓“贪欲母（འདོད་ཆགས་མ་）”，就是在双肩。所谓“房母（ཁང་པ་མོ་）”，就是在肠子。所谓“猛母（དྲག་མོ་）”，就是在后颈。所谓“羯吒羯吒尼（ཀརྐ་ཏ་ནི་）”，就是在双乳。所谓“魔业贱女（བདུད་ཀྱི་ལས་སྨད་འཚོང་མ་）”，就是在秘密金刚的左右肺。所谓“三有（སྲིད་པ་ གསུམ་）”，就是指身语意三者的生，也叫做三有。为了成就它，脉就会产生。
English
Like placing (lotus) petals, it is the navel chakra. Why is it called "between"? Because the breath entering inside is slow and gentle, it is called "between." There, when consciousness arises, it becomes free from all elaboration. The central direction is "Destroyer of All (ཀུན་འཇོམས་མ།)", and so on. With the relationship of the supported and the supporter, for "Destroyer of All," it is being free from grasping and the grasped. What is called "Indestructible (མི་ཤིགས་)" is located in the heart. What is called "Subtle Formed Mother (ཕྲ་མོ་གཟུགས་ཅན་མ་)" is in the forehead. What is called "Possessing Goodness (ལེགས་ལྡན་)" is between the two eyebrows. What is called "Left Mother (གཡོན་མ་)" is at the tip of the left rib. What is called "Possessing Left Mother (གཡོན་ཅན་མ་)" is at the tip of the right rib. What is called "Turtle-born Mother (རུས་སྦལ་འབྱུང་མ་)" is next to the right joint. What is called "Substantial Mother (དངོས་ཅན་མ་)" is in the left lung of the joint. What is called "Empowerment (དབང་བསྐུར་)" is inside the throat. What is called "Flawed Mother (སྐྱོན་ཅན་)" is below between the two testicles. What is called "Excrement Mother (དྲི་ཆེན་མ་)" is in the secret path. What is called "Mothers (མ་མོ་རྣམས་)" is in the two eyebrows. What is called "All-Sinking (ཀུན་ནུབ་)" is in the right ear. What is called "Giving Numbers (གྲངས་སྦྱིན་)" is in the left ear. What is called "Warm Mother (དྲོད་ཅན་མ་)" is below the navel. What is called "Measure Mother (ཚད་མ་)" is in the lung. What is called "Black Mother (ནག་མོ་)" is in the liver. What is called "General Mother (སྤྱི་མ་)" is in the right leg's popliteal fossa. What is called "Giving the Causal Body Mother (རྒྱུའི་སྐུ་ལ་སྦྱིན་མ་)" is in the left leg's popliteal fossa. What is called "Uniting the Causal Body (རྒྱུའི་སྐུ་སྦྱོར་བྱེད་)" is on the inside of the right wrist. What is called "Great Joy (དགའ་ཆེན་)" is on the inside of the left elbow. What is called "Accomplished Mother (གྲུབ་པ་མོ་)" is on the instep of the right foot. What is called "Dyeing Mother (ཚོས་བྱེད་མ་)" is on the instep of the left foot. What is called "True Mind (ཡང་དག་ཡིད་)" is in the crown of the head. What is called "Three-Wrapped Mother (གསུམ་དཀྲིས་མ་)" is the one who wraps around the Destroyer of All. What is called "Desire Mother (འདོད་ཆགས་མ་)" is in the two shoulders. What is called "House Mother (ཁང་པ་མོ་)" is in the intestines. What is called "Fierce Mother (དྲག་མོ་)" is in the back of the neck. What is called "Karkatani (ཀརྐ་ཏ་ནི་)" is in the two breasts. What is called "Demon's Work Harlot (བདུད་ཀྱི་ལས་སྨད་འཚོང་མ་)" is in the left and right lungs of the secret vajra. What is called "Three Existences (སྲིད་པ་ གསུམ་)" refers to the birth of body, speech, and mind, which is also called the three existences. In order to accomplish it, the channels will arise.