Tibetan
དང་པོ་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་བཤད་པ། དང་པོ་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་བཤད་པ། དང་པོ་ལའང་ངོ་བོ་དང་། དབྱེ་བ་དང་། ཡན་ལག་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། འཐོབ་པའི་ཚུལ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དང་། ཉེར་བསྡོགས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་བདུན་ལས། དང་པོ་ལའང་གཟུགས་མེད་རྣམས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའམ་(སྐྱེས་རིམ་ལྟར།) དང་པོར་བཤད་པ་ལ་བསམ་གཏན་དག་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། (འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བོད་ཁ་ཅིགརང་ས་ཁོ་ནར་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །འོག་སར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུའོ། །མཉམ་གཞག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུའོ། །གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུའོ། །དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ཡང་ཡིན་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །སྒོམ་བྱུང་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུའོ། །དེང་ཐོས་བྱུང་དང་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱང་ཡིན་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་རྒྱུན་ཆགས་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །རེས་འགའ་བ་ནི་རྒྱུའོ། །ཉེར་བསྡོགས་དང་བཅས་པ་ནི་རྒྱུའོ། །དངོས་གཞི་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །འོག་མའི་རྟེན་ལའང་གོང་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་རུང་བ་ནི་རྒྱུའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་གོང་མའི་ཕུང་པོ་སྣོད་དང་བཅས་པ་ནི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་སོ། །)དེ་དག་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་སའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཞི་པའི་བར་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེར་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་དག་ནི་གནས་གསུམ་པར་སོ་སོར་ཡི། །བསམ་གཏན་ས་ནི་གསུམ་པ་ཡིན། །བཞི་པ་ས་ནི་བརྒྱད་པ་ཡིན། །ཞེས་རབ་ཏུ་སྟེ་དང་པོར་བཤད་ཟིན་ལ། རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་(གཡོ་བའི་དགེ་བ་དང་།) མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའང་ཡོད་པས་དེ་དག་བཅས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་སྟེ་དམིགས་པ་གཅིག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ཡིན་གྱི་སེམས་དམིགས་པ་གཅིག་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འཁོར་དང་བཅས་ན་ནི་གཟུགས་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གང་རུང་ཡང་ཡོད་པས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་ཐམས་ཅད
Chinese
首先讲述无色禅定。 首先讲述无色禅定。 首先也具有体性、分类、支分安立、获得之方式、功德法、近分、以及禅定之分类这七个方面。 首先，虽然无色也作为功德之所依，但并非一切功德之所依。而禅定乃是一切功德之所依（按照生起次第）。首先讲述的禅定，简而言之，有果生和因等持两种。（这二者的差别，某些藏人说：仅在自地显现者为果；在下地显现者为因；唯是等持者为因；二者皆是者为果；唯是善者为因；既是善又是无记性者为果；唯是修生者为因；如今听闻生和生得亦是者为果；寿命尽止持续不断者为果；偶尔有者为因；具有近分者为因；唯是正行者为果；下地之所依亦能生起上地之禅定者为因；其果，具有上地之蕴和器者为果。），这些各自又从地的角度广为分类，从初禅到四禅各有四种。 其中，果，在初禅等处所生之禅定，在第三处各自存在。禅定地是第三地。第四地是第八地。如是详细地，已在之前讲述。因等持的一切禅定，主要为等持之自性。一切等持之自性特征也是一心专注，因此，为了包含有烦恼（和动摇之善）以及无覆无记之心一缘，乃是善心一缘，即是使心专注于一境之心所，而不仅仅是心专注于一境而已。如果它与随行之眷属一起，则也具有无漏之色禅定之任何律仪，因此是五蕴之自性。一切等持与相应者
English
First, explaining the formless concentrations. First, explaining the formless concentrations. Firstly, it also has seven aspects: essence, classification, division of limbs, method of attainment, qualities, proximity, and classification of samadhi. Firstly, although the formless realms also serve as a basis for qualities, they are not the basis for all qualities. Concentrations, however, are the basis for all qualities (according to the order of arising). The concentrations that are first explained, in short, are of two types: fruit-arising and cause-equanimity. (The difference between these two, some Tibetans say: that which manifests only in its own ground is the fruit; that which manifests in a lower ground is the cause; that which is only equipoise is the cause; that which is both is the fruit; that which is only virtuous is the cause; that which is