Tibetan
དགེ་འདུན་ལྷག་མ་འཆད་པ། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་འཆད་པ། སྡོམ་ལ། མ་ལོག་སྦུབས་དང་དེ་བཞིན་གཡོས། །རྩོལ་བ་མེད་པ་དག་དང་མཚན། །གཞན་གྱི་དག་དང་བཅས་པ་འདིར། །ཚོགས་སུ་ཡང་དག་བཤད་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ། བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བསམ་ནས་ཁུ་བ་ཕྱུང་ན། རྨི་ལམ་གྱི་མ་གཏོགས་ཏེ། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ལགས་པ། བཙུན་པ། རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བརྩམས་ཏེ་གཉིད་ལོག་ནས་ཁུ་བ་ཕྱུང་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་གཉིད་ལོག་པའི་ཚེ་བརྩམས་ཏེ་སད་ནས་ཁུ་བ་ཕྱུང་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། གལ་ཏེ་རྩོལ་ན། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་རྩོལ་ན། ལྟུང་བ་མེད་དོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁུ་བ་སྦུབས་སུ་ཕྱིན་པ་ཕྱུང་ན། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ལགས་པ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན། སྦུབས་སུ་ཕྱིན་པ་ལགས། གནས་ནས་འཕགས་མ་ཐག་ཏུ་སྒུབས་སུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐྱོད་དེ་བཏང་བ་ལས་ཁུ་བ་ཕྱུང་ན། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ལགས་པ། ཇི་ཙམ་གྱིས་བསྐྱོད་དེ་བཏང་བ་ལགས་མཇུག་ཐོགས་སུ་གནས་ནས་འཕགས་པ་ལས་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ། མ་བརྩལ་བར་ཁུ་བ་ཕྱུང་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། གལ་ཏེ་བདག་གིར་མི་བྱེད་ན། ལྟུང་བ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་བདག་གིར་བྱེད་ན། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་དགེ་སློང་ཁུ་བ་འབྱིན་པ་ལས་མཚན་གྱུར་ཏེ་དགེ་སློང་མར་རེད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་དགེ་སློང་མ་ཁུ་བ་འབྱིན་པ་ལས་མཚན་གྱུར་ཏེ་དགེ་སློང་དུ་རེད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། དགེ་འདུན་ལྷག་མར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་གཞན་གྱི་ཟག་བྱེད་ནས་ཁུ་བ་འབྱིན་པར་བགྱིད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་ཆེད་དུ་བསམ་སྟེ་ཁུ་བ་ཕྱུང་ན། དགེ་འདུན་ལྷག་མར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་ མཆིས་ལགས་སམ། ཡོད་དེ། སྔར་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་དང་། རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་དང་། དང་པོ་མི་མཐུན་པ་ཅན་དང་། མ་ནིང་དང་། དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་ལ་ནི། ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་ཁུ་བ་འབྱིན་པ། དགེ་འདུན་ལྷག་མར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་བྱིན་པ་ལ་ཡང་དགེ་འདུན་ལྷག་མར་འགྱུར
Chinese
讲述僧残。 讲述僧残。 偈颂：未眠内射以及动，无勤彼等与变性，他人之净及具此，于此集会善说矣。 具寿阿难陀请问世尊：尊者，世尊所说，若比丘故意出精，唯除梦中，是僧残，此为何义？ 尊者，若有比丘于未眠时作意，入睡后出精，当云何？答：犯粗罪。 尊者，若有比丘于睡时作意，醒后出精，当云何？答：若有勤作，犯粗罪。若不勤作，则无犯。 尊者，世尊所说，若比丘出精于内，犯粗罪，此为何义？以何量为内？答：才离处即为内。 尊者，世尊所说，若比丘动摇而泄精，犯粗罪，此为何义？以何量为动摇而泄精？答：谓于最后处所动摇而泄精。 尊者，若不勤作而出精，当云何？答：若不视为己有，则无犯。若视为己有，则犯粗罪。 尊者，若有比丘于出精时，变为女性，当云何？答：犯堕罪。 尊者，若有比丘尼于出精时，变为男性，当云何？答：犯僧残。 尊者，若有比丘于他人之泄精处泄精，当云何？答：犯粗罪。 尊者，若有比丘故意出精，有非犯僧残者耶？答：有。谓先有犯者，或住于盗行者，或最初不和合者，或半择迦，或驱摈比丘尼者，则犯恶作罪。如比丘出精，犯僧残。如是授学亦犯僧残。
English
