Tibetan
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དམར་ཁྲིད་ཕྱག་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་ཐོས་པ་དོན་ལྡན་ལས་ཆོས་ཐུན་བཅུ་གསུམ་པ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་ཁྲིད། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དམར་ཁྲིད་ཕྱག་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་ཐོས་པ་དོན་ལྡན་ལས་ཆོས་ཐུན་བཅུ་གསུམ་པ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་ཁྲིད། ༼པ༽ ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དམར་ཁྲིད་ཕྱག་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་ཐོས་པ་དོན་ལྡན་ལས་ཆོས་ཐུན་བཅུ་གསུམ་པ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་ཁྲིད་བཞུགས་སོ།། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་ཟབ་མོ། །འཁོར་བ་ནས་ཐར་ཞིང་འཕགས་ལམ་ཐོབ་པའི་ཐབས། ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། རང་ཅག་རྣམས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་འདི་ཅིའི་སྐྱོན་ཡིན་ན། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་ལས། འཁོར་བར་ཆགས་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་རྣམས་རྟག་ཏུ་འཁོར། །བདག་དང་བདག་གི་ཆོས་གཉིས་ཡང་དག་མི་སྟོང་སྟེ། །བྱིས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཁའ་ལ་མདུད་པ་བོར། །དཔེར་ན་དོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དུག་ བླངས་པ། །དུག་དེ་ཁོང་དུ་སོང་བ་མེད་ཀྱང་བརྒྱལ་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བྱིས་པ་བདག་དང་བདག་གི་ལས་ལེན་པ། །བདག་དེར་འདུ་ཤེས་ཡང་དག་མི་རྟགས་སྐྱེ་ཞིང་འཆི། །ཇི་ལྟར་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བསྟན། །བདག་དང་བདག་གི་མི་དམིགས་རྣམ་པར་བྱང་བ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས། གང་ཞིག་བདག་མཐོང་དེ་ལ་ནི། །ང་ཞེས་རྟག་ཏུ་མངོན་ཞེན་འགྱུར། །ཞེན་པས་བདེ་ལ་སྲིད་འགྱུར་བ། །སྲེད་པས་སྐྱོན་རྣམས་སྒྲིབ་པར་བྱེད། །ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་ཡང་སྲེད་པ། །ངའི་ཞེས་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་ ལན། །དེས་ན་བདག་ལ་མངོན་ཆགས་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང་། །དེ་དག་དང་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་ལ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། བདག་ཏུ་རྟོག་པས་སེམས་གཡེང་སྐྱེས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་རབ་འབར་མཚོན་ཆའི་འཁྲུལ་འཁོར་འདྲ། །ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་བརྟེན་ནས་སེམས་བཅོམ་པ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་ནས་མི་བཟོད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། །ཞེས་དང་། ཡུམ་ལས། །གཟུགས་ནི་བདག་གམ་བདག་གིས་སྟོང་། ཞེས་སོགས་གསུངས། ཡང་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་རོ། །ཞེས་དང་། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། འཇིག་རྟེན་དག་ན་འཚེ་བ་གང་ཡོད་དང་། །འཇིགས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཀུན། །དེ་ཀུན་བདག་ཏུ་འཛིན་
Chinese
大悲甚深口诀大手印圆满双运闻即具义之第十三法门，观修胜观之引导。
English
The Thirteenth Dharma Session from the Great Compassion's Profound Instructions on the Union of Mahamudra and Dzogchen, 'Hearing is Meaningful': Instructions on Contemplating Vipassanā.
