Tibetan
སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལོག་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་མ་བཀུག་པ་དེ་ནི་སྒོམ་པའོ། །ཡང་གསུངས་པ། བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་འདིར། །ཟ་བ་པོ་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །བྱེད་དང་ཟ་བ་པོ་ལས་གྲོལ། །དོན་དམ་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ཉིད། །ཅེའོ། །གསུངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དེ་གང་ཡང༌། གང་གིས་ན་ཡེ་ཤེས་འདི་མངོན་དུ་བྱ་བར་བླ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་བཙལ་བར་བྱ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པ་དེ་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ལས་གཅིག་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་བསྔགས་ན། ཡང་གང་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཅི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། ཡིན་མོད་ཀྱི་དེས་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ལས་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་ལྟ་ཞོག་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་ཐབས་འབའ་ཞིག་ཙམ་ནི་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དག་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པར་བལྟའོ། །དེ་བས་ན་གང་ གསུངས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ལུས་གཅིག་པུ་ལ་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཡང་གསུངས་པ། དེ་ནི་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་བརྗོད། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་ཉིད། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཀུན་གྱི་ཚོགས། །འགྲོ་བ་བརྟན་དང་གཡོ་བའི་བདག །འདི་ཉིད་དུ་ནི་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་དང༌། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁུ་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དབྱེ་བ་སོ་སོར་རྟོགས་ནས་དབྱེར་མེད་པ་རྟོགས་པར་འདོད་ནས། རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་རང་གིས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ལམ་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་མ་བསྒྲགས་པའོ། །ངག་གི་ལམ་ནི་ཚིག་གི་ལམ་སྟེ་རྐན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་འདས་པ་ནི་ངག་གི་ལམ་ལས་འདས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ། །དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ངག་གི་ལམ་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་ལོ། །ཡང་གསུངས་པ།
Chinese
仅仅因为行为而退却，不被享乐所引诱，那就是禅修。又说：此处没有丝毫作为，没有能食者存在，从作者和食者中解脱，才是真正的禅修。如是说。所说功德中，殊胜的智慧增长是什么呢？有人怀疑，用什么方法才能使这种智慧显现，应该寻求上师等方法呢？对此，说了“从三界中产生”等。如果赞叹从何处产生唯一，那么，从何处产生三界，那又有什么殊胜之处呢？虽然是这样，但因为它也无能为力。有人怀疑，除了智慧作为方法之外，不要说产生众多，连一个也没有。对此，说了“从方便和智慧的自性中”等。这种智慧仅仅是方便，然而却是方便和智慧的自性，用方便和智慧来观察事物的产生。因此，所说的那样并不是虚假的。是这样认为的。全部包含的唯一身体，即使是众多也没有矛盾。又说：那是无二智慧，这是殊胜菩提心，这是般若波罗蜜多，是所有波罗蜜多的集合，是常住和运动众生的主宰，一切都从中产生，无量菩萨和圆满佛陀以及声闻等。如是说。为了说明在那无二智慧中，具有方便和智慧两种支分，所以说了“精液的形态”等。想要在分别认识差别之后，认识无差别，所以说了“自己的明觉智慧”等，因为自明，并且因为是体验的特征，所以自己正确地认识，因为是超越道路的行境，所以不是他人所宣说的。语言的道路是词语的道路，即喉咙等。超越它，就是超越语言的道路，即薄伽梵金刚持。它的行境是超越语言道路的境。又说：
English
That which retreats merely because of conduct, not being enticed by enjoyment, that is meditation. It is also said: Here there is not the slightest action, nor is there an eater. Liberated from the doer and the eater, that is truly meditation. Thus it is said. Among the spoken merits, what is the excellence of the increase of wisdom? Some may doubt, by what means can this wisdom be manifested, should one seek methods such as from a lama? To this, it is said, "Born from the three realms," and so forth. If one praises that from which the one alone is born, then how is that from which the three realms are born not particularly excellent? Although it is so, it is because it is also incapable. Some may doubt that apart from wisdom as a method, let alone producing many, there is not even one. To this, it is said, "From the nature of skillful means and wisdom," and so forth. This wisdom is merely a skillful means, yet it is the nature of skillful means and wisdom. One observes the arising of things through skillful means and wisdom. Therefore, what was said is not false. This is what is intended. There is no contradiction in the single body that encompasses all, even in being many. It is also said: That is called non-dual wisdom, this is the supreme Bodhicitta, this is Prajnaparamita, the collection of all Paramitas, the lord of beings, stable and moving, in this very one all are born, boundless Bodhisattvas, and perfect Buddhas, and Shravakas, and so forth. Thus it is said. In order to show that in that non-dual wisdom, there are two branches of skillful means and wisdom, therefore it is said, "The form of semen," and so forth. Wanting to realize non-difference after separately realizing differences, therefore it is said, "This wisdom of one's own awareness," and so forth, because it is self-luminous, and because it is the characteristic of experience, therefore one correctly knows oneself, because it is the sphere of activity beyond the path, therefore it is not proclaimed by others. The path of speech is the path of words, that is, the throat and so forth. Transcending that is transcending the path of speech, that is, Bhagavan Vajradhara. Its sphere of activity is the realm beyond the path of speech. Again it is said:
