Tibetan
དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བསྟོད་པའི་འགྲེལ་པ། རྒྱལ་བའི་སྲས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བསྟོད་པའི་འགྲེལ་པ། རྒྱལ་བའི་སྲས། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཏྲི་རཏྣ་སྟོ་ཏྲ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསྟོད་པའི་འགྲེལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། སངས་རྒྱས་གཙོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་འདྲེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་རིག་པ་དག་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ་གཉིད་རབ་ཏུ་སངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་སྤངས་པས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་བློ་རྒྱས་པས་རྒྱས་པ་སྟེ་པདྨ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་གི་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྟོད་པ་སྟེ། ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གཙོ་ཞེས་སྨོས་པ་ལས་ས་གསུམ་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་ན་གཙོ་བོ་སྟེ། དེ་དག་མ་ལུས་པས་འདོན་པས་ལྕི་བ་ནི་གཟུགས་ལ་ལ་ལྕི་བར་གྱུར་པས་སྲོང་གི་མགོ་གནོན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ནི་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་འདུལ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པས་ན་བླ་མ་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་རབ་ཏུ་འདུད་པར་བྱེད་པའོ། །སྐྱོབ་པའི་ཆོས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིས་ངན་འགྲོ་དང་སྲིད་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ལ་བདེ་བ་སྦྱིན་པས་ན་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་ཏེ་རྣམ་པར་ལྟུང་བ་ལས་འཛིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་གང་གིས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་དེ་རྟོགས་ན་སླར་ངན་སོང་དང་འཁོར་བར་མི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ། དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ལམ་གྱི་ཆོས་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་ཡང་བཏགས་ཏེ་འཛིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ ༄། །པ་བསྟན་ལ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་འཛིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དགེ་འདུན་ཆེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ལྷའི་བུའི་བདུད་དག་གིས་ཀྱང་སྟོན་པ་དང་ལྟ་བ་ལས་མི་ཕྱེད་པས་ན་དགེ་འདུན་ཏེ། དེ་ལ་སྟོན་པ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་ནི་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པས་སོ། །ལྟ་བ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རུང་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཡང་རུང་སྟེ་དགེ་འདུན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ཀྱང་སྤངས་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་ཀྱང་རྫོགས་པས་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བགྲང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་དམ་པ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་ནི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པ་ནི་རང་གི་དོན་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་དག་གཞན་གྱི་ཡོན་སྦྱོང་བ་ཆེ་བས་ན་ཆེན་པོ་སྟེ༑བུལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་མཆོག་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དེ་དག་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྲེད་པའི་ཆ་ཤས་ལྷག་མ་ལུས་ཟས་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཕྲ་མོ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཕུང་པོ་ལྔ་འཛིན་པས་ཟས་ལ་སོགས་པས་ད་དུང་གསོ་དགོས་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་བདག་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གོ་སླའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བ་འཐོབ་པའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ན་མགོ་ བོ་གདུགས་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་དང༌། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་དེའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་འདུད་པ་ལྟར་སྣང་ཞིང་དགྱེད་པ་དང་གཟུང་དུ་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསྟོད་པ་མདོར་གསུངས་པ་དེ་དག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པས་འགྲོ་བ་དམ་པ་རྣམས་དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་དད་པར་བྱ་བ་དང༌། རང་གི་ཚོགས་དྲི་མ་མེད་པ་བསགས་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཙི་ཊ
Chinese
三宝赞释 圣子 三宝赞释 圣子 印度语：ཏྲི་རཏྣ་སྟོ་ཏྲ་བྲྀཏྟི། 藏语：三宝赞释。 顶礼薄伽梵妙吉祥童子！ 顶礼三有之怙主三宝等，因为是生起一切有情现欲之果之因，故顶礼彼等。 顶礼佛陀主尊！等如是宣说。与不杂染及相似相应之无明全部断除者，是佛陀，如从沉睡中醒来一般。又，断除非烦恼性之无知，故于一切所知境智慧广大，如莲花盛开一般。如是，彼等以断证功德圆满而赞颂，是自身利益圆满。就他者利益圆满而言，说为“主”，从成为三地之大自在天而言，是主尊。彼等以全部发出而沉重，如形体沉重而压住颈部一般。由此则显示以一切降伏而调伏。又，以施与无颠倒之功德珍宝故为上师，顶礼彼等，是三门之极敬礼。顶礼救护之法！如是，此从恶趣及有寂之痛苦中救护，且息灭痛苦而施与安乐，故名救护。彼即是法，以从种种堕落中执持之故。又，若谁证悟彼胜义之法，则不再堕入恶趣及轮回之故。证悟彼之传承之因是教法，而直接之因是道法，故于彼等亦假立为执持。又，所谓救护，是显示饶益他者圆满。 ༄། །所谓法，是显示自性清净之执持圆满。顶礼彼等，如前。顶礼僧伽众！如是，此等是天子之
English
