Tibetan
་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་ཀྱང་སེམས་དེ་དག་མི་དམིགས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་གི་ཚེ་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏམ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། རྨི་ལམ་འམ་སེམས་སམ་ལམ་འམ་འབྲས་བུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་རབ་འབྱོར་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ལུང་བསྟན་པར་གྱུར། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བཀས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཏུ་བཏགས་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཏུ་བཏགས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཏུ་བཏགས་པའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཏུ་བཏགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པའོ། །བྱང
Chinese
是就世间的名言安立，是假立的，就胜义谛而言则不是。因此，菩萨摩诃萨从发起最初的心开始安立，行菩提道时，也不缘念那些心，也不缘念有情、独觉和菩萨。 善现，你怎么想？善现，当你为了断除有身见而获得诸根，或者无间三昧，或者获得入流果，或者一来果，或者不来果，或者获得阿罗汉果时，那时，梦、心、道或果会有所缘念吗？ 回答：世尊，没有。 世尊开示：那么，你善现是如何被开示和授记为获得阿罗汉的呢？ 回答：世尊，是就世间的名言安立而开示授记的。 世尊开示：善现，同样，菩萨也是世间名言安立的。色也是世间名言安立的。受、想、行、识也是世间名言安立的。处、界、缘起也是世间名言安立的。波罗蜜多等、一切空性、菩提分法等也是世间的名言安立。圣谛、静虑、无量、无色定、解脱、渐次住定、空性、无相、无愿、神通、等持、陀罗尼门等也是世间的名言安立。如来十力、四无畏、四无碍解、大慈、大悲、不共佛法等也是世间的名言安立。乃至一切种智也是世间的名言安立。菩
English
It is established by taking the terms of the world as a basis. It is nominal, but not in the ultimate sense. Therefore, Bodhisattva Mahasattvas, from the moment they generate the first mind, establish it as a basis. Even when practicing towards enlightenment, they do not focus on those minds. They do not focus on sentient beings, solitary realizers, or Bodhisattvas. Subhuti, what do you think? When Subhuti, you have obtained the faculties to abandon the view of the aggregates, or the Samadhi of No Interval, or obtained the fruit of Stream-enterer, or Once-returner, or Non-returner, or obtained the Arhatship itself, at that time, will there be any focus on dreams, mind, path, or fruit? He replied: Bhagavan, that is not so. The Bhagavan said: Then how is it that you, Subhuti, have been taught and prophesied to have attained Arhatship? He replied: Bhagavan, it is by taking the terms of the world as a basis that the prophecy was given. The Bhagavan said: Subhuti, likewise, Bodhisattva is also established in worldly terms. Form is also established in worldly terms. Feeling, perception, volition, and consciousness are also established in worldly terms. The sense bases, elements, and dependent origination are also established in worldly terms. The perfections, all emptiness, and the dharmas of the aspects of enlightenment are also established in worldly terms. The noble truths, meditative stabilizations, immeasurables, formless absorptions, liberations, successive abidings in meditative stabilization, emptiness, signlessness, wishlessness, superknowledges, meditative stabilizations, and the doors of dharanis are also established in worldly terms. The powers and fearlessnesses of the Thus-gone One, the individual perfect knowledges, great love, great compassion, and the unmixed dharmas of the Buddhas are also established in worldly terms. Even up to all-knowingness is established in worldly terms. Bo
Tibetan
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའམ། འགྲིབ་པར་བྱེད་པའམ་ཕན་འདོགས་པ་བས། གནོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་མ་དམིགས་ན། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །ས་བཅུ་པའི་བར་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་སུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་ པར་རིག་པ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭོ་བརྒྱད་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱད་ཅིང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་བཞི་པའོ།། །། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་བཞི་པ།
Chinese
菩萨摩诃萨对于任何法，无论是增长、减少、利益还是损害，都不作意。如果执取法的自性，并且不作意诸法的法性，更不用说作意初发心了，那是不可能的。乃至作意十地、波罗蜜多、一切空性、菩提分法三十七品，更不用说了，那是不可能的。作意圣谛、禅定、无量、无色定、解脱、次第住定、空性、无相、无愿、神通、三摩地、陀罗尼门，更不用说了，那是不可能的。作意如来的十力、四无畏、四无碍解、大慈、大悲、十八不共佛法，更不用说了，那是不可能的。乃至作意一切种智，更不用说了，那是不可能的。善现，菩萨摩诃萨如是行于无上正等菩提，现证无上正等菩提，利益有情。 《二万五千颂般若波罗蜜多》第六十四品完。 第六十四品。
English
A Bodhisattva-Mahasattva does not focus on any dharma, whether it increases, decreases, benefits, or harms. If one grasps the self-nature of dharmas and does not focus on the dharma-nature of all dharmas, what need is there to mention focusing on the initial generation of the mind? That is impossible. What need is there to mention focusing on the ten bhumis, the perfections, all emptiness, the thirty-seven wings of enlightenment? That is impossible. What need is there to mention focusing on the noble truths, meditative stabilizations, immeasurables, formless absorptions, liberations, successive abidings in meditative stabilization, emptiness, signlessness, wishlessness, superknowledges, samadhis, and the gateways of dharanis? That is impossible. What need is there to mention focusing on the ten powers of the Tathagata, the four fearlessnesses, the four analytical knowledges, great love, great compassion, and the eighteen unshared qualities of a Buddha? That is impossible. What need is there to mention focusing up to all-knowingness? That is impossible. Subhuti, in this way, a Bodhisattva-Mahasattva practices in unsurpassed, perfect, and complete enlightenment, manifestly awakens to unsurpassed, perfect, and complete enlightenment, and benefits sentient beings. This concludes the Sixty-Fourth Chapter of the Twenty-Five Thousand Verse Perfection of Wisdom. Sixty-Fourth Chapter.