Tibetan
བཅོ་བརྒྱད་པ། རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ། བཅོ་བརྒྱད་པ། རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་མོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་མཆིས་པ་ལགས། དེ་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལགས། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་པ་ལགས། དེས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ནས་སྤྱད་པ་ལགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཉིད་ལ་དོན་དང་ཚུལ་ལས་མོས་པར་འགྱུར་ལགས་སམ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་འདིར་འོང་བ་དག་ཡིན། འདིར་སྐྱེས་ཞིང་བྱུང་བ་དག་ཡིན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་གཞལ་དུ་མེད་ཅིང་། གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་ཕྱིན་ཆད་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འོངས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཆད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་འདིར་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི
Chinese
第十八品，清净品。 第十八品，清净品。 此后，具寿舍利弗对薄伽梵如此禀告道：尊者薄伽梵，发菩提心的大菩萨，对于这甚深般若波罗蜜多生起信乐，是从何处去世后到此的呢？从那时起，经过多久才能证得无上正等菩提呢？他亲近供养了多少如来呢？他修持布施波罗蜜多，以及同样地，持戒波罗蜜多、忍辱波罗蜜多、精进波罗蜜多、禅定波罗蜜多和智慧波罗蜜多，又有多久了呢？他对这甚深般若波罗蜜多，会从意义和方式上生起信乐吗？如此禀告之后，薄伽梵对具寿舍利弗如此说道：舍利弗，那位发菩提心的大菩萨，在十方世界如恒河沙数般的国土中，亲近供养了无数、无量、无边的如来、应供、正等觉，之后才来到这里。他们在这里出生和出现。舍利弗，那位发菩提心的大菩萨，从无数、无量、无边的劫数之前，就已经证得了无上正等菩提。从他发起最初的发心开始，就一直修持布施波罗蜜多而来。同样地，他也一直修持持戒波罗蜜多、忍辱波罗蜜多、精进波罗蜜多、禅定波罗蜜多和智慧波罗蜜多而来。舍利弗，他将来还会亲近供养无数、无量的如来、应供、正等觉，并来到这里。舍利弗，那位发菩提心的大菩萨，是智慧的
English
Chapter Eighteen, The Chapter on Purity. Chapter Eighteen, The Chapter on Purity. Then, the venerable Sharadvatiputra said to the Blessed One: "Venerable Blessed One, from where does a Bodhisattva Mahasattva who develops faith in this profound Prajnaparamita pass away and come here? How long will it be before he or she truly enters into unsurpassed, perfect, and complete enlightenment? How many Tathagatas has he or she attended and honored? How long has he or she practiced the Paramita of Generosity, and similarly, the Paramita of Ethics, the Paramita of Patience, the Paramita of Diligence, the Paramita of Meditation, and the Paramita of Wisdom? Will he or she develop faith in this profound Prajnaparamita from its meaning and method?" After he said this, the Blessed One said to the venerable Sharadvatiputra: "Sharadvatiputra, that Bodhisattva Mahasattva has attended and honored immeasurable, countless, and limitless Tathagatas, Arhats, perfectly and completely enlightened Buddhas in the ten directions of the world, in realms as numerous as the sands of the Ganges River, before coming here. They are born and appear here. Sharadvatiputra, that Bodhisattva Mahasattva has entered into unsurpassed, perfect, and complete enlightenment from immeasurable and countless kalpas ago. From the moment he or she first generated the mind of enlightenment, he or she has been practicing and coming through the Paramita of Generosity. Similarly, he or she has been practicing and coming through the Paramita of Ethics, the Paramita of Patience, the Paramita of Diligence, the Paramita of Meditation, and the Paramita of Wisdom. Sharadvatiputra, he or she will continue to attend and honor countless and limitless Tathagatas, Arhats, perfectly and completely enlightened Buddhas, and come here. Sharadvatiputra, that Bodhisattva Mahasattva is of wisdom.
