Tibetan
སུམ་ཅུ་པ། རྟག་ཏུ་ངུའི་ལེའུ། སུམ་ཅུ་པ། རྟག་ཏུ་ངུའི་ལེའུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཅི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ངུ་གང་ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྒྲ་དབྱང་མ་མི་ཟད་པར་སྒྲོགས་པའི་དྲུང་དུན་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་དུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཆོལ་བན་ཅི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཙལ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་དུ་སྔོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ལུས་ལ་ཆེད་ཆེར་མི་བྱེད་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་ལ་མི་གནས་པར་ཡོངས་སུ་བཅལ་བས་ཡོངས་སུ་བཙལ་ཏོ། །དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་འབྲོག་དགོན་པ་ ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ན་བར་སྣང་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སོང་ཞིག་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་གྱིས། ཅི་ལྟར་ལུས་ངལ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྐྱོད་ པ་དང་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་བཟའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་བཏུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་མཚན་མོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་ཉིན་མོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་གྲང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་ཚ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྐྱེད་པ་དེ་ལྟར་སོང་ཞིག །ནང་ངམ་ཕྱི་རོལ་གང་ལ་ཡང་སེམས་སྨོན་པར་མ་བྱེད་ཅིག་རིགས་ཀྱི་བུ་གཡོན་དུ་མ་ལྟ་བར་སོང་ཞིག །གཡས་སུ་མ་ཡིན་ཤར་དུ་མ་ཡིན་ལྷོ་རུ་མ་ཡིན་ནུབ་ཏུ་མ་ཡིན་བྱང་དུ་མ་ཡིན་སྟེང་དུ་མ་ཡིན་འོག་ཏུ་མ་ཡིན་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཡང་མ་ལྟ་བར་སོང་ཞིག །རིགས་ཀྱི་བུ་ཅི་ལྟར་བདག་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་འཇིག་ཚོགས་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དང་ཅི་ལྟར་གཟུགས་ལས་ཀྱང་མ་གཡོས་པ་དང་ཅི་ལྟར་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་མ་གཡོས་པ་དེ་ལྟར་སོང་ཞིག །གང་འདི་ལས་གཡོས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཉམས་པ
Chinese
第三十品 常啼品 第三十品 常啼品 八千颂般若波罗蜜多 第二十三卷。 善现，又此般若波罗蜜多，云何菩萨摩诃萨常啼，于今如来应供正等觉，于声韵无尽宣说之处，以梵行而行，以行而求耶？ 如是宣说之后，具寿善现对薄伽梵如是禀白： 薄伽梵，菩萨摩诃萨常啼，彼般若波罗蜜多，以何方便而求耶？ 如是禀白之后，薄伽梵对具寿善现如是宣说： 菩萨摩诃萨常啼，往昔于般若波罗蜜多而求时，不顾身命，不顾活命，不住于利养、恭敬、尊重，以求而求之。 彼于般若波罗蜜多而求时，往诣一寂静兰若处，于虚空中，有如是言： 族姓子，往东方去，当能听闻般若波罗蜜多。 如何不生起身疲之想，不生起睡眠与昏沉之想，不生起饮食之想，不生起饮水之想，不生起夜晚之想，不生起白昼之想，不生起寒冷之想，不生起炎热之想，如是往诣。 于内或于外，皆勿生起贪恋之心。 族姓子，莫向左顾而行。 非右，非东，非南，非西，非北，非上，非下，亦勿顾视方隅而行。 族姓子，如何不离我，亦不离坏聚见，如何不离色，如何不离受、想、行诸蕴，如何不离识，如是往诣。 何者离此，彼即退失。
English
Chapter Thirty: The Chapter on Sadāprarudita Chapter Thirty: The Chapter on Sadāprarudita The Eight Thousand Verse Prajñāpāramitā, Volume Twenty-Three. Furthermore, Subhuti, how should a Bodhisattva-Mahāsattva, Sadāprarudita, who is now a Tathāgata, an Arhat, a Perfectly Awakened Buddha, seek the Prajñāpāramitā by practicing celibacy in the presence of the one who proclaims the inexhaustible sound and melody? Having spoken thus, the venerable Subhuti said to the Blessed One: Blessed One, how did the Bodhisattva-Mahāsattva Sadāprarudita seek that Prajñāpāramitā? Having spoken thus, the Blessed One said to the venerable Subhuti: Bodhisattva-Mahāsattva Sadāprarudita, in the past, when seeking the Prajñāpāramitā, did not cherish his body, did not look to his life, did not dwell on gain, respect, and honor, but sought it by seeking. When he sought the Prajñāpāramitā, he went to a solitary forest hermitage, and from the sky, there was this voice: Son of good family, go to the east, and you will hear the Prajñāpāramitā. Do not give rise to the thought of bodily fatigue, do not give rise to the thought of sleep and drowsiness, do not give rise to the thought of food, do not give rise to the thought of drink, do not give rise to the thought of night, do not give rise to the thought of day, do not give rise to the thought of cold, do not give rise to the thought of heat, go thus. Do not cherish any desire for anything inside or outside. Son of good family, go without looking to the left. Not to the right, not to the east, not to the south, not to the west, not to the north, not above, not below, do not look to any direction or intermediate direction, go thus. Son of good family, how without moving from self, and also not from the perishable collection, how without moving from form, and how without moving from feeling, perception, formations, and how without moving from consciousness, go thus. Whoever moves from this, that one is degenerate.
