Tibetan
ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དེད་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་བ་སེམས་དང་སེམས་གཏད་མེད་མིང་བྲལ་དུ་འགགས་བསྡམས་པ། ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དེད་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་བ་སེམས་དང་སེམས་གཏད་མེད་མིང་བྲལ་དུ་འགགས་བསྡམས་པ། གཉིས་པ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དེད་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་བ་སེམས་དང་སེམས་གཏད་མེད་མིང་བྲལ་དུ་འགགས་བསྡམས་པ་ལ། སྣང་བ་སེམས་སུ་ངོ་སྤྲད་དེ་གནས་ལུགས་ལྟ་བའི་ཐོག་ཏུ་འགགས་བསྡམས་པ། སེམས་གཏད་མེད་མིང་བྲལ་དུ་ངོ་སྤྲད་དེ་ཉམས་མྱོང་བསྒོམ་པའི་ཐོག་ཏུ་འགགས་བསྡམས། དེའི་དགོས་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་དངོས་དང་དེའི་དགོས་པའོ། ། དང་པོ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཕྱི༴ ཡིན་ཏེ་བར་ཀྱིས། ཡང་ནང་གི་དཀར་དམར་རླུང་གསུམ་ཕྲ་བའི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་མཐུ་བལྟས་ཤིང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པས་སྣང་བར་ཤར་བ། ཕྱི་སྣང་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྒྱ་ཆེ་བ། ནང་གཡོ་བ་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲངས་མེད་པ། བར་འདོད་ཡོན་ལྔའི་ཡུལ་སྣང་བཀོད་ལེགས་པ་དག་ལ་སེམས་ཀྱིས། ཁྱབ་བམ་མ་ཁྱབ་པར་འདུག་བལྟར་བཅུག་པས་ཏེ། དེ་ཡང་བལྟ་ཚུལ་ནི། སེམས་ལ་གནས་དོན་ལུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོད་པས་འདི་དག་སྣང་བ་ལས། ཡུལ་རང་མཚན་པ་ཞིག་གཞན་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ཡུལ་སེམས་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་ནས་དེའི་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ན། སྒྲ་མི་སྙན་པའི་ལྗོན་ཤིང་སོགས་ཀྱང་མངོན་སུམ་མཐོང་དགོས་པ་འདྲ་བ་ཞིག་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ། ཡུལ་སེམས་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་། ཐ་སྙད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དེ་ལྟར་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་ཡི། དོན་དམ་པར་ནི་ཡུལ་སེམས་གཉིས་ཀའང་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྣང་སེམས་གང་ཡང་དེའི་ངོ་བོར་མེད་པས་སོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པ་མན་ངག་གསུམ་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སེམས་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་འཐད་དེ། ལུང་ནི་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། དོན་དུ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་བྱུང་། །དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་ཤིང་། སེམས་འགྲེལ་ལས། གཟུང་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་སྟེ། །རྣམ་ཤེས་ལས་ནི་ལོགས་ཤིག་ནས། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་དང་། སམ་བྷུ་ཊ་ལས། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་བརྟགས། །སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་ནི། །གཞན་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། གུར་ལས། །ཐོགས་མེད་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས། དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་ནི། །ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བ་འབྱུང་ཞེས་སོ། རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་བ་ལས། སྣང་བ་ཉིད་ངེས་མེད་ཀྱི་གཏན་ཚིག་གིས་འགྲུབ་སྟེ། ཡོད་པ་མེད་པར་སྣང་། མེད་པ་ཡོད་པར་སྣང་། གཅིག་དུ་མར། དུ་མ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་མཐོང་ཞིང་། མེད་པ་ང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་ཡོད་པ་མི་མཐོང་མེད་མཐོང་བ། །འདི་འདྲའི་མུན་ནག་མུན་པ་དེ་གང་ཞིག །ཞེས་སོ། །ཡང་ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་དྲོན་པོར་ཡོད་པའི་ཉི་མ་ཉིད་མི་མཐོང་བར། འཁྱགས་པར་མེད་བཞིན་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་བར་མེད་པའི་མུན་པ་ལ། སྣང་བར་འུག་པས་མཐོང་ལྟ་བུའོ། །གཅིག་དུ་མར་སྣང་བའང་ལྷ་བྱིན་ལ་དགྲ་གཉེན་མང་པོར་མཐོང་བ་དང་།འབྱུང་བ་རེ་རེ་ལ་མཐོང་སྣང་མི་འདྲ་བ། ས་ལ་སར་འདུ་ཤེས་པ། ནམ་མཁའ་དང་། གནས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཆུ་ལ་རིགས་དྲུག་གི་མཐོང་བ་མི་འདྲ་བ་དང་། མེད་ལ་གནས་སུ། ཟས་སུ། བསྲེགས་པར། ཁྲུས་སུ་འདུ་ཤེས་པ། ནམ་མཁའ་ལའང་གནས། ས་གཞིར་འདུ་ཤེས་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ལས། ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྨི་ལམ་ནའང་རང་གི་སེམས་གཅིག་གནས་ལུས་གྲོགས་འདོད་ཡོན་མང་པོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་མེད་ཀྱིས། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང་། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་རིས་སུ། །དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དུ་མ་གཅིག་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ངེས་པ་མེད་དེ། རྡུལ་ཕྲན་འདུས་པ་ལས་རི་བོ་དང་། ཡན་ལག་འདུས་པ་ལ་ལུས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་དྲུག་ཅུ་བ་ལས། རྡུལ་ཕྲན་སྦྱོར་བ་མེད་ན་ནི། །དེ་ལུས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་བཞིན་ལུས་མེད་ལག་སོགས་ལ། །རྨོངས་པ་ཡིས་ནི་ལུས་བློར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མན་ངག་གིས་བཤད་ནའང་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་དང་འདོད་ཡོན་དེ་དག་གཞན་ནས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཡང་བདེན་བདེན་གྲུབ་གྲུབ་དུ་སྣང་བ་བཞིན་ད་ལྟའི་སྣང་བའང་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་པ་མེད་དེ། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། མི་དག་རང་གི་ཁྱིམ་ན་རྨི་ལམ་བཞིན། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དག་གི་དགའ་མྱོས་ཀྱང་། །ཕྱིས་སད་ནས་ནི་དེ་ཡང་འདོད་མ་མྱོང་། །དེ་ནི་རྨི་ལམ་ཡིན་པར
Chinese
通过追逐外境事物，将显现束缚为心，以及无执无名的状态。
English
Through pursuing external objects, bind appearances as mind, and the state of unattached and nameless.
Chinese
无碍轮回之习气，外境之义完全考察。若非实有，心性本身，显现为外境之义。以理亦成立，由心所支配，显现本身以不定之理由成立。有显现为无，无显现为有，一显现为多，多显现为一之故。此亦为是，有者未见法性之义，无者执著我为我执之故。如是说：何者有者不见而见无，此等黑暗是何黑暗？如是说。又饿鬼等不见温暖存在之太阳，却见寒冷不存在之太阳。如显现中不存在之黑暗，猫头鹰却见其显现。一显现为多，如天授见众多怨亲，每一元素之所见不同，地认知为地，虚空和处所认知为处所，水中六道众生所见不同，无者认知为处所、食物、焚烧、沐浴，虚空亦认知为处所、地基等，以心之差别，显现不同，故于一境不定，梦中亦是自己之一心，显现为处所、身体、朋友、欲妙等众多。无碍说：饿鬼、旁生、人与天，如何各随其类别，一物心异故，是欲义不成。如是说。多显现为一亦不定，微尘聚集显现为山，肢体聚集显现为身体之故。如是六十颂中说：若无微尘之结合，彼身如何能有？如入行论中说：如是无身之手等，愚昧者亦执著为身。若以口诀说亦成立，如此梦中之身体和欲妙等，非由他成，然亦显现为真真成立成立，如今之显现亦显现为真实，然非真实。定解宝王经中说：人们于自家中如梦，亦欢愉沉醉于欲妙之功德，后醒来亦未曾贪著，知是梦境。
English
The habits of unobstructed samsara, the meaning of external objects are fully examined. If it is not real, the nature of mind itself appears as the meaning of external objects. It is also established by reason that it is dominated by the mind, and the appearance itself is established by the reason of uncertainty. What exists appears as non-existent, what does not exist appears as existent, one appears as many, and many appear as one. This is also true, because what exists does not see the meaning of Dharma-nature, and what does not exist grasps me as self-grasping. As it is said: Whoever does not see what exists but sees what does not exist, what is this darkness like? So it is said. Also, the pretas do not see the sun that exists warmly, but see the cold sun that does not exist. Like the darkness that does not exist in appearance, the owl sees it in appearance. One appears as many, such as the god-given seeing many enemies and relatives, and the appearance of each element is different. Earth is perceived as earth, space and place are perceived as place, and the six realms see differently in water. The non-existent is perceived as place, food, burning, bathing, and space is also perceived as place, foundation, etc. Due to the difference of mind, the appearance is different, so it is uncertain in one realm, and in dreams, one's own mind appears as many places, bodies, friends, and sensual pleasures. Unobstructed said: Pretas, animals, humans, and gods, how do they follow their categories? Because one thing has different minds, it is desired that the meaning is not accomplished. So it is said. It is also uncertain that many appear as one, because the aggregation of dust appears as a mountain, and the aggregation of limbs appears as a body. As it is said in the Sixty Verses: If there is no combination of dust, how can that body exist? As it is said in the Bodhisattvacharyavatara: Likewise, without a body, hands, etc., the ignorant also grasp the body as mind. If it is explained by the oral instruction, it is also established. In this way, the body and sensual pleasures in the dream are not accomplished by others, but they also appear as true and established. The current appearance also appears as true, but it is not true. In the Samadhiraja Sutra it says: People are in their own homes like dreams, and they are also happy and drunk with the merits of sensual pleasures, but after waking up, they have never been greedy, knowing it is a dream.