Tibetan
་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐོང་ངམ་ཐོས་ན་བདག་གིས་ནི་སྟོན་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་ཡང་དོན་དང་ཚིག་ལས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ནི་ཉན་པ་པོ་དང་། ལྟ་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་ཉན་པ་པོ་དང་། ལྟ་བ་པོ་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་ཆོས་བེམས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་ཐོས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བེམས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་ཐོས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བེམས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་ཐོས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བེམས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་མི་ཐོས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཆོས་བེམས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མི་ཐོས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བེམས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་མི་ཐོས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བེམས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་དུ་མི་ཐོས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བེམས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་མི་ཐོས་མི་མཐོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་ཆོས་བེམས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མི་ཐོས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཟབ་པ་མོས་པར་དཀའ་བ་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཟབ་བོ། །དེ་
Chinese
如果看到或听到般若波罗蜜多，我就会生起“我见到了导师”的想法。舍利弗之子菩萨摩诃萨，也会以无义、无词、无相、无二、无缘的方式证悟般若波罗蜜多。然后，具寿善现对世尊说道：尊者世尊，般若波罗蜜多是听者和见者的导师。世尊说：善现，不是这样的。为什么呢？善现，般若波罗蜜多没有听者和见者。善现，因为法的自性是无实体的，所以般若波罗蜜多是不可听闻、不可见的。同样，因为法的自性是无实体的，所以禅定波罗蜜多是不可听闻、不可见的。同样，因为法的自性是无实体的，所以精进波罗蜜多、忍辱波罗蜜多、持戒波罗蜜多和布施波罗蜜多是不可听闻、不可见的。同样，因为法的自性是无实体的，所以内空性是不可听闻、不可见的。同样地类推，因为法的自性是无实体的，直到无事物自性空性之间，都是不可听闻、不可见的。同样，因为法的自性是无实体的，所以四念住是不可听闻、不可见的。同样，因为法的自性是无实体的，所以直到八正道之间，都是不可听闻、不可见的。同样，因为法的自性是无实体的，所以从如来的十力到十八不共佛法之间，都是不可听闻、不可见的。善现，因为法的自性是无实体的，所以菩提和佛陀也是不可听闻、不可见的。然后，具寿善现对世尊说道：尊者世尊，这个般若波罗蜜多甚深且难以信解。世尊说：善现，正是这样，正如你所说的那样。善现，这个般若波罗蜜多甚深。
English
If one sees or hears the Perfection of Wisdom, one will generate the thought, "I have seen the teacher." The Bodhisattva Mahasattva, son of Sharadvati, will also realize the Perfection of Wisdom in a way that is without meaning, without words, without signs, without duality, and without focus. Then, the venerable Subhuti said to the Blessed One: Venerable Blessed One, the Perfection of Wisdom is the teacher of those who listen and those who see. The Blessed One said: Subhuti, it is not so. Why is that? Subhuti, there are no listeners or viewers in the Perfection of Wisdom. Subhuti, because the nature of Dharma is insubstantial, the Perfection of Wisdom is neither heard nor seen. Similarly, because the nature of Dharma is insubstantial, the Perfection of Dhyana is neither heard nor seen. Similarly, because the nature of Dharma is insubstantial, the Perfection of Diligence, the Perfection of Patience, the Perfection of Morality, and the Perfection of Generosity are neither heard nor seen. Similarly, because the nature of Dharma is insubstantial, inner emptiness is neither heard nor seen. Similarly, by analogy, because the nature of Dharma is insubstantial, up to the emptiness of the nature of non-things, it is neither heard nor seen. Similarly, because the nature of Dharma is insubstantial, the mindfulnesses are neither heard nor seen. Similarly, because the nature of Dharma is insubstantial, up to the Noble Eightfold Path, it is neither heard nor seen. Similarly, because the nature of Dharma is insubstantial, from the ten powers of the Tathagata to the eighteen unshared qualities of the Buddha, it is neither heard nor seen. Subhuti, because the nature of Dharma is insubstantial, enlightenment and Buddhahood are also neither heard nor seen. Then, the venerable Subhuti said to the Blessed One: Venerable Blessed One, this Perfection of Wisdom is profound and difficult to believe in. The Blessed One said: Subhuti, it is so, just as you have said. Subhuti, this Perfection of Wisdom is profound.