Tibetan
་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ཡང་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་ནི་རྨུགས་པ་མེད་པས་བྱིང་བ་དང་། རྒོད་པས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞི་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་འབྱུང་ངོ་། །དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་ན་རྨུགས་པ་མེད་པས་ཤེས་བཞིན་ཏེ། རྨུགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །མ་རྟོགས་པ་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱིང་བ་དང་། རྒོད་པ་ཞི་བ་ལ་དམ་པའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་མཐར་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཅི་ལྟར་དགོད་ཅེ་ན། ཐར་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་འདུན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བདག་པོ་དང་། དམིགས་པ་ན་རྨུགས་པ་མེད་པས་བརྗེད་པ་མེད་པའི་བདག་པོའོ། །བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་ལས་ནི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པའོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་ཞིག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་འདུན་པའི་བདག་པོ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བདག་པོ་དང་། དམིགས་པ་ནི་རྨུགས་པ་མེད་པའི་བདག་པོ་དང་། བརྗེད་པ་མེད་པའི་བདག་པོ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བདག་པོ་སྟེ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟ་བ་པོ་དང་། བཟའ་བར་བྱ་བ་སྟོང་པ་བཀའ་སྩལ་པ། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་བཟའ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེའི་ལུས་ཀྱི་ཟ་བ་པོ་དང་། བཟའ་བ་དག་གང་ཞིག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ལུས་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལའང་ལྟ་ཞིང་སྐྱོ་བས་འདུ་བྱེད་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། དགེ་བ་མི་ཟད་པ་དང་། གང་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བལྟས་པས་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །རབ་ཏུ་གནས་པའི་དངོས་པོ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པས་མཐོང་བ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་དོན་དུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རབ་ཏུ་སྤྱོད་དོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་བ་གཉིས་འཐོབ་པའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་གཉིས་སོ། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་པའི་དོན་དུ་འཁོར་བ་མི་སྤང་བའི་ཕྱིར། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཁོར་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བས་སྐྱོ་སྟེ། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་ཀྱང་། གང་ཡང་དགེ་བ་མི་ཟད་པས་ན་ཁྱད་པར་དུ་ལྟ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྤོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། འདི་ནི་བླང་བ་དང་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རིགས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིགས་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་དང་། དཔེ་བྱད་དང་བཅས་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤྱོད་དེ། ཁྱད་པར་དུ་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱང་བའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་དོན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེར་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་ཆོས་དང་གང་ཟག་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོའོ། དེར་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཟབ་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་དོན་དུ་གཞུང་གཉིས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་དང་གང་ ཟག་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་སྙེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་དུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མ་གྱུར་ན་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྣམ་པར་དག་པར་མ་གྱུར་ན་བརྩམ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་བློ་བུར་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མ་གྱུར་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་མ་གྱུར་ཏེ། ཐར་པའི་དོན་དུ་རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་།དག་པ་དང་མ་དག་པ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་མ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་བློ་བུར་གྱི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཞིང་། དག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གསུངས་པ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་བྱམས་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་རྣམ་པར་ལྡོག་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཡིན་མོད་ཀྱི་གང་ཞིག་དེ་སྐད་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཨེ་མ་ཧོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྙོག་པ་མེད་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བཅོམ་ནས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འདོད་ཆགས་རྙེད་པ་ ཡིན་ན་དེའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བར་སྤྱོད་ན། འོན་ཏེ་རིམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་ཀེ་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་དྲིའི་གླང་པོ་ཆེས་ཟོས་ན་གླ་རྩི་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །གླང་པོ་ཆེ་ཕལ་པས་ཟོས་ན་ལྕི་བའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཀེ་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་གི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པས་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་འོ་མ་ལ་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་འཐུངས་ན་དུག་གི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུས་འཐུངས་ན་བདུད་རྩིའི་དངོས་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བས་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འ
Chinese
是为对治之品。又当如是了知忆念等之次第：以无沉没为缘，当随觉沉没与掉举；以极串习寂静彼二之现行，则能生起。忆念者，以缘中无沉没故，即是正知；若无沉没，则能随觉沉没与掉举。未觉者，为令觉故。以现行之心，及以寂静沉没与掉举之殊胜串习之心，而行舍。于神足之究竟，如何安立彼等信等五根之体性耶？何为具解脱分之欲瑜伽之主，及以缘中无沉没故，为无忘失之主。主者，是为转变。神足之业，是心之趣入。何为具解脱分者，即于善根为欲之主，及为胜解之主，缘为无沉没之主，无忘失之主，及为简择之主，当如次第了知彼等信等五根。如是，世尊开示了能食者与所食为空性。从内处诸蕴开始，以及外境所食之空性，及其身体之能食者，及所食者，亦当观想彼加持身之空性，并以厌离而舍弃诸行。以善根无尽，及以任何差别观视故，宣说了内外空性。为了使堪能之事物，即器世间增长，故说彼之空性即是大空性。又以何者见内处诸蕴等之空性耶？以空性之智慧，彼之空性即是空性之空性。如以何种真实之相见耶？彼之空性即是真实之空性。菩萨亦为彼义而精进修习。当如何寻求彼空性之义耶？世尊开示说：能获得二种善。
English
It is the side of the antidote. Furthermore, the sequence of mindfulness and so on should be understood in the same way: By the absence of dullness as a condition, sinking and excitement should be subsequently realized. By thoroughly familiarizing oneself with the pacification of the manifestation of these two, it will arise. Mindfulness is knowing because there is no dullness in the object. If there is no dullness, then sinking and excitement will be subsequently realized. What is not realized is for the purpose of realizing it. With the mind of manifestation, and with the mind of supreme familiarity that pacifies sinking and excitement, one remains in equanimity. At the culmination of the miraculous foot, how are the characteristics of those five faculties, such as faith, established? What is the master of the yoga of aspiration that possesses the aspect of liberation, and the master of non-forgetfulness because there is no dullness in the object? The term 'master' means to transform. The action of the miraculous foot is the entry of the mind. What possesses the aspect of liberation is the master of aspiration for the root of virtue, the master of excellent application, the object is the master of non-dullness, the master of non-forgetfulness, and the master of discrimination. The five faculties, such as faith, should be understood in order as they are. Thus, the Blessed One taught that the eater and what is to be eaten are empty. Starting from the internal sense bases, as well as the emptiness of external food, the eater of that body, and what is eaten, one should also contemplate the emptiness of that blessed body, and abandon actions with weariness. Because of inexhaustible virtue, and because of seeing any difference, the emptiness of inner and outer is taught. In order to expand the capable object, the vessel world, its emptiness is said to be the great emptiness. Moreover, by what does one see the emptiness of the internal sense bases and so on? By the wisdom of emptiness, its emptiness is the emptiness of emptiness. How does one see with the aspect of ultimate truth? Its emptiness is the emptiness of ultimate truth. The Bodhisattva also practices diligently for that purpose. How should one seek the meaning of that emptiness? The Blessed One taught: One obtains two kinds of virtue.