Explaining Saṃghāvaśeṣa. Explaining Saṃghāvaśeṣa. Verse: Not asleep, internal, and likewise moving, without effort, those and gender, another's pure and possessing these, here in assembly, it is well explained. The venerable Ānanda asked the Blessed One: "Venerable one, what is the meaning of what the Blessed One said, 'If a monk intentionally emits semen, except in a dream, it is a Saṃghāvaśeṣa'?" Venerable one, if a monk intends while not asleep, and falls asleep and emits semen, what happens? Answer: He commits a sthūlātyaya. Venerable one, if a monk intends while asleep, and wakes up and emits semen, what happens? Answer: If he makes an effort, he commits a sthūlātyaya. But if he does not make an effort, there is no offense. Venerable one, what is the meaning of what the Blessed One said, 'If a monk emits semen internally, he commits a sthūlātyaya'? How much is considered internal? Answer: As soon as it leaves the place, it is considered internal. Venerable one, what is the meaning of what the Blessed One said, 'If a monk emits semen by moving, he commits a sthūlātyaya'? How much is considered emitting semen by moving? Answer: It means emitting semen by moving from the last place. Venerable one, if semen is emitted without effort, what happens? Answer: If he does not consider it his own, there is no offense. But if he considers it his own, he commits a sthūlātyaya. Venerable one, if a monk, while emitting semen, changes into a woman, what happens? Answer: He commits a pācattika. Venerable one, if a nun, while emitting semen, changes into a man, what happens? Answer: It becomes a Saṃghāvaśeṣa. Venerable one, if a monk emits semen in another's place of emission, what happens? Answer: He commits a sthūlātyaya. Venerable one, if a monk intentionally emits semen, are there cases where it is not a Saṃghāvaśeṣa? Answer: Yes, there are. Namely, one who has previously committed an offense, or one who lives by stealing, or one who is initially discordant, or a eunuch, or one who has expelled a nun, commits a duṣkṛta. Just as a monk emitting semen becomes a Saṃghāvaśeṣa, so too does giving instruction become a Saṃghāvaśeṣa.
Tibetan
་རོ། །དགེ་སློང་མ་ལ་ནི། གཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་ལ་ནི། ཉེས་བྱས་སོ། །སྡོམ་ལ། ལུས་དང་ཡིད་གཉིས་སོ་དང་ནི། །རྨ་སྤུ་དེ་བཞིན་སེན་མོ་དང་། །བཞི་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ན་ནི། །ཚོམས་སུ་ཡང་དག་བཤད་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ། བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དགེ་སློང་གང་དྲལ་ཞིང་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་ལུས་ཀྱིས་རེག་པར་བྱེད་ཅིང་། ལག་པ་ནས་བཟུང་ངམ། དཔུང་པ་ནས་བཟུང་ངམ། ལན་བུ་ནས་བཟུང་ངམ། ཡན་ལག་དང་། ཉིང་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ནོམ་པ་དང་། ཉུག་པ་བདག་གིར་བྱེད་ན། དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ལགས་པ། བཙུན་པ། རེ་ཞིག་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཉམས་པར་གྱུར་ལ། དགེ་སློང་གིས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ལུས་ཀྱིས་རེག་པར་གྱུར་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དེས། བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་ལུས་ཀྱིས་རེག་པར་བྱེད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་དེ་གཉིས་ཀའི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཉམས་པར་གྱུར་ལ། དེ་དག་ལུས་ཀྱིས་རེག་པར་བགྱིད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་དགེ་སློང་དེ་འདི་ཡིན་ནམ། དེ་འདི་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་སོམ་ཉི་དང་། ཐེ་ཚོམ་འཚལ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ལུས་ཀྱིས་རེག་པར་བགྱིད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། དགེ་འདུན