Tibetan
ཞར་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་རྒྱུ་བཤད་པ། ཞར་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་རྒྱུ་བཤད་པ། གཉིས་པ་ཞར་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་རྐྱེན་བཤད་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལའང་གསུམ་ལས་མདོར་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་དུ་འདོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་གིས། རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་ཞེས་མི་འབྱུང་བ་ནི། བསྟན་བཅོས་མངོན་པའི་མཛོད་རྩོམ་པའི་དུས་སུ་རབ་ཏུ་བསྡུ་བའི་གཞི་པོ་ཉམས་པས་རྒྱུ་དྲུག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པའི་མདོ་མ་གཟིགས་ལ་རྒྱུ་དྲུག་སོ་སོར་སྟོན་པའི་མདོ་ནི་གཟིགས་ཏེ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་གསུངས་པ་ནི་བྱེད་རྒྱུ་སྟོན་པའོ། །ལམ་གྱིས་ཡན་ལག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟོན་པའི་མདོའོ། །སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་ལ། མི་རིག་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཡང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་མ་ཆད་པ་གང་ལས་འདིའི་དགེ་བ་རྩ་བ་ལས་དགེ་བ་རྩ་གཞན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཆུང་ངུ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་མངོན། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ཕྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཅན་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་སྟོན་པའི་མདོའོ། །རྟོགས་ནས་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་མཚུངས་པ་འདི་ནི་མཐོང་བའི་གཞི་ཅན་གྱི་དད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པའི་མདོའོ། །སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྨོན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བར་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། མི་དགའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་སྟོན་པའི་མདོའོ། །ཆེད་དུ་བསམས་པའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པའི་མདོའོ། །ཞེས་སྦྱར་རོ། །གང་ཞེ་ན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་
Chinese
顺便讲述原因、条件和结果等。首先讲述原因。 顺便讲述原因、条件和结果等。首先讲述原因。 其次，顺便讲述原因、条件和结果等，其中原因、结果和条件这三者中的第一个也分为三部分，其中简要说明的是，有部宗认为原因有六种。之所以没有说“原因有六种”，是因为在撰写《俱舍论》时，由于总摄的基础衰败，没有见到能将六因归纳为一体的经文，却见到了分别阐述六因的经文。例如，“以眼和色为缘而生起眼识”，这说明的是能作因。经文中说：“道的这三个支分是跟随正见的，即俱生之受、想和心。”这说明的是俱生因。经文中说：“这个补特伽罗具有善法，也具有不聪慧之法”，从“此人具有未完全断绝的善根，由此善根产生其他善根，微小且俱生”，这样看来，这个补特伽罗将来会成为完全清净之法。这说明的是等流因。经文中说：“证悟后与智慧相应，这与具有见之基础的信心相似”，这说明的是相应因。经文中说：“具有邪见的补特伽罗，其身体的业、语言的业、心念和愿望，以及与这些相应的造作，都会变得不悦意、丑陋、不喜悦和不适意”，这说明的是遍行因。经文中说：“特意思虑而作且积累的异熟”，这说明的是异熟因。如是连接。哪六种呢？即能作因、俱生因、等流因、相应因、遍行因和异熟因。
English
In addition, explaining the causes, conditions, and results, etc. First, explaining the causes. In addition, explaining the causes, conditions, and results, etc. First, explaining the causes. Secondly, in addition to explaining the causes, conditions, and results, etc., among the three explanations of causes, results, and conditions, the first one is also divided into three parts. Among them, the brief explanation is that the Vaibhashikas believe that there are six types of causes. The reason why it is not said that "there are six types of causes" is that when writing the Abhidharmakosha, due to the decline of the basis of summarizing, they did not see the sutra that could summarize the six causes into one, but they saw the sutras that separately explained the six causes. For example, "depending on the eye and form, eye consciousness arises," which explains the efficient cause. The sutra says, "These three limbs of the path follow right view, namely, co-emergent feeling, perception, and mind." This explains the co-emergent cause. The sutra says, "This person possesses virtuous dharmas and also possesses non-intelligent dharmas," from "this person has a virtuous root that is not completely severed, from which other virtuous roots arise, small and co-emergent." In this way, this person will become a completely pure dharma in the future. This explains the homogeneous cause. The sutra says, "After realization, being in accordance with wisdom is similar to faith with a basis of seeing," which explains the corresponding cause. The sutra says, "A person with wrong views, whatever actions of body, actions of speech, thoughts, and wishes, and whatever formations that are in accordance with these, all become undesirable, ugly, unpleasant, and disagreeable," which explains the pervasive cause. The sutra says, "The ripening that is intentionally thought about, done, and accumulated," which explains the ripening cause. Thus connected. What are the six? Namely, the efficient cause, the co-emergent cause, the homogeneous cause, the corresponding cause, the pervasive cause, and the ripening cause.