Tibetan
ར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་པ་དེ་ནི་འཁོར་བ་ལ་སྤྱོད་དོ། །གང་འཁོར་བ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དེ་དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་མི་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་དུས་སྒྲ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་བྱེད་འདོད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། སྒྲ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་དུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་རིགས་ཀྱི་བུ་རྟག་ཏུ་དུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོ་རྟག་ཏུ་དུས་ཡང་སྒྲ་ཐོས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་པར་བྱའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་མཚན་མ་ཡོངས་ སུ་སྤང་བ་དང་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དག་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མ་བྱུང་བ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པ་དག་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྙེན་པར་བྱ་གུས་པར་བྱ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པའམ་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བའི་ལུས་ལ་ཡོད་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་བར་བྱ་ཞིང་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་བྱས་པ་ཚོར་བར་བྱ་སྟེ། གང་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐོས་པ་འདི་ནི་བདག་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ཏེ་འདི་བདག་གིས་ཐོས་པས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་ཞིང་།
Chinese
将会退转。从何退转呢？将从佛陀的法退转。谁从佛陀的法退转，那人就耽于轮回。谁耽于轮回，那人就不修般若波罗蜜多，因此他不能证得般若波罗蜜多，听到了这样的声音。说了这话之后，菩萨摩诃萨应当恒时如是行持。这是为什么呢？因为我想要利益一切众生，并且想要成就一切佛法。说了这话之后，那个声音对菩萨摩诃萨恒时如是说：善男子，恒时好啊，好啊！之后，菩萨摩诃萨恒时又听到了声音：善男子，你应该对一切法生起空性、无相和无愿的信解，并且应该遍求般若波罗蜜多。你应该完全舍弃相，完全舍弃事物，完全舍弃对众生的执着。善男子，你应该完全舍弃恶友。你应该亲近、恭敬、承侍那些宣说一切法为空性、无相、无愿、无生、无灭、无实体的善知识。善男子，你如果那样修持，不久就能听到般若波罗蜜多在经卷中，或者在说法比丘的身上。善男子，你应该对你从中听到般若波罗蜜多的人，生起视师之想，你应该报答和感知他的恩德。因为你从中听到般若波罗蜜多，这个人就是我的善知识，我听了他的教导，就能迅速地从无上正等觉中不退转，并且能够亲近如来、阿罗汉、正等觉佛陀们。
English
It will degenerate. From what will it degenerate? It will degenerate from the Buddhas' teachings. Whoever degenerates from the Buddhas' teachings will engage in samsara. Whoever engages in samsara will not engage in the perfection of wisdom, and therefore will not attain the perfection of wisdom. Such a sound was heard. Having spoken thus, the bodhisattva mahasattva should always act accordingly. Why is that? Because I want to benefit all sentient beings and want to accomplish all the Buddhas' teachings. Having spoken thus, that sound always said to the bodhisattva mahasattva: Noble son, always well, well! Then the bodhisattva mahasattva always heard the sound again: Noble son, you should generate faith in emptiness, signlessness, and wishlessness towards all phenomena, and you should thoroughly seek the perfection of wisdom. You should completely abandon signs, completely abandon things, and completely abandon the view of sentient beings. Noble son, you should completely abandon evil friends. You should attend to, respect, and serve those virtuous friends who teach all phenomena as emptiness, signlessness, wishlessness, unborn, unarisen, unceasing, and without substance. Noble son, if you practice in that way, before long you will hear the perfection of wisdom contained in a book or present in the body of a Dharma-speaking monk. Noble son, you should generate the perception of a teacher towards the one from whom you hear this perfection of wisdom, and you should repay and be aware of his kindness. Because the one from whom you hear this perfection of wisdom is my virtuous friend, and by hearing his teachings, I will quickly become non-retrogressing from unsurpassed, perfect, complete enlightenment, and will attend to the Tathagatas, Arhats, perfect, complete Buddhas.