Tibetan
ཉི་ཤུ་གསུམ་པ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་དང་སྤང་བ་མེད་པའི་ལེའུ། ཉི་ཤུ་གསུམ་པ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་དང་སྤང་བ་མེད་པའི་ལེའུ། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དག་གིས་ལྷའི་ཙན་དན་གྱི་ཕྱེ་མ་དག་དང་། རྒྱ་སྤོས་དང་། ཏ་ལའི་ལོ་མའི་ཕྱེ་མ་དག་དང་། ལྷའི་ཨུད་པ་ལ་དང་། པད་མ་དང་། ཀུ་མུ་ད་དང་། པད་མ་དཀར་པོ་དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གཏོར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཀྱང་ལྷ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ། བརྟག་པར་མི་ནུས་པ། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་པ་མ་ལགས་པ། ཞི་བ་ཞིབ་མོ་བརྟགས་པའི་མཁས་པ་དང་། མཛངས་པས་རིག་པར་བགྱི་བ་ལགས་པ་དང་། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་འཐུན་པ་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ཉིད་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ། །འདི་ལྟར་མིག་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལགས་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མིག་ལགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལགས་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལགས་ཏེ། མིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་རྣམས་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལགས་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཟུགས་རྣམས་ལགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལགས་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ལགས་སོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་ པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་ཁམས་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལགས་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མིག་གི་ཁམས་ལགས་ཏེ། མིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། དྲིའི་ཁམས་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། རོའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རེག་བྱའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལགས་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལགས་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་གང་ལགས་པ་དག་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་དང་། དབང་པོ་རྣམས་དང་།
Chinese
第二十三品，无取无舍品。 第二十三品，无取无舍品。 其后，欲界天和色界天的诸天，以天界的旃檀香粉等，以及汉地香和，多罗树叶的粉末等，还有天界的乌巴拉花，莲花，姑母达花，以及白莲花等，供养于世尊佛陀，并前往世尊所在之处，以头顶礼拜世尊之足，于一旁安坐。于一旁安坐后，诸天对世尊如此禀告：尊者世尊，是这样的，此甚深般若波罗蜜多是难以证悟的，不能思议的，不是寻思的行境，是寂静，是细微，是智者和贤者所能了知的。尊者世尊，是这样的，在此甚深般若波罗蜜多中，诸佛世尊所开示的菩提，与一切世间相违背。例如，色即是一切种智，一切种智即是色。同样，受，同样，想，同样，诸行，同样，识即是一切种智，一切种智即是识。色的真如是什么，一切种智的真如是什么，同样，受，想，诸行，识的真如是什么，一切种智的真如是什么的真如，那便是一体的，不是二，没有二的分别。例如，眼即是一切种智，一切种智即是眼。同样，耳，鼻，舌，身，意即是一切种智，一切种智即是意。眼的真如是什么，一切种智的真如是什么的真如，那便是一体的，不是二。
English
Twenty-third Chapter: The Chapter on Non-Grasping and Non-Abandoning. Twenty-third Chapter: The Chapter on Non-Grasping and Non-Abandoning. Then, the gods of the desire realm and the form realm, with powders of celestial sandalwood, and incense from China, and powders of tala leaves, and celestial utpala flowers, lotuses, kumuda flowers, and white lotuses, scattered them upon the Blessed One Buddha, and went to where the Blessed One was, bowed their heads at the feet of the Blessed One, and sat down on one side. Having sat down on one side, those gods said this to the Blessed One: Venerable Blessed One, it is like this: this profound Prajnaparamita is difficult to realize, cannot be conceived, is not the realm of thought, is peaceful, subtle, and is to be understood by the wise and intelligent. Venerable Blessed One, it is like this: in this profound Prajnaparamita, the Bodhi taught by the Blessed Buddhas is contrary to all the world. For example, form itself is all-knowingness, all-knowingness itself is form. Likewise, feeling, likewise, perception, likewise, formations, likewise, consciousness itself is all-knowingness, all-knowingness itself is consciousness. Whatever is the suchness of form, and whatever is the suchness of all-knowingness, likewise, feeling, perception, formations, and whatever is the suchness of consciousness, and whatever is the suchness of all-knowingness, that suchness is one, not two, and there is no division into two. For example, the eye itself is all-knowingness, and all-knowingness itself is the eye. Likewise, the ear, nose, tongue, body, and mind itself is all-knowingness, and all-knowingness itself is the mind. Whatever is the suchness of the eye, and whatever is the suchness of all-knowingness, that suchness is one, not two.
Chinese
也没有任何区分。同样，耳朵和鼻子和舌头和身体和意的如是性是什么，以及一切相智的如是性是什么，那个如是性就是一体的，没有二，也没有任何区分。如同这些色自身就是一切相智，一切相智就是这些色。同样，声和香和味和触和法自身就是一切相智，一切相智就是这些法。如同色的如是性是什么，以及一切相智的如是性是什么，那个如是性就是一体的，没有二，也没有任何区分。同样，眼界自身就是一切相智，一切相智就是眼界，眼的如是性是什么，以及一切相智的如是性是什么，那个如是性就是一体的，没有二，也没有任何区分。如同色界和眼识界和耳界和声界和耳识界和鼻界和香界和鼻识界和舌界和味界和舌识界和身界和触界和身识界和意界和法界和意识界自身就是一切相智，一切相智就是意识界，这样意识界的如是性是什么，以及一切相智的如是性是什么，那个如是性就是一体的，没有二，也没有任何区分。同样，如同这些念住自身就是一切相智，一切相智就是这些念住。同样，正确的断除是什么，以及神足和根等。
English
There is no distinction between the two. Similarly, whatever is the suchness of the ear, nose, tongue, body, and mind, and whatever is the suchness of the all-knowingness, that suchness is one, not two, and there is no distinction. Just as these forms themselves are all-knowingness, and all-knowingness is these forms. Similarly, sound, smell, taste, touch, and dharmas themselves are all-knowingness, and all-knowingness is these dharmas. Just as whatever is the suchness of form, and whatever is the suchness of all-knowingness, that suchness is one, not two, and there is no distinction. Similarly, the eye element itself is all-knowingness, and all-knowingness is the eye element, whatever is the suchness of the eye, and whatever is the suchness of all-knowingness, that suchness is one, not two, and there is no distinction. Just as the form element, the eye consciousness element, the ear element, the sound element, the ear consciousness element, the nose element, the smell element, the nose consciousness element, the tongue element, the taste element, the tongue consciousness element, the body element, the touch element, the body consciousness element, the mind element, the dharma element, and the mind consciousness element themselves are all-knowingness, and all-knowingness is the mind consciousness element, thus whatever is the suchness of the mind consciousness element, and whatever is the suchness of all-knowingness, that suchness is one, not two, and there is no distinction. Similarly, just as these mindfulnesses themselves are all-knowingness, and all-knowingness is these mindfulnesses. Similarly, whatever are the right abandonments, and the miraculous feet, and the faculties, and so on.