Tibetan
་དེ་ཡིས་ཤེས། ། དེ་བཞིན་མཐོང་ཐོས་རིགས་དང་བྱེ་བྲག་ཤེས། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་མི་བདེན་རྨི་ལམ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །འོན་ཀྱང་རྨི་ལམ་རྫུན་པ་ཡིན་པས་ཉིན་སྣང་དང་མི་འདྲ་སྙམ་ན། ཡུན་རིང་ཐུང་གྲངས་མང་ཉུང་གང་ཡང་དྲ་བས་ཁྱད་པར་མེད་ལ། དེ་རིང་རྨི་ལམ་རྫུན་པར་ཤེས་ཀྱང་། རང་དུས་སུ་མི་ཤེས་པ་དང་། ད་ལྟ་འདི་སྣང་བདེན་པར་རྟོགས་ཀྱང་བླ་མས་མན་ངག་གི་བསྟན་དུས་རྫུན་པར་ཤེས་པ་ལྟར། རེས་འགའ་གཉིད་ཁུང་ནས་ཀྱང་རྨི་ལམ་རྫུན་པར་ཤེས། འོན་ཀྱང་ཉིན་སྣང་གཏན་དུ་རྟག་ལ། རྨི་ལམ་ནུབ་རེ་བཞིན་མི་རྟག་པས་མི་འདྲ་བསམ་ཀྱང་། ཉིན་སྣང་གིས་ཕྱི་ནམ་ཟླ། ནང་ཉིན་གཅིག་གི་དུས། འགྲོ་འདུག་ཟ་ཉལ་གནས་གྲོགས། གསང་བ་སེམས་ཀྱི་རྟོག་ཚོགས་གང་ཡང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ལ་བློ་ཁ་ཙམ་མ་ཕྱོགས་པ་རེ་འགའི་བདེན་པར་སྣང་བ་ལས། ཕྱི་འབྱུང་བཞི། ནང་རང་ལུས། གསང་བ་རང་སེམས། ཆགས་སྡང་རེ་དོགས་ཡོད་པར་འདྲ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ལ་ཉིན་མོའི་ཁ་འཛིན་ཅིས་ཕྱིར་བྱེད། ལར་བརྟན་མི་བརྟན་དུ་སྣང་བའི་བདེན་རྫུན་ཅི་ཡང་མེད་པ། ཡུན་རིང་ཐུང་གིས་སྒྱུ་མ་ལ་བདེན་རྫུན་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ལར་བདེན་པར་བཟུང་བས་བདེན་པར་སྣང་། མི་བདེན་པར་བཟུང་བས་མི་བདེན་པར་སྣང་བ་ལས། ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བདེན་རྫུན་མེད་པའི་རྟགས་སུ། གཉིད་ཁུང་ནས་གཡང་ལ་ལྕེབ་པ་དང་། ཆུ་ལ་བརྒལ་བས་གནོད་པ་མ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པས་སྣང་བ་བདེན་མེད་དུ་གོམས་པས་རི་བྲག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །འོན་ཀྱང་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་བག་ཆགས་བརྟན་པ་ལ་བདེན་པ་དང་། མི་བརྟན་པ་ལ་མི་བདེན་པའི་རྣམ་བཞག་བྱེད་ཀྱང་ཁྱད་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཚད་མ་རིགས་གཏེར་ལས། དོན་དུ་སྣང་བ་བློ་ཉིད་ཡིན། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཅི་ཡང་མེད། །བག་ཆགས་བརྟན་དང་མི་བརྟན་ལ། །བདེན་དང་རྫུན་པའི་རྣམ་བཞག་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བར་སྲིད་དང་ཕྱི་མིའི་ཡུལ་སྣང་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཅི་ཡང་མེད་པར། ཞི་བ་ལྷས། ལྕགས་བསྲེགས་ས་གཞི་སུ་ཡིས་བྱས། །མེ་ཚོགས་དེ་དག་ཅི་ལས་བྱུང་། །ཞེས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཡུལ་ཡོད་པ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་བ་ལ་སུས་སྨྱོན་སྙམ་ན། མི་བདེན་ཏེ། མིག་གཟུགས་ལ་བལྟ་བར་ཕར་མ་ཕྱིན། གཟུགས་ཚུར་མ་ཕྱིན་པས་འཕྲད་པ་མེད་ལ། མ་འཕྲད་པར་མཐོང་ན། ཕྱོགས་ཀུན་གྱི་ཤེས་བྱ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་རིག་ན། དེ་ཡང་མི་མཐོང། འཕྲད་ན་མི་མཐོང་སྟེ་གཅིག་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །
Chinese
他知道。同样，知道所见所闻的种类和差别。这些全部都是不真实的，如同梦境一般。这样说。然而，如果认为梦境是虚假的，所以和白天的显现不同，那么，无论时间长短、数量多少，都没有丝毫差别。今天知道梦境是虚假的，但在当时却不知道。现在认为这个显现是真实的，但就像上师以口诀教导时知道它是虚假的一样。有时甚至在睡梦中也知道梦境是虚假的。然而，如果认为白天的显现是恒常的，而梦境每晚都是无常的，所以不同，那么，白天的显现，外在的天气，内在一天的时间，行走坐卧、饮食起居、住所伴侣，秘密的心之念头，无论什么，对于无常之法稍微不留心，就显现为真实。外在四大，内在自身，秘密自心，贪嗔希望恐惧，都是相似的。没有丝毫差别，为何要执着于白天呢？本来，显现为稳定与不稳定的，无论真实与虚假，都没有任何意义。就像时间长短对于幻象没有真实与虚假一样。本来，执着为真实就显现为真实，执着为不真实就显现为不真实。作为法自身体性上没有真实与虚假的标志，有从睡梦中坠入悬崖，或者渡水没有受到伤害的故事。瑜伽士因为习惯于将显现视为无实，所以能无碍地穿过山石。然而，由于众生受到迷惑的影响，对于稳固的习气认为是真实的，对于不稳固的习气认为是虚假的，即使这样区分也没有任何意义。《量理宝藏论》中说：实际上显现即是心，外境什么也没有。对于稳固与不稳固的习气，区分真实与虚假。这样说。同样，中阴和来世的境象也没有任何真实成立。寂天菩萨说：谁制造了烧红的铁地？那些火焰又从何而来？这样说。然而，如果有人认为，境是存在的，并且是根识的现量，谁会认为是疯话呢？但这是不真实的。眼睛看色法时，眼未出去，色法未进来，所以没有相遇。如果没有相遇却能看见，那么，如果所有方位的所知都能被根识现量所见所知，那也是看不见的。相遇就看不见，因为会变成一体。
