Tibetan
ལེའུ་དྲུག་ཅུ་བཞི་པ། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་བཞི་པ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཡང་ཤིན་དུ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ལ། སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ཡང་མ་མཆིས་ན། སུའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ སྒོམ་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཚད་མར་བྱས་ཤིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་སྟེ། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཡང་གཞན་ཡིན་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྒོམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། རབ་འབྱོར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འགོད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ལགས། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ལགས་ན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེས་རང་བཞིན་ལ་རང་བཞིན་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་བཞིན་ལ་ནི་རང་བཞིན་གནས་པ་མ་མཆིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འགོད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དོ། །རང་བཞིན་ལ་རང་བཞིན་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་ན། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་ སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཐབས་མཁས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འགོད་དེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ
Chinese
第六十四品 第六十四品 那时，具寿善现对薄伽梵说：“薄伽梵，如果这样，众生也实在没有可执著的，对众生的执著也没有，那么为了谁的缘故，菩萨摩诃萨修习般若波罗蜜多呢？” 这样请问后，薄伽梵对具寿善现这样说道：“善现，菩萨摩诃萨是以真如为限度而修习般若波罗蜜多的。善现，如果真如的边际是另外的，众生的边际也是另外的，那么菩萨摩诃萨就不修习般若波罗蜜多了。善现，真如的边际也不是另外的，众生的边际也不是另外的，因此菩萨摩诃萨为了众生的缘故而修习般若波罗蜜多，修习般若波罗蜜多的菩萨摩诃萨，在真如的边际不扰乱的情况下，将众生安置于真如的边际。” 请问：“薄伽梵，如果这样，真如的边际也不是另外的，众生的边际也不是另外的，那么真如的边际会安住于真如的边际吗？薄伽梵，如果真如的边际安住于真如的边际，那么就是自性安住于自性了。薄伽梵，自性中没有自性安住，薄伽梵，菩萨摩诃萨在般若波罗蜜多中行时，如何将众生安置于真如的边际呢？” 薄伽梵说道：“善现，真如的边际也不会安住于真如的边际，自性也不会安住于自性，然而菩萨摩诃萨在般若波罗蜜多中行时，以善巧方便将众生的边际安置于真如的边际，并且不扰乱真如的边际。这是为什么呢？因为众生的边际也不是另外的，真如的边际也不是另外的。
English
Chapter Sixty-Four Chapter Sixty-Four Then, the venerable Subhuti said to the Blessed One: "Blessed One, if that is so, and there is truly nothing to grasp at in sentient beings, and there is no grasping at sentient beings, then for whose sake do Bodhisattva-Mahasattvas cultivate prajnaparamita?" After asking this, the Blessed One said to the venerable Subhuti: "Subhuti, Bodhisattva-Mahasattvas cultivate prajnaparamita with the limit of Suchness. Subhuti, if the boundary of Suchness were different, and the boundary of sentient beings were also different, then Bodhisattva-Mahasattvas would not cultivate prajnaparamita. Subhuti, the boundary of Suchness is not different, and the boundary of sentient beings is not different, therefore Bodhisattva-Mahasattvas cultivate prajnaparamita for the sake of sentient beings, and Bodhisattva-Mahasattvas who cultivate prajnaparamita, without disturbing the boundary of Suchness, place sentient beings in the boundary of Suchness." Asked: "Blessed One, if that is so, and the boundary of Suchness is not different, and the boundary of sentient beings is not different, then will the boundary of Suchness abide in the boundary of Suchness? Blessed One, if the boundary of Suchness abides in the boundary of Suchness, then it would be self-nature abiding in self-nature. Blessed One, there is no self-nature abiding in self-nature. Blessed One, how do Bodhisattva-Mahasattvas, when acting in prajnaparamita, place sentient beings in the boundary of Suchness?" The Blessed One said: "Subhuti, the boundary of Suchness will not abide in the boundary of Suchness, nor will self-nature abide in self-nature. However, Bodhisattva-Mahasattvas, when acting in prajnaparamita, skillfully place the boundary of sentient beings in the boundary of Suchness, and do not disturb the boundary of Suchness. Why is that? Because the boundary of sentient beings is not different, and the boundary of Suchness is not different.
