Tibetan
མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་བ་བཤད་པ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་བ་བཤད་པ། (གསུམ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི།) དང་པོ་ཁོ་ནར་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འདོད་པས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་རྒྱུ་སོ་སོར་ཐར་པ་རིས་བདུན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གནས་ཏེ། མི་རྨོངས་པའི་རྒྱུ་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པའི་ཐོས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་རྒྱུ་དེའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དོན་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་འབྲལ་བའི་རྒྱུ་དོན་དེ་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་རྟུན་ཅིང་རྟག་འགྲུས་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་བླངས་བྱས་ནས། །སེམས་དང་ཤེས་རབ་སྒོམ་བྱེད་པས། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རྟེན་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཏེ་ཆོས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། བཙུན་པ་དགེ་སློང་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བགྱི་ན་ཇི་ལྟར་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ལགས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགེ་སློང་མང་དུ་ཐོས་པར་འདོགས་པར་མཛད། དགེ་སློང་དགེ་སློང་གིས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སྐྱོབ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐོས་པར་གྱུར་ན་དགེ་སློང་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བློ་སྟེ་ཤེས་རབ་དང་། སོགས་པས་བསྡུས་པ་བསམ་བྱུང་དང་། སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་མིང་དང་། རེས་འགའ་ཡི་གེས་དོན་འདྲེན་ལ་རེས་འགའ་དོན་གྱིས་ཡི་གེ་འདྲེན་པས་མིང་དོན་གཉིས་ཀ་དང་། ཡི་གེ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་ལ་འཇུག་པས་དོན་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྐྱལ་ལེགས་པར་མ་ལོབས་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ལོབས་པ་དང་། ལེགས་པར་ལོབས་པ་དག་ཤིང་ལེབ་ལ་སོགས་པའི་འཇུ་བྱ་ལ་ལྟོས་པ་དང་། རེས་འགའ་ལྟོས་རེས་འགའ་མི་ལྟོས་པ་དང་། ཡེ་མི་ལྟོས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །སློབ་དཔོན་ནི་དེ་ལྟ་ན་མིང་ལ་དམིགས་པ་ཐོས་བྱུང་དང་དོན་ལ་དམིགས་པ་སྒོམ་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་(གཉིས་པོ་ལས་)བསམ་བྱུང་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་བདག་རྐྱེན་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དང་། རིགས་པས་དཔྱད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ཤེས་རབ་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ཚོགས་ལམ་དང་། སྦྱོར་ལ
Chinese
现观次第之讲述。 现观次第之讲述。 （第三，现观次第分二，略说如下：）首先，唯欲现观真谛者，安住于不散乱之因，即别解脱七众之任何一种戒律。努力于不愚昧之因，即与见真谛相符之听闻。之后，作为确定之因，如实思维其义。因具足思维义，则作为断绝之因，应精勤修习彼义之禅定。如经云：比丘精进恒常者，如法受持戒律后，修习心与智慧者，将获得痛苦之灭尽。又云：依于戒律，住于戒律，应修习佛法。又问：尊者，何谓多闻比丘？世尊以何量度称之为多闻比丘？若比丘为救护五蕴，为离贪欲，为断灭而听闻佛法，则可称之为多闻比丘。故如是说。 那么，听闻所生之智慧等为何呢？分别说部认为，听闻所生之智慧即是智慧，以及其余所摄之思所生和修所生之智慧，依次是名，有时文字引导义，有时义引导文字，因此是名义二者，以及不依赖文字而入于义，因此是唯义之境。例如，不善游泳者，稍善游泳者，善于游泳者，分别依赖木板等可抓之物，有时依赖有时不依赖，以及完全不依赖一样。学派则认为，若如此，缘名者为听闻所生，缘义者为修所生，因此（二者之外）思所生将无法成立。因此，以自信之教证，以理智之分析，以及安住于禅定而证悟义，依次是三种智慧。如是宣说。 广说则有资粮道和加行道。
English
Explanation of the Stages of Manifest Realization. Explanation of the Stages of Manifest Realization. (Third, the stages of manifest realization are divided into two. A brief explanation is as follows:) First, one who wishes to manifestly realize the truth should abide in any of the seven classes of individual liberation vows, which are the cause of non-distraction. One should strive in listening, which is the cause of non-ignorance and is in accordance with seeing the truth. Then, as the cause of certainty, one should think about its meaning without error. Because one possesses the meaning of thought, one should diligently engage in the samadhi of meditating on that meaning as the cause