Tibetan
་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ནི་ཚུལ་ལོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ ལྟ་བས་ན་ཆགས་པ་རྣམས་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག །ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྤྱོད་ཅིག །ཆགས་པ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ལྟོས་ཤིག །ཆགས་པ་མེད་པར་ནི་མ་ལྟུང་ཤིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆགས་པ་རྣམས་འཚལ་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཆགས་པ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དུ་མི་ལྟུང་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་འདོད་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཆགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱད་པ་ནི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུའོ། །ཆགས་པ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་ལྟུང་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཚུལ་ལོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་བར་ཡང་གྱིས་ཤིག །ཁུར་ཆེན་པོ་ཡང་ཁྱེར་ཅིག །མ་བླངས་པ་ནི་མ་ལེན་ཅིག །བླངས་པ་ནི་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཁུར་ཆེན་པོ་ཁྱེར་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་མ་བླངས་པ་མི་ལེན་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་བླངས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བགྱིད་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ཡང་བར་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅད་དོ། །ཁུར་ཆེན་པོ་བཀུར་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །མ་བླངས་པ་མི་བླང་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །བླངས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་ནི་ཚུལ་ལོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་སྨད་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག །བསྟོད་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག །ཉེ་བར་བསྙེན་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག །སྤང་བར་ཡང་གྱིས་ཤིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྨོད་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་བསྟོད་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཉེ་བར་བསྙེན་པ་ལགས། ཇི་ ལྟར་ན་སྤང་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། སྨད་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨད་པའོ། །བསྟོད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟོད་པའོ། །བསྙེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །སྤང་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་དེ་དེ་ནི་ཚུལ་ལོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། ཕོ་བྲང་འཁོར་དག་ཏུ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་སྟོན་ཅིང་། དགོན་པ་དང་བས་མཐའ་རྣམས་སུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བར་སྟོན་ཅིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། ཕོ་བྲང་འཁོར་རྣམས་སུ་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་སྟོན་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་དགོན་པ་དང་། བས་མཐའ་རྣམས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བར་སྟོན་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། ཕོ་བྲང་འཁོར་དག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ན་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རེག་པ་དག་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མནན་པར་བྱའོ། །དགོན་པ་དང་བས་མཐའ་རྣམས་ན་འདུག་པའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་དབེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མནན་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་ཚུལ་ལོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ཆུའི་ནང་ནའང་འདུག་པར་གྱིས་ཤིག །རྟག་པར་སྐོམ་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག །སྐོམ་པ་ཡང་སོལ་ཅིག །སྐོམ་པ་མེད་པར་མ་བྱེད་ཅིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆབ་ཀྱི་ནང་ན་མཆིས་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་སྐོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སྐོམ་པ་བསལ་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སྐོམ་པ་མ་མཆིས་པར་མི་བགྱིད་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ཆུའི་ནང་ན་འདུག་པར་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གནས་པར་བྱ་བའོ། །རྟག་པར་སྐོམ་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་སྐོམ་པར་བྱས་པའོ། །སྐོམ་པ་བསལ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །སྐོམ་པ་མེད་པར་མི་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སུ་ལྟུང་བར་མི་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ནི་ཚུལ་ལོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་ པུ་གྲོགས་མེད་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག །གཡོག་མང་པོ་དང་འཁོར་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཅིག་པུ་གྲོགས་མ་མཆིས་པར་ཡང་བགྱིད་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་གཡོག་མང་པོ་དང་འཁོར་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། གཅིག་པུ་གྲོགས་མེད་པར་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལའོ། །གཡོག་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱ་བའོ། །འཁོར་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་ལ་འཁོར་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ་དེ་ནི་ཚུལ་ལོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་གྲོལ་བར་ཡང་གྱིས་ཤིག །བཙོན་རར་ཚུད་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག །ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་འདུག་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣ
Chinese
是为了一切众生的布施，这是规矩啊！善男子们，因此要理解贪欲，要行于贪欲，要观察执着于贪欲者，不要堕入无贪欲中。请问：世尊，菩萨们如何寻求贪欲？如何行于贪欲？如何观察执着于贪欲者？如何不堕入无贪欲之中？回答：所谓的贪欲，是指对小乘的欲望和嗔恨之心，这两者是菩萨应当守护的。行于贪欲，是指在欲望、色和无色之中。观察执着于贪欲者，是不堕入无贪欲之中，即是没有显现的造作，这是规矩啊！善男子们，因此要减轻，也要承担重担，没有拿起的就不要拿，拿起的就要使其处于控制之下。请问：世尊，菩萨们如何减轻？如何承担重担？如何不拿取没有拿起的？如何使拿起的处于控制之下？回答：减轻是指断除一切烦恼。承担重担是指一切众生。不拿取没有拿起的，是指声闻和缘觉的乘。使拿起的处于控制之下，是指大乘，这是规矩啊！善男子们，因此也要贬低，也要赞扬，也要亲近，也要舍弃。请问：世尊，菩萨们如何贬低？如何赞扬？如何亲近？如何舍弃？回答：贬低是指贬低一切不善之法。赞扬是指赞扬一切善法。亲近是指圣道。舍弃是指一切不善方面的道，这是规矩啊！善男子们，因此在村庄、城市、乡村和王宫中，要展示禅定的力量，在寺庙和边远地区，要
English
is for the sake of giving to all sentient beings, that is the rule! Sons of good family, therefore, understand attachment, practice attachment, observe those who are attached to attachment, and do not fall into non-attachment. Question: Blessed One, how do Bodhisattvas seek attachment? How do they practice attachment? How do they observe those who are attached to attachment? How do they not fall into non-attachment? Answer: Attachment is the desire for the lesser vehicle and the mind of anger. These two are what Bodhisattvas should protect. Practicing attachment is in desire, form, and formlessness. Observing those who are attached to attachment, not falling into non-attachment, is the absence of manifest action, that is the rule! Sons of good family, therefore, lighten, and also carry a heavy burden, do not take what has not been taken, and bring what has been taken under control. Question: Blessed One, how do Bodhisattvas lighten? How do they carry a heavy burden? How do they not take what has not been taken? How do they bring what has been taken under control? Answer: Lightening is cutting off all afflictions. Carrying a heavy burden is all sentient beings. Not taking what has not been taken is the vehicle of Hearers and Solitary Buddhas. Bringing what has been taken under control is the Great Vehicle, that is the rule! Sons of good family, therefore, also denigrate, also praise, also draw near, also abandon. Question: Blessed One, how do Bodhisattvas denigrate? How do they praise? How do they draw near? How do they abandon? Answer: Denigration is denigrating all non-virtuous dharmas. Praise is praising all virtuous dharmas. Drawing near is the Noble Path. Abandoning is all paths of the non-virtuous side, that is the rule! Sons of good family, therefore, in villages, cities, rural areas, and royal palaces, show the power of meditation, and in temples and remote areas,
Chinese
请示：世尊，如何菩萨们在村庄和城市和乡村和王宫周围示现禅定的力量呢？如何示现在寂静处和边地减少烦恼呢？ 佛告：到村庄和城市和乡村和王宫周围时，色和声和香和味和触所触及的都会显现，那些要用禅定的力量来压制。在寂静处和边地居住的时候，无论生起什么烦恼，都要用寂静的功德来压制，这是规矩。种姓之子们，因此要在水中居住，也要常常口渴，也要解除口渴，不要没有口渴。 请示：世尊，如何菩萨们在水中呢？如何常常口渴呢？如何解除口渴呢？如何不使没有口渴呢？ 佛告：在水中居住，就是要安住于法的规矩。常常口渴，就是被法所渴求。解除口渴，就是以法成办法的行为。不使没有口渴，就是不堕入非为之境，这是规矩。种姓之子们，因此也要独自无友，也要具有众多仆人和众多眷属。 请示：世尊，如何菩萨们也独自无友呢？如何具有众多仆人和众多眷属呢？ 佛告：独自无友，就是要如实成办一切善根。具有众多仆人，就是要以那些善根来近养一切有情。具有众多眷属，所谓众多眷属，就是菩提之分法，这是规矩。种姓之子们，因此也要解脱，也要陷入牢狱，也要度到彼岸，也要住在大的河流中。 请示：世尊，如何菩萨们
English
Please show me how to do it. Petitioner: Blessed One, how do Bodhisattvas demonstrate the power of meditation in villages, cities, rural areas, and palace surroundings? How do they show that they reduce afflictions in monasteries and remote areas? The Blessed One said: When you go to villages, cities, rural areas, and palace surroundings, forms, sounds, smells, tastes, and tangible objects will appear. These should be suppressed by the power of meditation. When you live in monasteries and remote areas, whatever afflictions arise should be suppressed by the qualities of solitude, which is the rule. Sons of good family, therefore, you should also live in water, and you should always be thirsty, and you should also quench your thirst, and you should not be without thirst. Petitioner: Blessed One, how do Bodhisattvas exist in water? How are they always thirsty? How do they quench their thirst? How do they not make themselves without thirst? The Blessed One said: To live in water is to abide by the rule of Dharma. To always be thirsty is to be thirsty for Dharma. To quench thirst is to accomplish the activities of Dharma through Dharma. To not be without thirst is to not fall into the unconditioned, which is the rule. Sons of good family, therefore, you should also be alone without friends, and you should also have many servants and many attendants. Petitioner: Blessed One, how do Bodhisattvas also act alone without friends? How do they have many servants and many attendants? The Blessed One said: To be alone without friends is to perfectly accomplish all roots of virtue. To have many servants is to nourish all sentient beings with those roots of virtue. To have many attendants, what is called many attendants is the Dharma of the aspects of enlightenment, which is the rule. Sons of good family, therefore, you should also be liberated, and you should also be imprisoned, and you should also go to the other shore, and you should also live in a great river. Petitioner: Blessed One, how do Bodhisattvas