English
He knows it. Likewise, he knows the types and distinctions of what is seen and heard. All of these are untrue, like dreams. Thus it is said. However, if you think that dreams are false, so they are different from daytime appearances, then there is no difference in terms of long or short duration, many or few in number. Today we know that dreams are false, but at the time we do not know it. And now, although we perceive this appearance as true, just as when the guru teaches with pith instructions, we know it to be false. Sometimes, even in sleep, we know that dreams are false. However, if you think that daytime appearances are permanently constant, while dreams are impermanent every night, so they are different, then the daytime appearances, the external weather, the internal time of a day, walking, sitting, eating, sleeping, dwelling, companions, and the secret thoughts of the mind, whatever it may be, if we do not even slightly turn our attention to the impermanent nature of things, they appear to be true. The outer four elements, the inner self, the secret mind, attachment, hatred, hope, and fear are all similar. There is not even a hair's breadth of difference, so why cling to the daytime? In reality, there is no truth or falsehood in what appears to be stable or unstable. It is like there being no truth or falsehood in illusion due to long or short duration. Originally, grasping at something as true makes it appear true, and grasping at something as untrue makes it appear untrue. As a sign that there is no truth or falsehood in the nature of phenomena themselves, there are stories of falling off a cliff in a dream or crossing water without being harmed. Yogis, because they are accustomed to seeing appearances as unreal, can pass through mountains and rocks without obstruction. However, due to the power of the delusion of beings, they make distinctions between what is stable and true, and what is unstable and untrue, but there is no difference at all. In the "Treasury of Logic on Valid Cognition," it says: "In reality, appearances are mind itself; there is nothing external. On the basis of stable and unstable habitual patterns, we make distinctions between truth and falsehood." Thus it is said. Similarly, there is no true establishment whatsoever in the appearances of the intermediate state and the future realms. Shantideva said: "Who made the iron ground burning hot? From where did those masses of fire arise?" Thus it is said. However, if someone thinks that the object exists and is directly perceived by the senses, who would think it is madness? But it is not true. When the eye looks at form, the eye does not go out, and the form does not come in, so there is no meeting. If one can see without meeting, then if all knowable things in all directions could be seen and known directly by the senses, then that also cannot be seen. If they meet, they cannot be seen, because they would become one.