Tibetan
་ན། གལ་ཏེ་སེམས་མི་ཞུམ་མི་འགོང་ལ་མི་སྐྲག་མི་དངང་ཞིང་དངང་བར་མི་འགྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྒྱུ་དེས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་།
Chinese
那，如果心不退缩、不畏惧、不害怕、不惊慌，也不变得惊慌，那么菩萨摩诃萨就应被理解为不离般若波罗蜜多。然后，具寿舍利弗对具寿善现说道：具寿善现，为什么菩萨摩诃萨应被理解为不离般若波罗蜜多？这样说之后，具寿善现对具寿舍利弗说道：具寿舍利弗，色即是与色的自性相分离。 那就是菩萨摩诃萨在行般若波罗蜜多时，如实地完全了解。具寿舍利弗，同样，受、想、行诸蕴，以及识即是与识的自性相分离。那就是菩萨摩诃萨在行般若波罗蜜多时，如实地完全了解。具寿舍利弗，同样，布施波罗蜜多、持戒波罗蜜多、忍辱波罗蜜多、精进波罗蜜多、禅定波罗蜜多、智慧波罗蜜多，即是与智慧波罗蜜多的自性相分离。那就是菩萨摩诃萨如实地完全了解。同样地，连接到十八不共佛法之间，以及真如际之间，即是与真如际的自性相分离。那就是菩萨摩诃萨在行般若波罗蜜多时，如实地完全了解。具寿舍利弗，因此，菩萨摩诃萨应被理解为不离般若波罗蜜多。 这样说之后，具寿舍利弗对具寿善现说道：具寿善现，色的自性是什么？受、想、
English
Then, if the mind does not shrink, does not fear, does not dread, does not panic, and does not become panicked, then that Bodhisattva-Mahasattva should be understood as not being separated from the Perfection of Wisdom. Then, the venerable Sharadvatiputra said this to the venerable Subhuti: Venerable Subhuti, why should a Bodhisattva-Mahasattva be understood as not being separated from the Perfection of Wisdom? After saying this, the venerable Subhuti said this to the venerable Sharadvatiputra: Venerable Sharadvatiputra, form is separated from the nature of form. That is, when a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he fully understands it as it truly is. Venerable Sharadvatiputra, likewise, feeling, perception, formations, and consciousness are separated from the nature of consciousness. That is, when a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he fully understands it as it truly is. Venerable Sharadvatiputra, likewise, the Perfection of Generosity, the Perfection of Discipline, the Perfection of Patience, the Perfection of Diligence, the Perfection of Meditation, and the Perfection of Wisdom are separated from the nature of the Perfection of Wisdom. That is, the Bodhisattva-Mahasattva fully understands it as it truly is. Similarly, connecting up to the eighteen unshared qualities of the Buddha, and up to the limit of reality, is separated from the nature of the limit of reality. That is, when a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he fully understands it as it truly is. Venerable Sharadvatiputra, therefore, a Bodhisattva-Mahasattva should be understood as not being separated from the Perfection of Wisdom. After saying this, the venerable Sharadvatiputra said this to the venerable Subhuti: Venerable Subhuti, what is the nature of form? Feeling, perception,
Tibetan
འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་གྱི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ། མཚན་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་ཡང་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བསླབ་པ་འདི་ལ་སློབ་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བསླབ་པ་འདི་ལ་སློབ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ལ་ནི་སྐྱེས་པ་ཡང་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ལ་ནི་སྐྱེས་པ་ཡང་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་ནི་ཡང་དག་པའི་
Chinese
诸行的自性是什么？识的自性是什么？具寿善现也同样地，乃至真实际的边际的自性是什么？如是说已，具寿善现对具寿舍利弗之子如是说：具寿舍利弗之子，色的自性是无事物。同样地，受和，想和，诸行和，识的自性是无事物。同样地，乃至真实际的边际的自性是无事物。具寿舍利弗之子，因此当如是了知，如何色远离色的自性，如是受和，想和，诸行和，识是远离识的自性，同样地，乃至真实际的边际是远离真实际的边际的体性。体性也远离自性，自性也当了知为远离体性。如是说已，具寿舍利弗之子对具寿善现如是说：具寿善现，菩萨摩诃萨学习此所学，彼是否必定现证一切种智？答曰：具寿舍利弗之子，是这样的。如所说的那样，菩萨摩诃萨学习此所学，彼则必定现证一切种智。那是什么缘故呢？具寿舍利弗之子，一切法是无生且无现证的缘故。答曰：具寿善现，什么缘故一切法是无生且无现证的呢？答曰：具寿舍利弗之子，色以色性空，于彼则无生也无灭的显现。同样地，受和，想和，诸行和，识以识的自性空，于彼则无生也无灭的显现。同样地，乃至真实际的边际是真实际的
English
What is the nature of formations? What is the nature of consciousness? The venerable Subhuti also, similarly, what is the nature of the limit of reality? Having said so, the venerable Subhuti said this to the son of the venerable Sharadvatiputra: Venerable Sharadvatiputra, the nature of form is non-thing. Similarly, feeling and, perception and, formations and, the nature of consciousness is non-thing. Similarly, up to the nature of the limit of reality is non-thing. Venerable Sharadvatiputra, therefore, it should be understood in this way: how form is separated from the nature of form, similarly feeling and, perception and, formations and, consciousness is separated from the nature of consciousness, similarly, up to the limit of reality is separated from the characteristic of the limit of reality. Characteristic is also separated from nature, and nature should also be known as separated from characteristic. Having said so, the venerable Sharadvatiputra said this to the venerable Subhuti: Venerable Subhuti, will a Bodhisattva-Mahasattva who studies this learning definitely realize all-knowingness? He said: Venerable Sharadvatiputra, it is so. As it is said, a Bodhisattva-Mahasattva who studies this learning will definitely realize all-knowingness. Why is that? Venerable Sharadvatiputra, because all dharmas are unborn and without realization. He said: Venerable Subhuti, why are all dharmas unborn and without realization? He said: Venerable Sharadvatiputra, form is empty of form, and there is no appearance of birth or destruction in it. Similarly, feeling and, perception and, formations and, consciousness is empty of the nature of consciousness, and there is no appearance of birth or destruction in it. Similarly, up to the limit of reality is the reality of
Tibetan
མཐའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ལ་ནི་སྐྱེས་པ་ཡང་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་པ་ལས་མི་གནས་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །། བཅུ་གཅིག་པ། མི་གནས་པའི་ལེའུ།
Chinese
以边际之自性而空，于彼则无生，亦无显现可得。十万颂般若波罗蜜多经中，名为不住之品，第十一品。
English
Empty by the nature of the limit, in that there is neither birth nor appearance to be found. The eleventh chapter, called the Chapter on Non-Abiding, from the Hundred Thousand Verse Prajnaparamita.