Tibetan
པ་ལས་བྱུང་ན། །འདྲེ་ཆེན་དེས་ཀོ་བདག་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་ན། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་མེ་ནི་མ་བཏང་ན། །སྲེག་པ་སྤོང་བར་མི་ནུས་བཞིན། །ཞེས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་ང་དང་བདག་གི་རྩ་བ་གཅོད་དགོས། ང་དང་བདག་གི་རྩ་བ་གཟུགས་ཕུང་པོ་འདི་ལས་བྱུང་བས། ཕུང་པོ་འདི་ལ་ང་བདག་ག་ན་འདུག་ང་དང་བདག་ཇི་ལྟར་འདུག་ཚོལ་དགོས་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱིས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཏོག་ལས། གང་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སོགས་ལ་ཆགས། །ཐེར་ཟུག་བརྟག་པ་བདག་བརྟེན་དངོས་པོར་ལྟ། །དེ་དག་གིས་ནི་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་དག་ངན་སོང་ས་ལ་ཤིན་ཏུ་འབབ། །ཅེས་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་རྒོད་དང་། དྲེལ་རྒོད་འདུལ་བ་ལས་ཀྱང་རང་སེམས་འདུལ་བ་གལ་ཆེ་སྟེ། དམག་འབུམ་ཕྲག་ཡོད་པའི་གཡུལ་ངོ་ལས་རྒྱལ་བ་ལས་ནི། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྷག་སྟེ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམ་ལས། གླང་པོའི་ནང་ནས་གླང་ཆེན་དང་། །སིནྡྷའི་ཅང་ཤེས་རྟ་དང་ནི། །དྲེའུ་འདུལ་བྱེད་གང་ཡིན་པ། །དེ་བས་བདག་ཉིད་འདུལ་བ་མཆོག །བདག་ཉིད་ལེགས་འདུལ་གང་ཡིན་དེས། །འཆིང་བ་བཅད་ནས་གྲོལ་ འགྱུར་གྱིས། །བཞོན་པ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ས་དེ་མངོན་པར་ཐོབ་མི་སྲིད། །འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་པ་རྟ་བཟང་ལྟར། །བདག་ཉིད་ཁོ་ན་འདུལ་བར་བྱ། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་བཏུལ་བ་ཡིས། །སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་མཐར་ཕྱིན། །བདག་ཉིད་ཁོ་ན་བདག་གི་མགོན། །བདག་ཉིད་བདག་གི་སྐྱབས་ཡིན་པས། །དེ་བས་བདག་ཉིད་འདུལ་བར་བྱ། །སྟན་གཅིག་མལ་སྟན་གཅིག་པ་དང་། །གཅིག་པུར་སྙོམ་ལས་མེད་སྤྱོད་ཅིང་། །གཅིག་པུར་ནགས་ཚལ་གནས་པ་དང་། །གཅིག་པུས་བདག་ཉིད་འདུལ་བར་བྱ། །གང་ཞིག་སྟོང་ཕྲག་སྟོང་དག་གི་།དེ་ཡི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་བས། །གང་ཞིག་བདག་ལ་རྒྱལ་བྱེད་པ། དེ་ནི་མི་ཡི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ། །ཞེས་གསུངས། འོ་ན་ང་དང་བདག་དེ་ལུས་ཡིན་ནམ་སེམས་ཡིན་ནམ་དཔྱད་དགོས། མིང་ནི་གློ་བུར་བཏགས་པ་ཡིན། མིང་བརྗེས་ན་ང་བརྗེས་པར་འགྱུར་རམ། མིང་བཟང་པོར་བཏགས་ན་ང་བཟང་པོ་དང་། མིང་ངན་པར་བཏགས་ན་ང་ངན་པར་འགྱུར་རམ། འོ་ན་ལུས་འདི་ང་དང་བདག་ཡིན་ནམ། ལུས་འདིའི་མགོ་ནས་རྐང་པའི་བར་ལྷུ་ལྷུ་གཟུགས་གཟུགས་དུམ་བུ་ ཕྱེས་ལ་ཚོལ་མཛོད། ནང་ཁྲོལ་ཡང་སྡེ་ཚན་ནས་ཞིབ་ཏུ་ཚོལ་མཛོད། །ཡང་ཕྱིའི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ངམ། འབྱུང་བ་གང་ལ་གནས་པར་འདུག་ཐག་ངེས་པར་ཆོད་མཛོད། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཐོག་མར་པགས་པའི་རིམ་པ་ནི། །རང་གི་བློ་ཡིས་ཐ་དད་ཕྱེ། །ཤ་དང་རུས་པའི་དྲྭ་བ་ལས། །ཤེས་རབ་མཚོན་གྱིས་གུད་དུ་ཕྱེ། །རུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱེ་བྱས་ནས། །རྐང་པའི་བར་དུ་ལྟ་བྱ་ཞིང་། །འདི་ལ་སྙིང་པོ་ཅི་ཡོད་ཅེས། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལྟ་བར་གྱིས། །ཞེས་དང་། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམ་ལས་གཞན། །ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པས་ལུས། འདི་ལ་ཡང་ང་བདག་མི་འདུག་སྟེ། ལུས་སོ་སོར་བསིལ་བས་གང་ལ་ཡང་ང་དང་བདག་ཟེར་བའི་སྙིང་པོ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ང་དང་བདག་དེ་སེམས་ཡིན་དགོས་པས། སེམས་དེ་ཚོལ་བར་བྱ་སྟེ། སམ་བྷ་ཏྲི་ལས། མ་ལུས་སྡུག་བསྔལ་བཅིངས་ལས་གྲོལ་འདོད་ཅིང་། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་འདོད་པ་གང་། ། སེམས་ནི་རང་བཞིན་ཡོད་དམ་མེད་པ་དག །བརྟན་པོར་བྱས་ནས་འབད་དེ་དཔྱད་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་གི་རྒྱུད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་འདི་སྐད་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ལ་བཙལ་བར་བྱ། གང་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གསང་བའི་བདག་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ནི་རང་གི་སེམས་ལ་བཙལ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པའི་ལེའུ་ལས། སེམས་འདི་ནི་སྔོན་པོའམ། སེར་པོའམ། དམར་པོའམ། དཀར་པོའམ། བཙོད་ཁའམ། །ཤེལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའམ། ཡང་དག་པའམ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའམ། རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ། གཟུགས་ཅན་ནམ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ ཞེས་ཤིག་སོ་སོར་རྟོག་ཅིག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འོད་སྲུང་གིས་ཞུས་པའི་ལེའུ་ལས། འདི་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཏེ།། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་པའམ། ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བའམ། གཏི་མུག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་དེ་གང་ཡིན། ཅེས་འདས་པའམ་མ་འོངས་པའམ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེའང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་མདོ་ལས། སྲིད་གསུམ་ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་གྲུབ་པར་
Chinese
如果从那里产生，那么大魔会对我做什么呢？如果完全不放弃自我，就不能摆脱痛苦。正如不放弃火，就不能摆脱焚烧一样。因此，必须斩断我和我的根源。我和我的根源是从这个色蕴产生的，所以必须寻找我和我在这个蕴中哪里，我和我是如何存在的。如龙树等所说：只要执着于蕴，就一直有我执。有我执就会有业，从那业又会产生轮回。以及《宝鬘论》中说：如果对色等形体的分别产生贪执，考察常恒，视其为我所依之事物，那么他们将不会停止生死轮回，他们会深深地堕入恶道。而且，比起调伏大象、烈马和桀骜不驯的骡子，调伏自心更为重要。比起战胜拥有百万军队的战场，战胜我执更为殊胜。在《法句经》中说：象中之象，辛度的骏马，以及调服骡子的人，都比不上调伏自己的人。善于调伏自己的人，斩断束缚，获得解脱。那些坐骑无法到达的地方，如同良马般调伏训练，唯有调伏自己。善于调伏自己的人，到达诸苦的彼岸。唯有自己是自己的主宰，自己是自己的救护者，因此应当调伏自己。独居一处，卧具简朴，独自无所事事，住在森林中，独自调伏自己。胜过在千千万万的战场上获胜的人，战胜自己的人，才是真正的胜利者。如是说。那么，我和我到底是身体还是心呢？需要考察。名字是临时安立的，如果改名字，我会改变吗？如果取了好名字，我会变成好人吗？如果取了坏名字，我会变成坏人吗？那么，这个身体是我和我吗？把这个身体从头到脚，肢解成块，仔细寻找。内脏也要从各个部分仔细寻找。还有外面的地水火风。
English
If it arises from there, what will the great demon do to me? If one does not completely abandon self, one cannot get rid of suffering. Just as one cannot get rid of burning if one does not abandon fire. Therefore, the root of "I" and "mine" must be cut off. The root of "I" and "mine" arises from this form aggregate. Therefore, one must search for where "I" and "mine" are in this aggregate, and how "I" and "mine" exist. As Nagarjuna and others said: As long as there is clinging to the aggregates, there will be clinging to self. If there is clinging to self, there will be karma, and from that karma, rebirth will occur again. And in the Ratnavali it says: Those who are attached to the discriminations of form, etc., examine permanence, and regard them as things dependent on self, they will not cease the cycle of birth and death, they will fall deeply into the evil realms. Moreover, it is more important to tame one's own mind than to tame elephants, wild horses, and unruly mules. It is more excellent to conquer self-grasping than to win a battle with a million soldiers. In the Dhammapada it says: The elephant among elephants, the Sindhu horse, and whoever tames mules, are not as good as taming oneself. Whoever is well-tamed, cuts the bonds and becomes liberated. Those vehicles cannot reach that place. Like a good horse being tamed and trained, one should only tame oneself. Whoever is well-tamed reaches the far shore of all sufferings. Only oneself is one's own master, oneself is one's own refuge, therefore one should tame oneself. Dwelling alone in one place, with simple bedding, living idly alone, dwelling in the forest, one should tame oneself alone. One who conquers thousands upon thousands in battle, one who conquers oneself, is the true victor. Thus it is said. So, is "I" and "mine" the body or the mind? It needs to be examined. Names are temporarily given. If the name is changed, will "I" change? If a good name is given, will "I" become good? If a bad name is given, will "I" become bad? So, is this body "I" and "mine"? Dissect this body from head to toe, limb by limb, piece by piece, and search carefully. Examine the internal organs carefully from each part. And also the external earth, water, fire, and wind.