Tibetan
སྤྲོས་མེད་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། །དེ་ཉིད་དཔའ་བོ་སྟོན་པ་པོ། །ཞེའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པ་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། མི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། འདི་ནི་བྱིན་རླབས་རིམ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་དབབ་པའོ། །དེའི་རིམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རིམ་པ་སྟེ། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གཏན་ཚིག་གསུངས་པ། ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་ཟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པའོ། །དེ་བས་ན་དེའི་བྱིན་རླབས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལ་ ངོ་མཚར་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་གྱིས་སྐད་ཅིག་གནོན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རང་བཞིན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རང་རིག་པར་འགྱུར་བདེ་ལྟར་གནོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ཡང་དེའི་དཔེ་རིགས་སོ། །སྲིད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཏེ་དེར་སྲིད་པ་ལའོ། །འདིར་གཏི་མུག་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའོ། །དངོས་གྲུབ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ནུས་པའོ། །དག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་བས་ན། ཡེ་ཤེས་མེད་པར་རིག་བྱེད་དང༌། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་བརྟན་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་དོགས་པ་ལ། དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་རིགས་ལྔའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། །དེའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་དེའི་སྒོམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་བོ་འབབ་པ་དང་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྒྱུན་གྱིས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཉིན་དང་མཚན་དུ་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་མི་རིགས་སོ། །སློབ་དཔོན་མཁས་པ་དཔལ་སྦྱང་དཀའ་བའི་ཟླ་བས་མཛད་པ། ཀཽ་མུ་དི་ཞེས་བྱ་བའི་དཀའ་འགྲེལ་ལ
Chinese
无戏论自之体性故，彼即勇士宣说者。如是说。若如是，则世尊之行境，非佛陀我等如何知？若住于不知，则有是疑。此乃加持次第之故。如是等说。加持者，乃降临之义。彼之次第者，乃佛陀加持之次第，即自明之智慧也。说加持之理：如是遍知之智慧。如是说者，遍知乃佛陀世尊也。智慧彼之无漏之体性也。如是者，如彼相似，凡所有名为一切智智者。是故彼之加持将生，于此有何稀奇？一切智智彼之体性，乃一切以刹那压制。如是等说。于智慧生之刹那，以一味之故，此地等是也。所谓自性智者，如自明般，不应压制，以有如是之一切智智故，亦是彼之譬喻种类。所谓有者，乃有情之身，于彼有也。于此生起愚痴与嗔恨等故，乃有也。成就者，乃能成办自与他之义利也。清净者，乃完全清净之诸法也。是故，无有智慧，则非由明论与成就之宗等。是故应稳固智慧。以何种方式耶？若有是疑，则说彼即瑜伽。彼即菩提心，无有五种族之戏论也。彼之瑜伽乃彼之修习也。如河水流淌，如灯火等，以不间断之流而安住也。是故如是，彼真实性之瑜伽士，应于日与夜，不分昼夜而安住也。否则，如河水之流等譬喻不应理也。论师智者吉祥难胜月所造，《拘牟地》之难解释
English
Because of the nature of non-proliferation itself, he is the brave proclaimer. Thus it is said. If so, how can we, who are not Buddhas, know the realm of activity of the Bhagavan? If we remain in ignorance, there will be doubt. This is for the sake of the order of blessings. Thus and so on it is said. Blessing is the meaning of descending. The order of that is the order of the Buddha's blessing, which is the wisdom of self-awareness. The reason for the blessing is stated: Such is the wisdom of omniscience. It is said that omniscience is the Buddha, the Bhagavan. Wisdom is the nature of its freedom from defilements. Such is like that, as many as are called all-knowing wisdom. Therefore, its blessing will arise, what is so wonderful about this? The nature of that all-knowing wisdom is that everything is suppressed in an instant. Thus and so on it is said. Because of the oneness of taste at the moment of the arising of wisdom, these are the earth and so on. What is called self-nature knowledge is that it should not be suppressed as it becomes self-aware. Because of such all-knowing wisdom, it is also a kind of example of it. What is called existence is the body of sentient beings, and it exists there. Because ignorance and hatred arise here, it is existence. Accomplishment is the ability to accomplish the benefit of oneself and others. Purity is all the completely purified dharmas. Therefore, without wisdom, it is not by treatises and established tenets and so on. Therefore, wisdom should be stabilized. In what way? If there is doubt, it is said that it is yoga itself. That itself is the mind of enlightenment, without the proliferation of the five families. Its yoga is its practice. Just as a river flows and a lamp and so on abide in a continuous stream. Therefore, in this way, the yogi of suchness should abide day and night, without distinction between night and day. Otherwise, the example of the flow of a river and so on is not reasonable. The difficult commentary on "Kaumudi" composed by the learned teacher glorious Hard-to-Conquer Moon.
Tibetan
ས་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །། བརྒྱད་པ། རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའི་ལེའུ།
Chinese
第八品，地瑜伽母之轮。 第八，瑜伽母之轮品。
English
The eighth chapter, the wheel of the Earth Yogini. Eighth, the chapter on the wheel of the Yogini.