Tibetan
འདུལ་བ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བཤད་པ། འདུལ་བ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བཤད་པ། འདུལ་བ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། མདོར་ན། སྨྲ་བར་བྱ་དང་རྒོལ་བ་དང་། །ལན་འདེབས་གཟུ་བོ་འཛིན་གཉིས་དང་། །རྗེས་སུ་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་། །གནས་དང་བཤད་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །ལྟུང་བ་གཉིས་དང་ཆད་པའི་ལས། །རྣམ་པར་ཞི་གཉིས་བསོད་ནམས་མང་། །ཐ་མར་བྱས་ནས་སྡེར་བསྡུས་པའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུ་པཱ་ལིས་ཞུས་པ། བཙུན་པ་རྒོལ་བའི་དགེ་སློང་གིས་དོན་གྱིས་རྒོལ་བར་འཚལ་ན་གནས་དུར་ཤིན་ཏུ་བསམ་པ་བསམས། ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པ་དཔྱད། ཤིན་ཏུ་བརྟག་པ་བརྟགས་ནས་དོན་གྱིས་རྒལ་བར་བགྱི། ཨུ་པཱ་ལི་རྒོལ་ བའི་དགེ་སློང་གིས་དོན་གྱིས་བརྒལ་བར་འདོད་ན་གནས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་བསམ་པ་བསམས། ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པ་དཔྱད། ཤིན་ཏུ་བརྟག་པ་བརྟགས་ལ་དོན་གྱིས་བརྒལ་བར་བྱའོ། །བཅུ་དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། བདག་དོན་གང་གིས་བརྒལ་བར་འདོད་པའི་དོན་འདི་ཅི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་བརྫུན། དོན་གྱིས་བརྒལ་བ་དེའི་དུས་ལ་བབ་བམ་འོན་ཏེ་དུས་ལ་མ་བབ། དོན་འདིས་བརྒལ་བའི་སྐབས་སུ་བབ་བམ་འོན་ཏེ་སྐབས་སུ་མ་བབ། དོན་གྱིས་བརྒལ་བ་འདི་དོན་དང་ལྡན་པ་འམ་འོན་ཏེ་དོན་དང་མི་ལྡན། དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་དོགས་པ་གང་གིས་སྨྲ་བར་བྱ། ལུས་ཀྱིས་འདས་པའམ། ངག་གིས་འདས་པའམ། གྲོང་དུ་བྱས་སམ། དགོན་པར་བྱས་སམ། ནུབ་མོ་བྱས་སམ། ཉིན་པར་བྱས་སམ། ལྷག་མ་དང་བཅས་སམ། ལྷག་མ་མེད་དམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་དགེ་བའི་གནས་ནས་བསླངས་ནས་དགེ་བའི་གནས་སུ་གཞག་པར་ནུས་སམ། ཨུ་པཱ་ལི་དོན་གྱིས་རྒོལ་བའི་དགེ་སློང་གིས་དོན་གྱིས་རྒོལ་བར་འདོད་པས་གནས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་བསམ་པ་བསམས། ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པ་དཔྱད། ཤིན་ཏུ་བརྟག་པ་བརྟགས་ལ་དོན་གྱིས་བརྒལ་བར་བྱའོ། །ཆོས་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་དང་ལྡན་ན་དོན་གྱིས་རྒོལ་བའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དོན་གྱིས་རྒོལ་བ་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཟེར་བ་ལས་རྒོལ་བ་དང་། ཀུན་དགའི་གནས་བྱུང་བ་དང་། དགེ་ཚུལ་ཕའི་ཚིག་ལས་རྒོལ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ངེས་པར་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེའི་ཚིག་མི་ཤེས་པ་དང་། གང་ལ་གནས་ནས་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་དེའི་གནས་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ཨུ་པཱ་ལི་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་དང་ལྡན་ན་དོན་གྱིས་རྒོལ་བའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །ཨུ་པཱ་ལི་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་ན་དོན་གྱིས་རྒོལ་བའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དོན་གྱིས་རྒོལ་བ་དེ་རབ་ཏུ་དག་པ་ཡིན། གཅིག་ནས་གཅིག་ཟེར་བས་མི་རྒོལ་བ་དང་། ཀུན་དགའ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་ཚུལ་ཕའི་ཚིག་ལས་རྒོལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ངེས་པར་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེའི་ཚིག་ཤེས་པ་དང་། གང་ལ་གནས་ནས་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་དེའི་གནས་ཤེས་པ་དེས་ཨུ་པཱ་ལི་ཆོས་རྣམ་པ་དེ་ལྔ་དང་ལྡན་ན་དོན་གྱིས་་་རྒོལ་བའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཨུ་པཱ་ལི་ལན་གློན་པའི་དགེ་སློང་གནས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་བསམ་པ་བསམས། ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པ་དཔྱད། ཤིན་ཏུ་བརྟག་པ་བརྟགས་ནས་བརྒལ་བའི་དགེ་སློང་ལ་སྐབས་དབྱེ་བར་གྱིས་་་ཤིག །བཅུ་དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ། ཐོག་མ་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཡིན་ནམ། ངོ་ཚ་ཅན་ནམ། འགྱོད་པ་ཅན་ནམ། སྡོམ་པ་ཅན་ནམ། སློབ་པར་འདོད་པའམ། མང་དུ་ཐོས་པའམ། ཐོས་པ་འཛིན་པའམ། ཐོས་པ་བསགས་པའམ། འདུལ་བའམ། ལྷག་པའི་འདུལ་བ་ལས་ངེས་པར་ཤེས་པའམ། ལུང་ཁ་ཏོན་དུ་ལོབས་པའམ། དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ལ་མཐོང་བས་སམ། ཐོས་པས་སམ། དོགས་པས་སམ། ལུས་ཀྱིས་འདས་པས་སམ། ཚིག་གིས་འདས་པས་སམ། གྲོང་དུ་བྱས་སམ། དགོན་པར་བྱས་སམ། ནུབ་མོ་བྱས་པའམ། ཉིན་པར་བྱས་པའམ། ལྷག་མར་བཅས་པའམ། ལྷག་མ་མེད་པ་གང་གིས་སྨྲ་བར་བྱེད། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེས་བདག་མི་དགེ་བའི་གནས་ནས་་བསླངས་ཏེ། དགེ་བའི་གནས་སུ་འཇོག་པར་ནུས་སམ། ཨུ་པཱ་ལི་ལན་གློན་པའི་དགེ་སློང་གིས་གནས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་བསམ་པ་བསམས། ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པ་དཔྱད། ཤིན་ཏུ་བརྟག་པ་བརྟགས་ནས་རྒོལ་བའི་དགེ་སློང་ལ་སྐབས་དབྱེ་བར་གྱིས་ཤིག །ཨུ་པཱ་ལི་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་དང་ལྡན་ན་ལན་གློན་པའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྒོལ་བའི་དགེ་སློང་གིས་དྲིས་པ་བཞིན་དུ་ལན་མི་འདེབས་པ་དང་། དྲིས་ནས་བསམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་དང་། གཞན་གྱིས་གཞན་ལ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཏམ་སྡུད་པ་དང་། བྱང་བའི་ དགེ་སློང་མ་རུང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཉེས་པ་མི་ཤེས་ཉེས་པ་མེད་པ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ཨུ་པཱ་ལི་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་དང་ལྡན་ན་ལན་གློན་པའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །ཨུ་པཱ་ལི་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་དང་ལྡན་ན་ལན་གློན་པའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྒོལ་བའི་དགེ་སློང་གིས་དྲིས་པ་བཞིན་དུ་ལན་འདེབས་པ་དང་། དྲིས་པའི་དོན་གཞན་དང་གཞན་དུ་མི་སྨྲ་བ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཏམ་གཞན་མི་སྨྲ་བ་དང་། བྱང་བའི་དགེ་སློང་ལ་མ་རུང་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། ཉེས་པ་ཤེས་ཉེས་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། ཨུ་པཱ་ལི་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་དང་ལྡན་ན་དགེ་སློང་ལན་གློན་པའི་ཚིག་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཨུ་པཱ་ལི་དེ་ལ་རྒོལ་བ་དང་ལན་གློན་པའི་དགེ་སློང་དག་རྩོད་པ་ཞི་བར་འདོད་པས་ཆོས་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་གཟུ་བོ་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཚོལ་ཅིག །བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐོག་མར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཅན་དང་། འགྱོད་པ་ཅན་དང་། སྡོམ་པ་ཅན་དང་། སློབ་པ་འདོད་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་དང་། འདུལ་བ་དང་། ལྷག་པའི་འདུལ་བ་ངེས་པར་ཤེས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་དང་། ལུང་ཁ་ཏོན་དུ་ལོབས་པ་དང་། དེ་ལས་ཡང་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་གཟུ་བོའི་དངོས་པོ་ཡོད་དམ། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདིས་སྔ་ནས་མ་འདྲེས་པའམ། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་རྩོད་པ་སྔར་བྱུང་བ་ལ་མཁས་པའམ། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ། ཆོས་གོས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ། ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ། འདོད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། འཇིགས་པས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཟིར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཞེ་སྡང་གིས་གཟིར་བ་མ་ཡིན་ནམ། གཏི་མུག་གིས་གཟིར་བ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱལ་བའི་གསུང་ ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདིས་རིགས་པ་མི་རིགས་པར་མི་བྱེད་དམ། རིགས་པ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དམ། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་སྟོན་པས་བསྟན་པ་ཆོས་དང་འདུལ་བས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དམ། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་མི་དགེ་བའི་གནས་ནས་བསླངས་ཏེ། དགེ་བའི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་དམ། ཨུ་པཱ་ལི་རྒོལ་བ་དང་ལན་གློན་པའི་དགེ་སློང་དག་རྩོད་པ་ཞི་བར་འདོད་པས་ཆོས་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་གཟུ་བོ་འདུལ་བ་འཛིན་པ་བཙལ་བར་བྱའོ། །ཨུ་པཱ་ལི་གཟུ་བོ་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་ན་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྒོལ་བ་དང་ལན་གློན་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཇུག་པ་དང་། རྒོལ་བ་དང་ལན་གློན་པའི་དགེ་སློང་ལ་འཐབ་པ་དང་། མཚང་འདྲུ་བ་དང་། འཁོ
Chinese
讲述从律藏中产生的十六种方式。 讲述从律藏中产生的十六种方式。 律藏十六种，简而言之：应说与辩驳，回答、公正持平二者，随顺理路与功德，处所与讲述亦如是，二种堕罪与断罪业，二种寂静、多福德，最终归纳为部类。具寿邬波离请问世尊：尊者，若辩论之比丘欲以义理辩论，应极善思维处所，极善审查，极善观察后，方可以义理辩论。邬波离，若辩论之比丘欲以义理辩驳，应对十六处所极善思维，极善审查，极善观察后，方可以义理辩驳。十六处所为何？即自己欲以何事辩驳，此事是真是假？以义理辩驳之时机已到或未到？以此事辩驳之场合已到或未到？以义理辩驳之事与义理相符或不符？其后亦应观察，于此，应以见闻疑何者而说？以身犯，或以语犯？于村落中犯，或于寂静处犯？夜间犯，或日间犯？有余或无余？具寿能从善处引出，安置于善处否？邬波离，以义理辩论之比丘，欲以义理辩论，应对此十六处所极善思维，极善审查，极善观察后，方可以义理辩驳。若具足此五种法，则不应采纳以义理辩论之比丘之言，何为五？即以义理辩论者非为清净，从一处说到另一处而辩论，从僧团处产生，从沙弥之言而辩论，以及不知如实宣说之经部之语，以及不知从何处修行而清净之处所。邬波离，若具足此五种法，则不应采纳以义理辩论之比丘之言。邬波离，法有
English
Explanation of the Sixteen Aspects Arising from the Vinaya. Explanation of the Sixteen Aspects Arising from the Vinaya. The sixteen aspects of the Vinaya are, in brief: to speak and to debate, to answer and to be impartial, to follow reason and merit, place and explanation likewise, two kinds of downfalls and acts of punishment, two kinds of pacification, great merit, and finally, to be categorized into sections. The venerable Upāli asked the Blessed One, the Buddha: "Venerable, if a monk who debates wishes to debate with reason, he should thoroughly contemplate the place, thoroughly examine it, and thoroughly investigate it before debating with reason." Upāli, if a monk who debates wishes to refute with reason, he should thoroughly contemplate the sixteen places, thoroughly examine them, and thoroughly investigate them before refuting with reason. What are the sixteen? That is, whatever matter one wishes to refute, is this matter true or false? Has the time for refuting with reason arrived or not? Has the occasion for refuting with this matter arrived or not? Does the matter refuted with reason accord with reason or not? Thereafter, one should also examine: with regard to this, with what should one speak—seeing, hearing, or doubting? Was it transgressed by the body, or was it transgressed by speech? Was it done in a village, or was it done in a secluded place? Was it done at night, or was it done during the day? With remainder or without remainder? Is the venerable one able to raise [him] from a state of virtue and place [him] in a state of virtue? Upāli, a monk who debates with reason, wishing to debate with reason, should thoroughly contemplate these sixteen places, thoroughly examine them, and thoroughly investigate them before refuting with reason. If one possesses these five qualities, the words of a monk who debates with reason should not be accepted. What are the five? That is, the one who debates with reason is not pure, debates by speaking from one place to another, arises from the Saṅgha, debates from the words of a novice, and does not know the words of the Sutra Pitaka as they were definitively spoken, and does not know the place from which one practices and purifies. Upāli, if one possesses these five qualities, the words of a monk who debates with reason should not be accepted. Upāli, there are