both virtuous and indeterminate is the fruit; that which is only meditation-born is the cause; that which is now also hearing-born and naturally born is the fruit; that which continues uninterruptedly as long as life lasts is the fruit; that which is occasional is the cause; that which has proximity is the cause; that which is only the main practice is the fruit; that which, as a basis for the lower, can also give rise to the samadhi of the higher is the cause; its fruit, which has the aggregates and vessel of the higher, is the fruit.) Each of these, in turn, is extensively classified from the perspective of the ground, with four types each from the first to the fourth concentration. Among them, the fruit, the concentrations that arise in the first concentration and so on, exist separately in the third place. The concentration ground is the third ground. The fourth ground is the eighth ground. Thus, in detail, it has already been explained earlier. All the concentrations of cause-equanimity are primarily of the nature of samadhi. The characteristic nature of all samadhi is also one-pointedness, therefore, in order to include afflicted (and wavering virtue) and unlabelled indeterminate one-pointed minds, it is a virtuous one-pointed mind, that is, a mental factor that makes the mind focus on one object, and not just the mind focusing on one object alone. If it is together with its retinue of followers, then it also has any of the form concentrations' stainless vows, therefore it is the nature of the five aggregates. All samadhi and associated things
Tibetan
་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་བཞིན་དུ་སེམས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཊཱི་ཀ་བྱེད་དག་འཆད་དོ། ། (སློབ་དཔོན་གྱིས།) གལ་ཏེ་སེམས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་འཕོ་ལོང་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩེ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནམ་གང་གིས་དེ་དག་རྩེ་གཅིག་པར་བྱེད་པའི་(ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་)ཏིང་ངེ་འཛིན་(དོན་གཞན།) བརྟགས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོའི་སེམས་པ་མི་དགོས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའི་སེམས་(དང་པོ་དམིགས་པའམ་)ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་ལས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བར་བྱེད་པས་དོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །(ཞེ་ན།) འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་སེམས་དང་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་(ཏེ་དེའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར།) དང་། སྐད་ཅིག་དང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་པའི་དུས་ན་འགགས་ན་གཉིས་པ་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་འགགས་ན་སེམས་སྔ་མ་དང་དུས་མི་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་དྲན་པ་མ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཁོ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཁོ་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་བྱེད་ནུས་ན་དེའི་རྒྱུར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་གཞན་བཏགས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་ལ། མི་ནུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་ཀྱི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པས་སེམས་(ཐམས་ཅད།) རྩེ་གཅིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་ཞིང་། སྟོབས་ཆུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ས་མང་པོ་ཙམ་ནི་དགེ་བ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་པ་དང་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་གྱི་སེམས་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མེད་དེ། ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསླབ་པའི་སྒོའི་མདོ་ལས། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་བཞིའོ་ཞེས་པ་དང་། སྟག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བུའི་མདོ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཙོ་བོ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའང་སེམས་ཁོ་ནར་གསུངས་སོ་ཟེར་