Tibetan
མས་གྲོལ་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་བཙོན་རར་ཚུད་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་གནས་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། གྲོལ་བར་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །བཙོན་རར་ཚུད་པར་ཡང་བྱ་བ་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་སུའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཡང་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཤེས་པ་ལའོ། །ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་གནས་པར་ཡང་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བོ་བཞིས་ཁྱེར་བའི་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ནི་ཚུལ་ལོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ཚད་ཡོད་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པར་གྱིས་ཤིག །ཚད་མེད་པར་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཚད་མཆིས་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཚད་མ་མཆིས་པ་ལ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཚད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་སོ། །ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔས་འདུས་བྱས་ཀྱང་སྤང་བར་མི་བྱ་སྟེ། འདུས་བྱས་སུ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ཡང་འགྲོགས་པར་མི་བྱའོ། །འདུས་མ་བྱས་ལ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱོན་མེད་པར་ཡང་འཇུག་པར་མི་བྱའོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་ཚུལ་ལོ། །ཚུལ་གྱི་ཚིག་འདི་དག་བསྟན་པའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་བརྒྱད་སྟོང་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དེ་དག་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།། །།འཕགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲཛྙཱ་བར་མ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙྪ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །། འཕགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།
Chinese
如何解脱呢？如何陷入监狱呢？如何到达彼岸呢？如何安住于大河之中呢？ 佛开示说：所谓解脱，就是从烦恼和魔的一切束缚中解脱。所谓陷入监狱，就是指有意识地投生到各个生命中。所谓到达彼岸，就是指了解一切众生的语言。所谓安住于大河之中，就是为了救度被四条河流所冲走的众生，这就是法理。 善男子们，因此，对于有限的事物，也要分别观察。对于无限的事物，也要在平等性中领悟。 禀告说：世尊，菩萨们如何对有限的事物进行分别观察呢？又如何对无限的事物在平等性中领悟呢？ 世尊开示说：善男子们，所谓有限，就是指有为法。所谓无限，就是指无为法。对此，菩萨不应舍弃有为法，也不应与属于有为法的烦恼相交往。对于无为法，也应进行观察，但不应毫无过失地进入。应以具有有为法和无为法同一体性的智慧，在菩提心的平等性中证得圆满正等觉，这就是法理。 当宣说这些法理之语时，八千天子生起了菩提心。五百菩萨获得了无生法忍。 世尊如是开示后，众多的菩萨摩诃萨以及天、人、阿修罗、乾闼婆等世间众生皆大欢喜，对世尊所说表示赞叹。 《圣法之理大乘经》圆满结束。 由印度堪布般若瓦尔玛和校对译师班智达耶谢德等人翻译、校订并确定。
English
How is one liberated? How is one imprisoned? How does one reach the other shore? How does one abide in the great river? The Buddha declared: Liberation is from all the bonds of afflictions and demons. Imprisonment is being born intentionally in various lives. Reaching the other shore is understanding the language of all sentient beings. Abiding in the great river is for the sake of saving sentient beings carried away by the four rivers; that is the principle. Sons of good family, therefore, discriminate even what is finite. Comprehend what is infinite in equality. They asked: Blessed One, how do Bodhisattvas discriminate even what is finite? How do they comprehend what is infinite in equality? The Blessed One declared: Sons of good family, what is finite is conditioned. What is infinite is unconditioned. Therefore, Bodhisattvas should not abandon the conditioned, nor should they associate with the afflictions that belong to the conditioned. The unconditioned should also be examined, but one should not enter without fault. With the wisdom that possesses the characteristic of the oneness of the conditioned and the unconditioned, one should awaken to complete perfect enlightenment in the equality of the essence of enlightenment; that is the principle. When these words of principle were taught, eight thousand sons of the gods generated the mind of enlightenment. Five hundred Bodhisattvas obtained tolerance of the unborn dharma. The Blessed One having thus spoken, the world with its gods, humans, asuras, and gandharvas, rejoiced, and highly praised what the Blessed One had said. The Noble Sutra of the Great Vehicle, called "The Principle of Dharma," is complete. Translated, revised, and finalized by the Indian Abbot Prajñāvarman and the reviser-translator, the monk Yeshe De, and others.