Tibetan
རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །(རྒྱུ་དྲུག་ཏུ་གྲངས་ངེས་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་བྱེད་རྒྱུ། སོ་སོའི་རྒྱུ་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་སྤྱིའི་རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུ་དང་། བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུ་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །དུས་ཐ་དད་པ་ལ་འདྲ་བར་སྐྱེད་པ་སྐལ་མཉམ་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་ཁོ་ན་འདྲ་བར་སྐྱེད་པ་ཀུན་འགྲོ་དང་། མི་འདྲ་བར་སྐྱེད་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་དང་དྲུག་ཏུ་ངེས་སོ། །) སོ་སོའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ལ་དྲུག་ལས་དང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་(རང་ལ་རང་གི་བྱེད་པ་འགལ་བས།) འབྲས་བུ་རང་ཉིད་ལས་གཞན་པ་(འདུས་བྱས་མ་བྱས།) ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །ཅི་སྟེ་ན། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གེགས་མི་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་འདུས་མ་བྱས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་དམྱལ་བའང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ནུས་བཅས་དང་ནུས་མེད་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་བྱེད་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་གེགས་མི་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ་གྲོང་བ་རྣམས་རྒྱལ་པོས་ཁྲལ་དམག་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་མ་བྱས་པ་ལ་བདག་ཅག་བདེ་བར་བྱས་སོ་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་བརྒྱུད་ནས་ཅི་རིགས་པར་འདུས་མ་བྱས་དང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་ནུས་ལ། དེ་ལས་དགེ་མི་དགེ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་ན་སྣང་བ་དང་ཚ་རེག་ལ་སོགས་པ་མུན་པ་དང་གྲང་རེག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་དེ་དག་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནའང་རང་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མུན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་གེགས་བྱ་བར་མི་ནུས་(ཏེ་མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་དེ་ལ་ནི། །འབྲས་བུ་གང་གིས་བཟློག་པར་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་།) པའི་ཕྱིར་དང་། བྱེད་རྒྱུ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང
Chinese
名为因。（因确定为六种，即所有果的共同因是能作因，各自的因中一同产生的总因是俱生因，个别的因是同类因。时间不同而产生相同的是等流因，仅仅产生烦恼的是遍行因，产生不同的是异熟因，确定为六种。） 在解说各自的自性时，六种因中的第一种，能作因是（因为自己对自己起作用是相违的），果自身以外的（有为法和无为法）一切都被认为是能作因。为什么呢？因为它们安住于不对果的产生造成阻碍的自性中。如果仅仅是不造成阻碍就能成为因，那怎么能成为因呢？对于幼芽等的因，无为法和对于无色蕴的因，地狱也会变成因吗？这里所说的能作因分为有能力和无能力两种，第一种就像幼芽等的因是种子等一样，是能作因的自性。第二种就像无为法等和无色蕴的地狱等一样，这是把不造成阻碍视为因，就像村民们说国王没有用赋税军队等来折磨我们，所以我们很安乐一样。有些人说，一切也都能通过各种方式，间接地通过无为法和地狱等，以心识所缘的方式产生，从那里面产生善与非善，并且从那里面依次产生器世界和无色蕴等。如果对产生不造成阻碍就是因，那么光明和热触等就不会成为黑暗和冷触等的能作因，因为它们是对那些法造成阻碍的。即使那样，也不是所有自身以外的事物都能成为能作因吧？光明等是对黑暗等不产生的法造成阻碍，但对于产生却不能造成阻碍（因为对于没有缺陷的因，果用什么来阻止呢？），并且能作因是对产生不造成阻碍的，所以它们也
English
It is called a cause. (Causes are definitely six in number: the common cause of all effects is the acting cause; among individual causes, the general cause that arises together is the co-emergent cause; the specific cause is the similar cause. That which produces the same thing at different times is the similar-flowing cause; that which produces only afflictions is the all-pervasive cause; and that which produces different things is the ripening cause, thus being definitely six.) In explaining their individual natures, the first of the six causes, the acting cause, is (because it is contradictory for oneself to act on oneself), everything other than the effect itself (conditioned and unconditioned) is considered to be the acting cause. Why is that? Because they abide in a nature that does not obstruct the arising of the effect. If merely not obstructing is enough to become a cause, then how can it become a cause? For the cause of sprouts and so on, would unconditioned phenomena and hell also become the cause for the formless aggregates? Here, the acting cause is divided into two types: capable and incapable. The first is like seeds and so on for sprouts and so on, which is the nature of the acting cause. The second is like unconditioned phenomena and hell for the formless aggregates, which is considering not obstructing as a cause, just as villagers say that the king has not tormented us with taxes and armies, so we are happy. Some say that everything can also indirectly produce through various means, through unconditioned phenomena and hell, in the manner of mental consciousness's object, and from that, good and non-good arise, and from that, the container world and formless aggregates arise in sequence. If not obstructing arising is a cause, then light and heat touch will not become the acting cause of darkness and cold touch, because they obstruct those phenomena. Even so, not everything other than oneself can become an acting cause, right? Light and so on obstruct the phenomena of darkness and so on not arising, but they cannot obstruct arising (because for a cause without defects, what can the effect use to prevent it?), and since the acting cause is that which does not obstruct arising, they also