Tibetan
་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འགོད་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་དོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་ནས། སྦྱིན་པ་དེའི་ཐོག་མའི་མཐའ་དང་། ཐ་མའི་མཐའ་དང་། དབུས་སྟོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་དེའི་ཐོག་མའི་མཐའ་ཡང་སྟོང་། ཐ་མའི་མཐའ་ཡང་སྟོང་། དབུས་ཀྱང་སྟོང་བ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་སྟོང་། སྦྱིན་བདག་ཀྱང་སྟོང་། ལེན་པ་ཡང་སྟོང་བར་སྟོན་ཅིང་། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་དོན་དེ་དག་མེད་ཀྱིས། སྦྱིན་པ་ཡང་གཞན་ལ། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག །སྦྱིན་བདག་ཀྱང་གཞན་ལ། ལེན་པ་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ནམ་སྦྱིན་པ་ཡང་གཞན་ལ། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས། སྦྱིན་བདག་ཀྱང་གཞན་ལ། ལེན་པ་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་བདུད་རྩི་དང་། བདུད་རྩིའི་འབྲས་བུ་དང་། མཐར་བདུད་རྩིར་འགྱུར་ཏེ། སྦྱིན་པ་འདིས་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་འཛིན་ཅིག །ཚོར་ བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མ་འཛིན་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པས་སྟོང་ངོ་། །དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་འབྲས་བུས་སྟོང་ངོ་། །སྦྱིན་བདག་ཀྱང་སྦྱིན་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་། །ལེན་པ་ཡང་ལེན་པས་སྟོང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་སྦྱིན་པ་མི་དམིགས། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། སྦྱིན་བདག་དང་། ལེན་པ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་དུ་སྟོང་ངོ་ཞེས་རྗོད་དོ། ། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཐབས་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགོད་དེ། ཚུར་རིགས་ཀྱི་བུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོངས་ལ། སྲོག་ག
Chinese
是这样的。这样的话，众生的边际和真实的边际，这两者是没有分别的，是不可分的。请问，世尊，菩萨摩诃萨在修持般若波罗蜜多的时候，以善巧方便，安置众生于真实边际，却不扰乱真实边际，这是什么样的方便呢？世尊说：善现，在此，菩萨摩诃萨在修持般若波罗蜜多的时候，从最初发心开始，就摄受众生，并将众生安置于布施之中。在将众生安置于布施之后，布施的最初边际、最终边际和中间都是空性的。如同布施的最初边际是空性的，最终边际也是空性的，中间也是空性的那样，布施的果报也是空性的，布施的施主也是空性的，接受者也是空性的。善男子，像这样，在真实边际中，这些事物是不存在的。不要认为布施是实在的，布施的果报也是实在的。不要认为施主是实在的，接受者也是实在的。善男子，当你不再认为布施是实在的，布施的果报也是实在的，不再认为施主是实在的，接受者也是实在的时候，你的布施就会变成甘露，变成甘露的果报，最终变成甘露。不要以这个布施来执着于色，不要执着于受、想、行、识。这是为什么呢？因为你的这个布施，是以布施而空性的。它的果报也是以果报而空性的。施主也是以施主而空性的。接受者也是以接受者而空性的。在空性之中，布施是不可见的，布施的果报、施主和接受者也是不可见的。这是为什么呢？因为这些法，其自性就是非常空性的。另外，善现，菩萨摩诃萨在修持般若波罗蜜多的时候，以善巧方便安置众生于戒律之中，对他们说：善男子，要断除杀生，要
English
It is so. In that case, the limit of sentient beings and the limit of reality are not two, they are indivisible. Asked: Blessed One, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, with skillful means, he places sentient beings in the limit of reality, but does not disturb the limit of reality. What kind of means is that? The Blessed One said: Subhuti, here, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, from the initial generation of the mind, he takes hold of sentient beings and places them in generosity. After placing them in generosity, the initial limit, the final limit, and the middle of that generosity are empty. Just as the initial limit of that generosity is empty, the final limit is also empty, and the middle is also empty, so the fruit of generosity is also empty, the giver is also empty, and the receiver is also shown to be empty. Son of good family, in this way, in the limit of reality, these things do not exist. Do not think that generosity is real, and the fruit of generosity is also real. Do not think that the giver is real, and the receiver is also real. Son of good family, when you do not think that generosity is real, and the fruit of generosity is also real, and do not think that the giver is real, and the receiver is also real, then your generosity will become nectar, become the fruit of nectar, and ultimately become nectar. Do not grasp form with this generosity, do not grasp feeling, perception, formation, and consciousness. Why is that? Because this generosity of yours is empty by generosity. Its fruit is also empty by fruit. The giver is also empty by giver. The receiver is also empty by receiver. In emptiness, generosity is not seen, and the fruit of generosity, the giver, and the receiver are not seen. Why is that? Because these dharmas are very empty by their very nature. Furthermore, Subhuti, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, with skillful means, he places sentient beings in morality, saying to them: Son of good family, abandon killing, and