Chinese
或者存在于何处，务必确定。入行论中说：首先是皮肤的层次，用自己的智慧来区分。从血肉和骨骼的网络中，用智慧之剑将其分离。将骨骼也分开后，一直观察到脚底。并自问：这其中有什么精华？根本慧论中说：如果蕴是我的话，就会有生和灭。如果蕴与我不同，就会没有蕴的体性。等等广说。所以身体，这里面也没有我和我所，因为身体各部分分解后，任何地方都没有被称为我和我所的芝麻大小的精华。那么我和我所一定是心吗？所以应当寻找心。三跋提经中说：想要从所有痛苦的束缚中解脱，想要获得圆满佛陀的安乐者，应当坚定地努力探究心是具有自性还是不具有自性。以及，现观庄严经中说：薄伽梵遍照如来前，菩萨金刚手请问说：薄伽梵，菩提和一切种智应当在哪里寻找？通过什么才能现证菩提？薄伽梵回答说：秘密主，一切种智和菩提应当在自己的心中寻找。以及，圣宝云经中说：心是一切法的前导，如果完全了解心，就能完全了解一切法。以及，法界无别品中说：这个心是蓝色吗？黄色吗？红色吗？白色吗？青色吗？像水晶的颜色吗？是真实的吗？是不真实的吗？是常吗？是无常吗？是有色吗？是无色吗？应当一一观察。如是说。光明守护请问品中说：应当这样完全寻找心：这样贪恋、嗔恨或愚痴的心是什么？是过去的、未来的，还是已经发生的？等等广说。又三十三天的经中说：三有的一切都是由心所造。
English
Or where does it reside? Be sure to determine. The Bodhisattvacaryāvatāra says: First, the layer of skin, distinguish it with your own wisdom. From the network of flesh and bones, separate it with the sword of wisdom. After separating the bones as well, observe all the way to the soles of the feet. And ask yourself: What essence is there in this? The Mūlamadhyamakakārikā says: If the aggregates were the self, they would be subject to arising and ceasing. If the aggregates were other than the self, they would not have the characteristics of the aggregates. And so on, extensively explained. Therefore, the body, there is neither self nor what belongs to self in this, because after the body is decomposed into its parts, there is no essence the size of a sesame seed called self or what belongs to self anywhere. Then must the self and what belongs to self be the mind? Therefore, the mind should be sought. The Samādhirāja Sūtra says: Whoever wishes to be liberated from the bonds of all suffering, and desires the bliss of the perfect Buddha, should steadfastly and diligently investigate whether the mind has inherent existence or not. And, the Abhisamayalankara says: Before the Bhagavan Vairocana, the Bodhisattva Vajrapani asked: Bhagavan, where should Bodhi and omniscience be sought? Through what can one realize Bodhi? The Bhagavan replied: Secret Lord, omniscience and Bodhi should be sought in one's own mind. And, the Ārya Ratnamegha Sūtra says: The mind precedes all dharmas, and if one fully understands the mind, one will fully understand all dharmas. And, the Dharmadhātuvibhāga says: Is this mind blue? Yellow? Red? White? Green? Like the color of crystal? Is it real? Is it unreal? Is it permanent? Is it impermanent? Does it have form? Is it formless? One should examine each one individually. Thus it is said. The Kāśyapaparivarta says: One should seek the mind completely in this way: What is this mind that is so attached, hateful, or deluded? Is it past, future, or something that has already happened? And so on, extensively explained. Moreover, the Sutra of Thirty-Three says: All of the three realms are made of mind.