་གྱི་ལྷག་མར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་དགེ་སློང་འདི་བུད་མེད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བུད་མེད་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་སོམ་ཉི་དང་། ཐེ་ཚོམ་འཚལ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ལུས་ཀྱིས་རེག་པར་བགྱིད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་ནོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་སོས་རེག་པར་གྱུར་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་སོ་དག་ལ་རེག་པར་བགྱིད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་ པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་རྨས་རེག་པར་བགྱིད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་རྨ་དག་ལ་རེག་པར་བགྱིད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་སྤུས་རེག་པར་བགྱིད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། རེ་ཞིག་སྤུ་དག་ལ་རེག་པར་བགྱིད་ན། ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བཙུ
Chinese
若比丘尼，则如其根本。式叉摩那、沙弥、沙弥尼，则为恶作罪。于律中，身与意二者，牙齿与疮、毛发，如是爪与第四，若作二分，于众中即是如实宣说。具寿阿难陀请问世尊：世尊，世尊所说，若有比丘，以染污之心，与女人之境，以身触之，或执手，或执臂，或执衣，或于任何肢体、小肢节，生起爱染与亲近，是僧残。世尊，若有女人之身根已坏，比丘与彼以身相触，当如何？答：犯粗罪。世尊，若身根已坏者，与女人以身相触，当如何？答：犯粗罪。世尊，若彼二者之身根皆已坏，彼等以身相触，当如何？答：犯恶作罪。世尊，若比丘心生犹豫与怀疑，此是彼耶？此非彼耶？然亦与彼以身相触，当如何？答：犯僧残。世尊，若比丘心生犹豫与怀疑，此是女人耶？此非女人耶？然亦与彼以身相触，当如何？答：如其事物之本性。世尊，若触及牙齿，当如何？答：犯粗罪。世尊，若触及诸牙齿，当如何？答：犯粗罪。世尊，若触及疮，当如何？答：犯粗罪。世尊，若触及诸疮，当如何？答：犯粗罪。世尊，若触及毛发，当如何？答：犯粗罪。世尊，若触及诸毛发，当如何？答：犯粗罪。
English
If it is a Bhikshuni, then it is as per the root. For a Shikshamaṇā, a Śrāmaṇera, and a Śrāmaṇerī, it is a Dukkaṭa. In the Vinaya, body and mind, teeth and wounds, hair, and nails like that, if the fourth is done in two parts, then it is truly explained in the assembly. The venerable Ānanda asked the Blessed One: Venerable Sir, what was said by the Blessed One, that if a Bhikshu, with a defiled mind, touches a woman's area with his body, or holds her hand, or holds her arm, or holds her clothing, or cherishes and clings to any limb or small limb, it is a Saṃghāvaśeṣa? Venerable Sir, if a woman's physical organ is damaged, and a Bhikshu touches her body, what happens? Answer: He commits a Sthūlātyaya. Venerable Sir, if one whose physical organ is damaged touches a woman's body, what happens? Answer: He commits a Sthūlātyaya. Venerable Sir, if both of their physical organs are damaged, and they touch each other's bodies, what happens? Answer: He commits a Dukkaṭa. Venerable Sir, if a Bhikshu is uncertain and doubtful, thinking, 'Is this her? Is this not her?' and yet touches her body, what happens? Answer: He commits a Saṃghāvaśeṣa. Venerable Sir, if a Bhikshu is uncertain and doubtful, thinking, 'Is this a woman? Is this not a woman?' and yet touches her body, what happens? Answer: It is as the nature of the thing. Venerable Sir, if he touches a tooth, what happens? Answer: He commits a Sthūlātyaya. Venerable Sir, if he touches teeth, what happens? Answer: He commits a Sthūlātyaya. Venerable Sir, if he touches a wound, what happens? Answer: He commits a Sthūlātyaya. Venerable Sir, if he touches wounds, what happens? Answer: He commits a Sthūlātyaya. Venerable Sir, if he touches hair, what happens? Answer: He commits a Sthūlātyaya. Venerable Sir, if he touches hairs, what happens? Answer: He commits a Sthūlātyaya.