English
There is no measure for that. The Blessed One said: "Kungawo, because it is inexhaustible, the Perfection of Wisdom is immeasurable. Kungawo, because it is excellent, the Perfection of Wisdom is immeasurable. Kungawo, all the Tathagatas, Arhats, Perfectly Enlightened Buddhas of the past who have appeared, have arisen from this Perfection of Wisdom. The Perfection of Wisdom has not been exhausted. Kungawo, all the Tathagatas, Arhats, Perfectly Enlightened Buddhas of the future who will appear, will arise from this Perfection of Wisdom. The Perfection of Wisdom will not be exhausted. Kungawo, all the Tathagatas, Arhats, Perfectly Enlightened Buddhas who are now dwelling and sustaining life in the ten directions of the world, and the Buddhas, the Blessed Ones, who are teaching the Dharma, have arisen from this Perfection of Wisdom. The Perfection of Wisdom has not been exhausted. Why is that? Kungawo, thinking that the Perfection of Wisdom can be exhausted is like thinking that the sky can be exhausted. The Perfection of Wisdom is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. The Perfection of Meditation is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. The Perfection of Diligence is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. The Perfection of Patience is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. The Perfection of Discipline is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. The Perfection of Generosity is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. Inner emptiness is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. Outer emptiness is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. Inner and outer emptiness is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. Emptiness of emptiness is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. Great emptiness is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. Ultimate emptiness is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. Conditioned emptiness is inexhaustible, it does not diminish, it does not become exhausted. Unconditioned emptiness is inexhaustible, it does not diminish,
Tibetan
ར་མྱི་འགྱུར་རོ། །མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །དོར་བ་མྱེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །མྱི་ད་མྱིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མྱེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །སྟོབས་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚད་མྱེད་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་མྱེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མྱེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མྱེད་པ་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །མི་འཇིགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི
Chinese
不改变啊。超越边际的空性是不尽不灭不改变啊。无始无终的空性是不尽不灭不改变啊。不可舍弃的空性是不尽不灭不改变啊。自性空性是不尽不灭不改变啊。一切法空性是不尽不灭不改变啊。自相空性是不尽不灭不改变啊。不现见的空性是不尽不灭不改变啊。无事物的空性是不尽不灭不改变啊。本体空性是不尽不灭不改变啊。无事物的本体空性是不尽不灭不改变啊。念住是不尽不灭不改变啊。正断是不尽不灭不改变啊。神足是不尽不灭不改变啊。根是不尽不灭不改变啊。力是不尽不灭不改变啊。菩提分是不尽不灭不改变啊。八支圣道是不尽不灭不改变啊。圣谛是不尽不灭不改变啊。禅定是不尽不灭不改变啊。无量是不尽不灭不改变啊。无色定是不尽不灭不改变啊。解脱是不尽不灭不改变啊。渐次安住定是不尽不灭不改变啊。解脱之门空性，无相，无愿是不尽不灭不改变啊。神通是不尽不灭不改变啊。三摩地是不尽不灭不改变啊。陀罗尼门是不尽不灭不改变啊。如来力是不尽不灭不改变啊。无畏是不尽不灭不改变啊。别异正智是不尽不灭不改变啊。
English
It does not change. Emptiness that transcends limits is inexhaustible, imperishable, and does not change. Emptiness without beginning or end is inexhaustible, imperishable, and does not change. Emptiness that cannot be abandoned is inexhaustible, imperishable, and does not change. Self-nature emptiness is inexhaustible, imperishable, and does not change. All dharma emptiness is inexhaustible, imperishable, and does not change. Self-characteristic emptiness is inexhaustible, imperishable, and does not change. Unseen emptiness is inexhaustible, imperishable, and does not change. Emptiness without things is inexhaustible, imperishable, and does not change. Essence emptiness is inexhaustible, imperishable, and does not change. The essence emptiness without things is inexhaustible, imperishable, and does not change. Mindfulness is inexhaustible, imperishable, and does not change. Right exertion is inexhaustible, imperishable, and does not change. Miraculous feet are inexhaustible, imperishable, and does not change. Faculties are inexhaustible, imperishable, and does not change. Powers are inexhaustible, imperishable, and does not change. Limbs of enlightenment are inexhaustible, imperishable, and does not change. The eightfold noble path is inexhaustible, imperishable, and does not change. The noble truths are inexhaustible, imperishable, and does not change. Meditations are inexhaustible, imperishable, and does not change. Immeasurables are inexhaustible, imperishable, and does not change. Formless absorptions are inexhaustible, imperishable, and does not change. Liberations are inexhaustible, imperishable, and does not change. Gradual abiding absorptions are inexhaustible, imperishable, and does not change. The doors of liberation, emptiness, signlessness, and wishlessness are inexhaustible, imperishable, and do not change. Higher knowledges are inexhaustible, imperishable, and do not change. Samadhis are inexhaustible, imperishable, and does not change. Dharani doors are inexhaustible, imperishable, and does not change. The powers of the Tathagata are inexhaustible, imperishable, and do not change. Fearlessnesses are inexhaustible, imperishable, and does not change. Separate correct knowledges are inexhaustible, imperishable, and do not