of separation. As the sutra says: A monk who is diligent and constant, having properly taken the precepts, by meditating on mind and wisdom, will attain the exhaustion of suffering. It also says: Relying on precepts and abiding in precepts, one should practice the Dharma. And: Venerable, what is a monk who has heard much? By what measure does the Thus-Gone One call a monk one who has heard much? If a monk hears the Dharma for the sake of protecting the five aggregates, for the sake of being free from desire, and for the sake of cessation, then he can be called a monk who has heard much. Therefore, it is said. So, what are the wisdoms arising from listening, etc.? The Vaibhashikas believe that the wisdom arising from listening is wisdom, and the wisdoms arising from thinking and meditation, which are included in the rest, are, in order, name, sometimes letters lead to meaning, sometimes meaning leads to letters, so it is both name and meaning, and it enters into meaning without relying on letters, so it is only the object of meaning. For example, those who are not good at swimming, those who are slightly good at swimming, and those who are good at swimming, rely on something to hold on to, such as a board, sometimes rely on it and sometimes do not, and sometimes do not rely on it at all. The school believes that if this is the case, then those who focus on name are born from listening, and those who focus on meaning are born from meditation, so (apart from the two) what is born from thinking will not be established. Therefore, realizing the meaning from the teachings of confidence, from the analysis of reason, and from abiding in samadhi, are the three wisdoms in order. Thus it is said. In detail, there are the paths of accumulation and application.
Tibetan
མ་དང་། མཐོང་ལམ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ལ་ལམ་སྒོམ་པ་པོ་ནི་གཅིག་པུར་གནས་པས་ལུས་འདུ་འཛིན་དང་། སེམས་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ལས་བསྲིངས་བ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བསྲིངས་བ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་ཆོག་ཤེས་པ་ལ་ཡིན་གྱི་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་འདོད་ཆེན་ཅན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པ་བ་རྣམས་ན་རེ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་གྱ་ནོམ་པ་རྙེད་པ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྲེད་ཅིང་འདོད་པ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་མ་རྙེད་པ་ལ་འདོད་པ་ནི་འདོད་ཆེན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྲེད་པ་དེ་ཡང་མ་རྙེད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་འདོད་ཆེན་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེས་ན་ངན་ཉུང་རྙེད་པས་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། བཟང་མང་མ་རྙེད་པ་ལ་འདོད་པ་ནི་འདོད་ཆེན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་འཆད་དོ། །ཡང་ན་སྔོན་མ་རྙེད་པ་ལ་འདོད་པ་ནི་འདོད་ཆེན་ཡིན་ལ། རྙེད་པ་ན་དེ་བས་བཟང་མང་འདོད་པ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་འདོད་ཆེན་ལས་བཟློག་པ་ནི་དེ་གཉིས་པོའི་གཉེན་པོ་ཆོག་ཤེས་པ་དང་འདོད་ཆུང་དག་ཡིན་ནོ། །གཉེན་པོ་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དེ་གཉིས་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་དག་ཡིན་ལ། ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་འདོད་པ་ཆེ་བ་ནི་ཆགས་པ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པས་འདོད་ཁམས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཆགས་པའི་དགེ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །མ་ཆགས་པ་དེ་དག་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལས་འཕགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་རིགས་དེ་ཡང་དབྱེ་ན་མདོ་ལས། འཕགས་པའི་རིགས་ནི་བཞི་སྟེ། ཆོས་གོས་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། སྤོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་དག་ལས་དང་པོ་གསུམ་ནི་ཆོག་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པ་ཇི་ལྟར་ན་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ཆོག་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བཞི་པའང་འདོད་པ་དང་སྲིད་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤོང་བ་ནི་འགོག་པ་དང་བསྒོམ་པ་ནི་ལམ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ལ་དགའ་བ་ནི་མ་ཆགས་པ་དང་། མཚུངས་ལྡན་གྱི་དང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་འཕགས་པའི་རིགས་བཞིས་ཅི་ཞིག་བསྟན་ཞེ་ན། དེ་ལ་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཐར
Chinese
母亲啊！在三种见道中，首先，修道者独自居住，应当以具备两种舍弃——舍弃身体的喧嚣和舍弃心中的不善等烦恼的分别念——的状态来修习。具备两种舍弃的这种状态，是对知足少欲者而言的，而不是对不知足和贪欲大者而言的。这二者是什么呢？经部师们说，对于法衣等丰饶之物的获得，一再贪恋和希求，这就是不知足；对于没有获得这些，心生希求，这就是贪欲大。因为对于法衣等一再贪恋，仅仅是因为没有得到，所以这也将成为贪欲大，因此，导师们说，获得少量劣质之物而心不悦，这就是不知足；对于没有获得大量优质之物而心生希求，这就是贪欲大。或者说，以前没有得到而心生希求，这就是贪欲大；得到之后，希望得到比这更好更多的，这就是不知足。与不知足和贪欲大相反的，就是这二者的对治——知足和少欲。对治知足少欲这二者，是属于欲界等三界且无垢的；而不知足和贪欲大，因为是贪著的不善，所以是欲界的。知足少欲的自性，就是不贪著的善法。这些不贪著，是圣者们的种姓，因为圣者们由此而生。如果分析圣者的种姓，经中说：圣者的种姓有四种，即不贪著法衣，不贪著乞食，不贪著卧具和坐垫，以及喜爱舍弃和禅修。其中前三种是知足的自性。如果说，圣者的第四种姓如何是不贪著的自性呢？因为它不是知足的体性。第四种也是因为背离了欲望和有，所以是不贪著的，舍弃是灭谛，禅修是道谛，喜爱这些就是不贪著，以及相应的信。那么，四种圣者种姓揭示了什么呢？其中前三种揭示了脱
English
O Mother! Among the three paths of seeing, firstly, the practitioner who meditates on the path should meditate in a state of possessing two kinds of renunciation—renunciation of the busyness of the body and renunciation of the non-virtuous thoughts and afflictions of the mind—while dwelling alone. This state of possessing two kinds of renunciation is for those who are content and have few desires, not for those who are discontent and have great desires. What are these two? The Sautrāntikas say that repeatedly craving and desiring the acquisition of abundant things like Dharma robes is discontent, and desiring those things that have not been acquired is great desire. Because the repeated craving for Dharma robes and the like is only because they have not been obtained, that too would become great desire. Therefore, the teachers say that being unhappy with obtaining little of inferior quality is discontent, and desiring to obtain much of good quality that has not been obtained is great desire. Or, desiring what has not been obtained before is great desire, and desiring better and more than what has been obtained is discontent. The opposite of discontent and great desire is the antidote to these two—contentment and few desires. These two antidotes, contentment and few desires, belong to the three realms such as the desire realm and are stainless, while discontent and great desire, because they are attachment and non-virtuous, belong to the desire realm. The nature of contentment and few desires is the virtue of non-attachment. These non-attachments are the lineage of the noble ones, because the noble ones are born from them. If we analyze the lineage of the noble ones, the sutra says: There are four lineages of the noble ones, namely, non-attachment to Dharma robes, non-attachment to alms, non-attachment to bedding and cushions, and delight in renunciation and meditation. Among these, the first three are the nature of contentment. If it is said, how is the fourth lineage of the noble ones the nature of non-attachment, since it is not the essence of contentment? The fourth is also non-attachment because it turns its back on desire and existence; renunciation is cessation and meditation is the path, and delighting in these is non-attachment, as well as the corresponding faith. So, what do the four lineages of the noble ones reveal? Among them, the first three reveal liberation.