Tibetan
ཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་གྱིས་ཤིག །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཞེ་གཅོད་པ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང་། ཆགས་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། གང་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོངས་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་གྱིས་ཤིག །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་འདི་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གང་ཡང་མེད་ཀྱིས། རིགས་ཀྱི་བུ་སོམས་དང་། གང་གི་སྲོག་གཅད་པར་བྱ་བའི་སྲོག་ཆགས་དང་། གང་སྲོག་གཅད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན། གང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཞེ་གཅོད་པའི་ཚིག་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང་། ཆགས་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། གང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བར་བཏགས་པ་དང་། གང་གིས་ལོག་པར་ལྟ་བར་བཏགས་པ་དང་། གང་གིས་ལོག་པར་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་སྟོན་ཅིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགོད་དེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ པའི་ཚེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེས་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རིག་ནས། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་འཁྲུག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཤེས་རབ་སྐྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་དེས་ཀྱང་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་བཅད་ནས། ཕུང་པོ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའམ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སེམས་ཅན་ཕན་ཚུན་གནོད་པར་སེམས་ཤིང་། འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་དག་མཐོང་ན། འདི་སྐད་དུ་འདེམས་ཤིང་སྟོན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བཟོད་པ་སྒྲུབས་
Chinese
从束缚中解脱出来吧！不予而取，以欲邪淫，妄语，离间语，恶语，绮语，贪心，害心，舍弃颠倒见，从颠倒见中解脱出来吧！ 善男子，这些法无论如何详细观察，也没有那样的自性。 善男子，思考一下，什么是要被杀害的众生？什么是杀害的法？什么是不予而取？以欲邪淫？妄语？离间语？恶语？绮语？贪心？害心？什么是颠倒见？什么是被认为是颠倒见？什么是以颠倒见被认为？什么是用颠倒见所见？如此宣说，并安立于戒律中。 善现，菩萨摩诃萨具有如此善巧方便，在行般若波罗蜜多时，能使众生完全成熟。 他向他们展示布施和戒律的果报，并说明布施的果报和戒律的果报在自性上是空性的。 善男子，他了知布施和戒律的果报在自性上是空性的，因此不会执着于此。 由于没有执着，所以不会动摇，并生起智慧。 此智慧也能断除一切随眠和现行，并于无余涅槃界中完全寂灭，但这也不是世间名言的究竟真实。 这是为什么呢？因为在空性中，无论是谁寂灭，或者被称为寂灭，都无法找到这样的法。所谓的寂灭，就像这样，超越边际的空性。 善现，此外，菩萨摩诃萨在行般若波罗蜜多时，如果看到众生彼此怀有恶意，充满争斗，就会这样劝诫和开示： 善男子，修持忍辱。
English
Turn away from bondage! Refrain from taking what is not given, engaging in sexual misconduct, speaking falsely, engaging in divisive speech, harsh speech, idle chatter, covetousness, malice, and abandon wrong views; turn away from wrong views! Noble son, these dharmas, however thoroughly examined, have no such inherent nature. Noble son, contemplate! What is the being to be killed? And what is the dharma of killing? What is taking what is not given? Engaging in sexual misconduct? Speaking falsely? Divisive speech? Harsh speech? Idle chatter? Covetousness? Malice? What is wrong view? What is labeled as wrong view? What is labeled with wrong view? And what is seen with wrong view? Thus he teaches and establishes them in morality. Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva endowed with such skillful means, when practicing the Perfection of Wisdom, fully matures sentient beings. He shows them the fruits of generosity and morality, and explains that the fruits of generosity and morality are also empty of inherent nature. Noble son, knowing that the fruits of generosity and morality are empty of inherent nature, he does not cling to them. Being without clinging, he does not become agitated and generates wisdom. That wisdom also cuts off all latent tendencies and manifestations, and he completely passes into nirvana in the realm of nirvana without remainder. But this is not the ultimate truth of worldly convention. Why is that? Because in emptiness, no such dharma is found, whether it is someone who passes into nirvana or what is called passing into nirvana. That which is called nirvana is like this: emptiness that transcends extremes. Furthermore, Subhuti, when a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, if he sees sentient beings harboring malice towards each other and filled with strife, he advises and instructs them thus: Noble son, cultivate patience.