Tibetan
་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །ཕྱིར་མྱི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །ད་གྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མི་ ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །རང་བྱང་ཆུབ་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཟད་མྱི་ཟད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དེ་དག་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡང་མྱེད་ན་དེ་དག་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྗགས་ཀྱི་དབང་པོ་བཀྲམ་སྟེ། ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལྗགས་ཀྱི་ད་བང་པོས་ཡོངས་སུ་བཀབ་ན་ས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ད་གའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ད་གའ་བོ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ལྕེའི་ད་བང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ལོག་པར་སྨྲ་བའམ། གཞན་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་ར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་མ་ལགས་ས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགའ་བོ་དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཁོར་བཞི་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིག །རྗོད་ཅིག་སྒྲོགས་ཤིག་ཤོད་ཅིག་ཁོད་ཅིག་ར་བ་ཏུ་ཁོད་ཅིག་ཁྲོལ་ཅིག་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཤིག་གསལ་བར་བྱོས་ཤིག །ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིག །དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལས་གང་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང་། གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པས་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་། གང་ལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསླབས་པས། རང་རང་གི་ས་ལ་གན་ས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ། ད་གའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའོ། །ད་གའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་གཟུངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། གཟུངས་འདི་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་སྤོབས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་ པའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་འགྱུར་ར་རོ། །དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར
Chinese
会穷尽的。大悲心是不会穷尽，不会耗尽，不会变化的。诸佛的不共之法是不会穷尽，不会耗尽，不会变化的。入流果是不会穷尽，不会耗尽，不会变化的。一来果是不会穷尽，不会耗尽，不会变化的。不来果是不会穷尽，不会耗尽，不会变化的。阿罗汉果是不会穷尽，不会耗尽，不会变化的。独觉菩提是不会穷尽，不会耗尽，不会变化的。知晓道之相是不会穷尽，不会耗尽，不会变化的。遍知一切相是不会穷尽，不会耗尽，不会变化的。这些法既然没有生，又怎么会穷尽呢？ 然后，世尊伸展舌根，用舌根完全覆盖整个面轮。世尊对具寿阿难陀说：“阿难陀，你怎么想？具有这样舌根的人会说妄语或说其他话吗？” 阿难陀回答说：“世尊，不会的。善逝，不会的。” 世尊说：“阿难陀，因此，你应该为四众广为宣说这部般若波罗蜜多。讲述、宣扬、说、诵、彻底地诵、解释、辨别、阐明、如实地宣说。阿难陀，无论声闻乘、独觉乘，还是补特伽罗菩萨乘，都应该学习这部甚深般若波罗蜜多；无论如何如所说般地学习，所有能使他们到达各自果位的法，都应该广为宣说。阿难陀，这部甚深般若波罗蜜多是通达一切文字的。阿难陀，这部甚深般若波罗蜜多是陀罗尼之门，菩萨摩诃萨应该学习的所有的陀罗尼之门都在其中。受持此陀罗尼的菩萨摩诃萨们，所有的无畏和各别正智之门都会显现。阿难陀，这部般若波罗蜜多是过去、未来和现在
English
will be exhausted. Great compassion is inexhaustible, unfailing, and unchanging. The Buddha's unmixed dharmas are inexhaustible, unfailing, and unchanging. The fruit of stream-entry is inexhaustible, unfailing, and unchanging. The fruit of once-returner is inexhaustible, unfailing, and unchanging. The fruit of non-returner is inexhaustible, unfailing, and unchanging. Arhatship itself is inexhaustible, unfailing, and unchanging. Solitary enlightenment is inexhaustible, unfailing, and unchanging. Knowing the aspects of the path is inexhaustible, unfailing, and unchanging. Knowing all aspects is inexhaustible, unfailing, and unchanging. Since these dharmas have no birth, how could they be exhausted? Then, the Blessed One extended his tongue and completely covered his entire face with his tongue. The Blessed One said to the venerable Ananda, "Ananda, what do you think? Would someone with such a tongue speak falsely or speak otherwise?" Ananda replied, "Blessed One, no. Well-gone One, no." The Blessed One said, "Therefore, Ananda, you should extensively teach this Prajnaparamita to the four assemblies. Speak, proclaim, tell, recite, thoroughly recite, explain, distinguish, clarify, and truly declare it. Ananda, whatever shravaka vehicle, pratyekabuddha vehicle, or person Bodhisattva vehicle should study this profound Prajnaparamita, and however they should study as it is taught, all the dharmas that will cause them to reach their respective levels should be extensively taught. Ananda, this profound Prajnaparamita penetrates all letters. Ananda, this profound Prajnaparamita is the door of dharanis, and all the doors of dharanis that Bodhisattva Mahasattvas should study are in it. For the Bodhisattva Mahasattvas who hold this dharani, all the doors of fearlessness and individual perfect knowledge will manifest. Ananda, this Prajnaparamita is the past, future, and present.