Chinese
टीकाकार कहते हैं कि 'एकाग्र' कहने का अर्थ है, चित्त का एकाग्र होना, क्योंकि वही प्रधान है। (आचार्य कहते हैं) यदि सभी चित्त क्षणिक हैं, इसलिए आलम्बन बदलने की कोई गुंजाइश नहीं है, तो वे एकाग्र कैसे नहीं हैं? एकाग्र करने वाले (विशेष धर्म) समाधि (अन्य अर्थ) की जाँच करना व्यर्थ है? ऐसा नहीं है, पहले क्षण का चित्त आवश्यक नहीं है, लेकिन दूसरे क्षण का चित्त (पहला आलम्बन या) उस समाधि के द्वारा आलम्बन से विचलित नहीं होता है, इसलिए यह सार्थक है। (यदि ऐसा है तो) तो पहला चित्त समाधि के साथ संगत है, इसलिए समाधि व्यर्थ हो जाएगी (अर्थात्, यह अपना कार्य नहीं करेगा)। और, यदि पहले क्षण की समाधि दूसरे क्षण में समाप्त हो जाती है, तो दूसरे पर कार्य करना विरोधाभासी होगा। यदि यह समाप्त नहीं होती है, तो यह पिछले चित्त के साथ समकालीन नहीं होगी। इसके अलावा, स्मृति के क्षीण न होने आदि के कारण, जिस कारण से समाधि को एकाग्र माना जाता है, उसी कारण से चित्त को एकाग्र करने में सक्षम होना चाहिए, तो इसके कारण के रूप में समाधि को एक और अर्थ देने की कोई आवश्यकता नहीं है। यदि यह सक्षम नहीं है, तो समाधि के लिए भी यही बात है। इसके अलावा, समाधि चित्त का एक बहु-भूमि है, इसलिए सभी चित्त एकाग्र होने के लिए अतिसंवेदनशील होंगे। ऐसा नहीं होगा, समाधि शक्तिशाली और संगत होने पर चित्त एकाग्र होता है। कमजोर और संगत होने पर चित्त एकाग्र नहीं होता है। समाधि की बहु-भूमि केवल गुण होने के लिए निश्चित नहीं है और कमजोर है, ऐसा वैभाषिकों का मानना है। सौत्रान्तिकों का कहना है कि चित्त का एकाग्र होना ही समाधि है, चित्त से अलग कोई समाधि नहीं है। मार्ग के समूह के शिक्षा द्वार सूत्र में कहा गया है: 'अधिचित्त शिक्षा क्या है? चार ध्यान हैं।' और व्याघ्र बोधिपुत्र सूत्र और श्रावक विमोक्ष में कहा गया है कि चित्त की पूर्ण शुद्धि का मुख्य आधार चार ध्यान हैं। जिस प्रकार शील और प्रज्ञा की शिक्षा केवल शील और प्रज्ञा है, उसी प्रकार चित्त की शिक्षा भी केवल चित्त है।
English
The commentators say that 'one-pointed' means that the mind is focused on one thing, because that is the main thing. (The teacher says) If all minds are momentary, so there is no room for the object to change, then how are they not one-pointed? Is it pointless to examine the (distinguishing characteristic) samadhi (other meaning) that makes them one-pointed? It is not so, the mind of the first moment is not necessary, but the mind of the second moment (the first object or) through that samadhi, it does not stray from the object, so it is meaningful. (If so) Then the first mind is in accordance with samadhi, so samadhi will become meaningless (i.e. it will not do its job). And, if the samadhi of the first moment ceases in the second moment, then it will be contradictory to apply the action to the second. If it does not cease, then it will not be contemporaneous with the previous mind. Furthermore, for whatever reason, such as the non-fading of memory, the mind should be able to be one-pointed for the same reason that samadhi is considered one-pointed, then there is no need to give samadhi another meaning as the cause of it. If it is not able, then the same is true for samadhi. Furthermore, samadhi is a multi-ground of mind, so all minds will be susceptible to being one-pointed. It will not be so, the mind is one-pointed when samadhi is powerful and in accordance. The mind is not one-pointed when it is weak and in accordance. The multi-ground of samadhi is not certain to be only virtue and is weak, so the Vaibhashikas believe. The Sautrantikas say that the one-pointedness of mind is samadhi, there is no samadhi other than mind. In the Sutra of the Door of Learning of the Collection of Paths, it is said: 'What is higher mind training? The four dhyanas.' And in the Sutra of the Tiger Bodhiputra and the Shravaka Vimoksha, it is said that the main basis of the complete purification of mind is the four dhyanas. Just as the training of morality and wisdom is only morality and wisdom, so the training of mind is also said to be only mind.