Commentary on the Praise of the Three Jewels, Son of the Conquerors Commentary on the Praise of the Three Jewels Son of the Conquerors In Sanskrit: Tri Ratna Stotra Vritti. In Tibetan: Commentary on the Praise of the Three Jewels. Homage to the Bhagavan Manjushri Kumara! Homage to the Three Jewels, the masters of the three realms, etc., because they are the cause of generating all the fruits desired by sentient beings, therefore, homage to them. Homage to the Buddha, the chief! It is said, etc. The one who has completely abandoned all ignorance that is unmixed and endowed with similarity is the Buddha, like waking up from a deep sleep. Or, having abandoned non-afflictive ignorance, wisdom expands in all objects of knowledge, like a lotus in full bloom. Thus, they are praised for their perfection of abandonment and wisdom, which is the perfection of their own benefit. Considering the perfection of others' benefit, they are called "chief" because they have become great lords of the three realms. They are heavy because they emit everything completely, like a body becoming heavy and pressing down on the neck. This shows that they subdue everything by overpowering it. Or, because they bestow the precious qualities of non-perversion, they are the Lama. Homage to them is the supreme reverence of the three doors. Homage to the Dharma that protects! Thus, this protects from suffering in the lower realms and existence, and alleviates suffering and bestows happiness, therefore it is called protector. That itself is the Dharma, because it holds back from various downfalls. Moreover, whoever realizes that ultimate Dharma will not fall back into the lower realms and samsara. The cause of the lineage of realizing it is the Dharma of teaching, and the direct cause is the Dharma of the path, so they are also nominally called holders. Furthermore, the so-called protection shows the perfection of benefiting others. ༄། །The so-called Dharma shows the perfection of holding one's own nature purely. Homage to them, as before. Homage to the great Sangha! Thus, these are the sons of the gods.
Chinese
因為這些人也不會從導師和見解分離，所以是僧伽。其中，不會從導師分離，是因為了解後獲得了信仰。不會從見解分離，是因為獲得了無我的清淨智慧。其中，無論是聲聞、獨覺，還是菩薩，凡是斷除了三種遍行的聖者，無論是學道者還是無學道者，都是僧伽。圓滿正等覺的佛陀，因為斷除了所有的所知障，也圓滿了所有的福德資糧，所以不應該算在僧伽之中。因為是三界眾生，包括殊勝者、學道者和無學道者都應該供養的對象，所以被稱為大阿羅漢。這樣的不分離是獲得了自己的利益，為了使他人獲得利益，所以說「大」。這些人因為能使他人的功德增長，所以是偉大的，因為布施和完全享用二者能使從眾生的財物中產生的殊勝福德增長。也就是說，那些學道者和無學道者，根據各自的情況，還有對食物和衣服等欲望的微細貪著需要通過修習來斷除，並且因為執持著先前成熟的五蘊果報，所以還需要依靠食物等來滋養。佛和法不是這樣的。對他們頂禮，和前面一樣。對這三者恆常頂禮，意思很容易理解。這樣頂禮的異熟果，是獲得佛陀所有妙相之首，無法看見的頂髻。與因相符的果報，在輪迴中轉生時，頭會像傘一樣，並且會喜歡頂禮三寶。增上果是外境可愛的事物，會像屈服一樣顯現在他的意識對境中，並且不會變成令人厭惡和無法接受的樣子。這樣，簡略宣說的對三寶的讚頌，因為被極其清晰地闡釋，所以殊勝的眾生們更應該生起極大的信心，並且為了積累自己無垢的資糧，學師瑪底質札。
English
Because these individuals do not separate from the teacher and the view, they are the Sangha. Among them, not separating from the teacher is because they gain faith after understanding. Not separating from the view is because they have attained the pure wisdom of selflessness. Among them, whether they are Shravakas, Pratyekabuddhas, or Bodhisattvas, all noble ones who have abandoned the three pervasive afflictions, whether they are learners or non-learners, are the Sangha. The perfectly complete Buddha, because he has abandoned all obscurations to knowledge and has also perfected all accumulations of merit, should not be counted among the Sangha. Because he is worthy of being offered to by all beings of the three realms, including the supreme, learners, and non-learners, he is called the Great Arhat. Such non-separation is the attainment of one's own benefit, and it is said to be "great" in order to enable others to attain benefit. These are great because they greatly purify the merits of others, for both giving and fully enjoying increase the supreme merit arising from the wealth of beings. That is, those learners and non-learners, according to their respective situations, still have subtle attachments to desires for food, clothing, and so on, which must be abandoned through cultivation, and because they hold onto the previously ripened fruit of the five aggregates, they still need to be nourished by food and so on. The Buddha and Dharma are not like that. Paying homage to them is the same as before. The meaning of always paying homage to these three is easy to understand. The fully ripened fruit of such homage is the attainment of the chief of all the Buddha's excellent marks, the invisible crown protuberance. The result that corresponds to the cause is that when reborn in samsara, the head will become like an umbrella, and one will be delighted to pay homage to the Three Jewels. The dominant result is that external desirable objects will appear as if bowing down in the field of his consciousness, and will not become repulsive or unacceptable. Thus, because the praise of the Three Jewels, which was briefly stated, has been explained very clearly, supreme beings should generate even greater faith, and in order to accumulate their own stainless accumulations, the teacher Matichitra.