Chinese
如果具备五种条件，就应当采纳以理辩驳的比丘的话语。以理辩驳是极为清净的。不应采纳以“某某说”来辩驳的话语。 不应采纳从根噶（人名）那里传来的话语。不应采纳以沙弥父亲的话语来辩驳的话语。应当采纳通晓如经中所明确宣说的词句，以及通晓从何处修行清净之所的比丘的话语。邬波离，如果具备这五种条件，就应当采纳以理辩驳的比丘的话语。邬波离，对于答辩的比丘，应当在十六个方面进行深入思考，深入考察，深入观察，然后才能对辩论的比丘进行判决。这十六个方面是什么呢？此有寿者是否具足戒律？是否从一开始就受过具足戒？是否有惭愧心？是否有后悔心？是否持戒？是否乐于学习？是否博学多闻？是否能忆持所闻？是否能积累所闻？是否调伏？是否从增上戒律中获得定解？是否熟练背诵经文？之后还应考察：是否亲眼所见？是否听闻？是否怀疑？是否以身体违犯？是否以语言违犯？是否在村庄中犯戒？是否在寺院中犯戒？是否在夜晚犯戒？是否在白天犯戒？以有余罪而说，还是以无余罪而说？有寿者能否将我从不善之处劝离，安置于善处？邬波离，答辩的比丘应当对这十六个方面进行深入思考，深入考察，深入观察，然后才能对辩论的比丘进行判决。邬波离，如果具备这五种条件，就不应采纳答辩的比丘的话语。这五种条件是什么呢？不回答辩论的比丘所提出的问题；回答了却显示并非所想；与他人谈论他人之事；搜集外道之言； 使清净的比丘变得不合理；依赖于偏袒；不知过失，也不知无过失。邬波离，如果具备这五种条件，就不应采纳答辩的比丘的话语。邬波离，如果具备这五种条件，就应当采纳答辩的比丘的话语。这五种条件是什么呢？辩论的比丘
English
If one possesses five qualities, the words of a monk who refutes with reason should be accepted. Refuting with reason is extremely pure. One should not refute with words like "so-and-so said." One should not accept words that come from Kunga (a person's name). One should not accept words that refute based on the words of a novice monk's father. One should accept the words of a monk who knows the words of the sutras as they are clearly stated, and who knows the place from which one practices purification. Upali, if one possesses these five qualities, the words of a monk who refutes with reason should be accepted. Upali, for a monk who is answering, one should deeply contemplate, deeply examine, and deeply observe in sixteen aspects, and then make a judgment on the monk who is debating. What are these sixteen aspects? Does this venerable one possess discipline? Has he taken full ordination from the beginning? Does he have shame? Does he have regret? Does he keep vows? Does he desire to learn? Is he widely learned? Can he remember what he has heard? Can he accumulate what he has heard? Is he disciplined? Does he have definite understanding from the higher discipline? Is he skilled in reciting scriptures? After that, one should also examine: Has he seen it with his own eyes? Has he heard it? Does he doubt? Has he transgressed with his body? Has he transgressed with his speech? Has he committed transgressions in the village? Has he committed transgressions in the monastery? Has he committed transgressions at night? Has he committed transgressions during the day? Does he speak with remaining faults, or without remaining faults? Can the venerable one persuade me away from non-virtuous places and place me in virtuous places? Upali, the monk who is answering should deeply contemplate, deeply examine, and deeply observe these sixteen aspects, and then make a judgment on the monk who is debating. Upali, if one possesses these five qualities, the words of the monk who is answering should not be accepted. What are these five qualities? Not answering the questions asked by the monk who is debating; answering but showing that it is not what is thought; talking about others to others; collecting the words of outsiders; Making pure monks unreasonable; relying on partiality; not knowing faults, and not knowing what is without fault. Upali, if one possesses these five qualities, the words of the monk who is answering should not be accepted. Upali, if one possesses these five qualities, the words of the monk who is answering should be accepted. What are these five qualities? The monk who is debating