Chinese
是为了利益，善的造作和非造作二者。为了恒常利益有情，以及为了极度利益有情而不舍弃轮回。它的空性是无始无终空性。因为没有持续不断地视轮回为空性而感到厌倦，即使完全舍弃轮回，但由于任何善都不穷尽，因此以殊胜的见解也不趋入寂灭，也不舍弃它的空性，这是无取舍空性。所谓“种姓也完全清净之故”，种姓是自性，即体性。所谓“为了获得相和好”，为了获得大丈夫的相和好，以及为了清净，菩萨们精进修持佛法，特别是为了增长力量和无畏等。略微需要了知将空性安立为十四种。再者，这里什么是空性呢？法和补特伽罗的意义，无实有是空性。因此，从它产生的胜义实有，在那里它是空性，以及他者的法和补特伽罗无实有从空性产生的胜义实有。在那里，如所说甚深等空之故，为了说明空性十六种体性的意义，应当安立二种轨的空性，即无实有空性，以及无实有的自性空性。为了完全舍弃法和补特伽罗的真实执着，应当了解次第如何，空性的种种差别也如是。如何证成应当如实了知呢？如果此未变成一切烦恼，一切有身者都将解脱。如果此未变成完全清净，所作将成无果。如果诸法空性，因为没有生起忽然的烦恼，如果没有被相违品变成烦恼，因为烦恼无实有，无勤作本身一切有情都将解脱。
English
For the sake of benefit, both wholesome conditioned and unconditioned things. In order to constantly benefit sentient beings, and in order to greatly benefit sentient beings without abandoning samsara. Its emptiness is the emptiness of beginninglessness and endlessness. Because one is not weary of constantly seeing samsara as empty, even if one completely abandons samsara, but because any virtue is inexhaustible, therefore, with a superior view, one does not even enter nirvana, nor does one abandon its emptiness, this is the emptiness of non-acceptance and non-rejection. As for "because the lineage is also completely pure," lineage is nature, that is, essence. As for "in order to obtain marks and examples," in order to obtain the marks and examples of a great person, and in order to purify, Bodhisattvas diligently practice the Dharma of the Buddhas, especially in order to increase strength and fearlessness, etc. For the time being, it is necessary to understand that emptiness is established as fourteen types. Furthermore, what is emptiness here? The meaning of Dharma and person, non-substantiality is emptiness. Therefore, the ultimate reality arising from it, there it is emptiness, and the ultimate reality arising from the emptiness of the non-substantiality of the Dharma and person of the other. There, as it is said, because of the emptiness of profoundness, etc., in order to explain the meaning of the sixteen characteristics of emptiness, the emptiness of the two vehicles should be established, that is, the emptiness of non-substantiality, and the emptiness of the nature of non-substantiality. In order to completely abandon the true clinging to Dharma and person, one should understand the order, and the various differences of emptiness are also like that. How should accomplishment be truly understood? If this does not become all afflictions, all embodied beings will be liberated. If this does not become completely pure, what is done will become fruitless. If the emptiness of all dharmas, because sudden afflictions do not arise, if it is not transformed into afflictions by opposing factors, because afflictions are non-substantial, all sentient beings will be liberated without effort.
Chinese
呜呼！此后，对于未生起的，如果不能以不相符的方面使其完全清净，那么为了解脱而努力就会变得没有结果。如果这样做，那么非烦恼者和非无烦恼者，以及清净与不清净本身，因为心性的自性是光明，那么它怎么会既不是烦恼也不是不清净呢？因为烦恼是突发的。同样，怎么会既不是非烦恼者，也不是清净者呢？如此，以空性的详细分类而宣说。在此，已经完成了空性要义的概括。又说，贪欲的对治是不净等，嗔恨的对治是慈爱，愚痴的对治是缘起。那么，贪欲如何才能彻底转变呢？如果说是由于与它相违背的缘故，虽然是这样，但如果有人如此认为，以贪欲的自性来行事，那就是远离贪欲。同样地宣说，世尊说：善男子，哎玛吙！所有佛的贪欲之智慧是没有垢染的，以贪欲战胜远离贪欲，从而施予一切安乐。贪欲等本来就是没有过失的，如果有人获得了常时相续的贪欲，那么他不完全舍弃这些贪欲等而行事，而是从次第的差别中产生功德的差别。例如，香象吃了鸡头花，就会变成麝香等物质。普通的大象吃了，就会变成沉重之物。因此，那不是鸡头花的过错。同样，贪欲等也安住于完全清净的次第，从意乐差别的结合中，成熟殊胜的果实。例如，牛奶被蛇等喝了，就会变成毒药。另外，人喝了就会产生甘露。如此，善男子，贪欲等以意乐差别的自性而没有过失，因此通过结合而产生特殊的物质。