Tibetan
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བར་འདོད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་འཁོད་པ་དེ་དག་མང་བ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་ངོ་། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་མང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མང་བ་ལགས་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྐུ་ཚེའི་མཐར་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ན་བཟའ་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། གཟིམས་ཆ་དང་། སྙུན་གྱི་རྐྱེན་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་མང་པོའི་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེའི་བསོད་ནམས་དེའི་རྒྱུས་མང་དུ་འཕེལ་ ལམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་ངོ་། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་མང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་། ཀློག་ཅིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་ན། དེའི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་བར་འདོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མགོན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་པ་དང་། སྐྱབས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་
Chinese
欲度一切波罗蜜多，当学此甚深般若波罗蜜多。 善现！若菩萨摩诃萨学此甚深般若波罗蜜多，则学为一切有情之最胜。 善现！汝意云何？于三千大千世界，所有有情住者，彼等为多耶？ 答曰：世尊！甚多。善逝！甚多。 世尊！仅赡部洲之有情亦甚多，况三千大千世界之有情耶？ 世尊告曰：善现！若三千大千世界所有一切有情，皆无先后获得人身，于无上正等菩提现证圆满正觉，彼等如来一一于其寿终之间，菩萨摩诃萨恒常不断以衣服、饮食、卧具、医药及众多资具承事供养。 善现！汝意云何？彼菩萨摩诃萨以彼福德之因，多所增长耶？ 答曰：世尊！甚多。善逝！甚多。 世尊告曰：善现！较彼，若善男子或善女子，于此甚深般若波罗蜜多受持读诵，精勤作意，如实修习，彼之福德尤为增长。 何以故？善现！菩萨摩诃萨之般若波罗蜜多，如是成为大义，乃为成办无上正等菩提故。 善现！是故，若菩萨摩诃萨欲成为一切有情之无上，欲成为无怙有情之怙主，欲成为无救有情之救护
English
Wishing to cross over to the other side of all perfections, one should train in this profound Perfection of Wisdom. Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva who trains in this profound Perfection of Wisdom is training to become the supreme of all sentient beings. Subhuti, what do you think? Are those sentient beings who dwell in a trichiliocosm numerous? The Blessed One replied: They are numerous, O Blessed One. They are numerous, O Well-Gone One. Blessed One, even the sentient beings of Jambudvipa are numerous, what need is there to mention the sentient beings of a trichiliocosm? The Blessed One said: Subhuti, if all those sentient beings of a trichiliocosm were to obtain a human body without precedence, and were to manifestly and completely awaken to unsurpassed, perfectly complete enlightenment, and if a Bodhisattva-Mahasattva were to continuously attend to and serve each of those Tathagatas until the end of their lives with robes, alms, bedding, medicine for sickness, and many provisions, what do you think, Subhuti? Would the Bodhisattva-Mahasattva's merit increase greatly due to that cause? The Blessed One replied: It would increase greatly, O Blessed One. It would increase greatly, O Well-Gone One. The Blessed One said: Subhuti, even more so, if a son or daughter of good family were to hold and keep this profound Perfection of Wisdom, and were to read and fully comprehend it, and were to properly attend to it, and were to diligently practice it in suchness, their merit would increase even more. Why is that? Subhuti, the Perfection of Wisdom of Bodhisattva-Mahasattvas becomes so meaningful in that way, as it is for accomplishing unsurpassed, perfectly complete enlightenment. Therefore, Subhuti, if a Bodhisattva-Mahasattva wishes to become unsurpassed among all sentient beings, wishes to become the protector of unprotected sentient beings, and wishes to become the refuge of those without refuge,
Tibetan
སུ་འགྱུར་བར་འདོད་པ་དང་། གནས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་བར་འདོད་པ་དང་། ལོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ཏུ་འགྱུར་བར་འདོད་པ་དང་། མུན་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོན་མར་འགྱུར་བར་འདོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་འཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་རོལ་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བར་འདོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེང་གེའི་ང་རོ་བསྒྲག་པར་འདོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྔ་བརྡུང་བར་འདོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུང་འབུད་པར་འདོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཏམ་བྱ་བར་འདོད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་མི་འཐོབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དེས་ཐོབ་པར་བགྱི་བ་ལགས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དེས་ཐོབ་པར་བགྱི་བ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དེས་འཐོབ་པར་བྱ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དེས་འཐོབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་འདུག་པར་མི་བྱའི། ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་དེ་དག་མཐོང་བར་བྱ་སྟེ། འདའ་བར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཆུད་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པའི་གནས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་གཏོང་ཞིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲ
Chinese
想要成为……，想要成为无依者的依靠，想要成为盲人的眼睛，想要成为处于黑暗者的明灯，想要获得成佛，想要领悟佛的境界，想要以佛的姿态游戏玩耍，想要宣说佛的狮子吼，想要敲击佛的鼓，想要吹响佛的法螺，想要讲述佛的言语，就应当修学这甚深的般若波罗蜜多。善现，修学般若波罗蜜多的菩萨摩诃萨，对于那些应当获得的圆满，没有什么是不能获得的。善现请问：世尊，声闻的圆满，也是他能够获得的吗？独觉的圆满，也是他能够获得的吗？ 世尊开示说：善现，声闻的圆满，他也能获得。独觉的圆满，他也能获得。但是，不应安住于此，不应停留于此。应当以智慧和见地去观察它们，从而超越。应当毫无过失地领悟菩提。善现，如此修学的菩萨摩诃萨，就会接近一切种智，并且证得无上正等正觉。善现，如此修学的菩萨摩诃萨，在包括天、人、阿修罗在内的世间，会成为布施的对境。善现，如此修学的菩萨摩诃萨，会压倒并超越所有那些不是布施对境的声闻和独觉。会接近一切种智。善现，如此修学的菩萨摩诃萨，不会舍弃般若波罗蜜多，并且行于般若波罗蜜多，不离般若波罗蜜多。
English
Wishing to become..., wishing to become the refuge for the homeless, wishing to become the eyes for the blind, wishing to become the lamp for those dwelling in darkness, wishing to attain Buddhahood, wishing to comprehend the realm of the Buddha, wishing to play and frolic in the manner of the Buddha, wishing to proclaim the lion's roar of the Buddha, wishing to beat the drum of the Buddha, wishing to blow the conch of the Buddha, wishing to speak the words of the Buddha, one should train in this profound Prajñāpāramitā. Subhuti, a Bodhisattva-Mahāsattva who trains in Prajñāpāramitā, there is nothing among those perfections that should be attained that he will not attain. Subhuti inquired: "Bhagavan, will he also attain the perfections of a Śrāvaka? Will he also attain the perfections of a Pratyekabuddha?" The Bhagavan replied: "Subhuti, he will also attain the perfections of a Śrāvaka. He will also attain the perfections of a Pratyekabuddha. However, he should not abide in them, nor should he remain in them. He should see them with knowledge and vision, and thereby transcend them. He should comprehend Bodhi without fault. Subhuti, a Bodhisattva-Mahāsattva who trains in this way will be close to Sarvākārajñatā and will manifestly awaken to Anuttarā-Samyak-Sambodhi. Subhuti, a Bodhisattva-Mahāsattva who trains in this way will become a worthy recipient of offerings in the world, including gods, humans, and Asuras. Subhuti, a Bodhisattva-Mahāsattva who trains in this way will overwhelm and surpass all those Śrāvakas and Pratyekabuddhas who are not worthy recipients of offerings. He will be close to Sarvākārajñatā. Subhuti, a Bodhisattva-Mahāsattva who trains in this way will not abandon Prajñāpāramitā and will practice Prajñāpāramitā, not separating from Prajñāpāramitā.
Tibetan
ལ་བའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་རིང་དུ་བྱེད་ཅིང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྙམ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །གལ་ཏེ་ འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདི་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་མེད་དེ། གང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བྱུང་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ཞིང་། དེ་འདི་སྙམ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་གནས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདི་ན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་ནི་ཆོས་གང་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་བདུན་པའོ།། །། ལེའུ་བཞི་བཅུ་བདུན་པ།
Chinese
是也。 善现，如是行持般若波罗蜜多甚深之菩萨摩诃萨，应知彼以不退转于一切种智为法性，且能久远声闻及独觉地，并已邻近于无上正等菩提。 若复作是念：‘此是般若波罗蜜多，于此般若波罗蜜多，当以般若波罗蜜多成办一切种智。’若如是知，则不行般若波罗蜜多。 若 不知此是般若波罗蜜多，般若波罗蜜多在于此处，亦不知何者将成般若波罗蜜多，何者以般若波罗蜜多而成，以及何者由般若波罗蜜多所生，而现证无上正等菩提，亦不了解不见彼等。 彼作是念：以法界、真如及真实之际安住之故，此亦非般若波罗蜜多，般若波罗蜜多亦非在于此处，此般若波罗蜜多亦无任何法将生。’ 善现，如是行持之菩萨摩诃萨，乃是行持般若波罗蜜多。 二万五千颂般若波罗蜜多，第四十七章竟。 第四十七章。
English
So it is. Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva who thus practices this profound Perfection of Wisdom should be known as one whose Dharma is non-regression from the All-knowingness, who keeps far away from the levels of the Disciples and the Pratyekabuddhas, and who has drawn near to the unsurpassed perfect enlightenment. If he should think: 'This is the Perfection of Wisdom; in this Perfection of Wisdom, with this Perfection of Wisdom, I shall accomplish the All-knowingness,' if he knows it thus, then he does not practice the Perfection of Wisdom. If he does not know that this is the Perfection of Wisdom, that the Perfection of Wisdom is here, and also does not know what will become the Perfection of Wisdom, what becomes with the Perfection of Wisdom, and what has originated from the Perfection of Wisdom, and who manifestly fully awakens to the unsurpassed perfect enlightenment, he neither understands nor sees them. He thinks: 'Because the element of Dharma, Suchness, and the limit of reality abide, this is also not the Perfection of Wisdom, the Perfection of Wisdom is also not here, and no Dharma whatsoever will arise from this Perfection of Wisdom.' Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva who thus practices is practicing the Perfection of Wisdom. The Twenty-five Thousand Verse Perfection of Wisdom, Chapter Forty-seven is complete. Chapter Forty-seven.