Tibetan
གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞུགས། གསུམ་པ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། གཞུང་གི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྐབས་འདིར་གཞི་ཤེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། བསྟན་བྱའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྐབས་གཉིས་པར་ལམ་ཤེས་བཤད་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་སྐབས་འདིར་གཞི་ཤེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ལམ་ཤེས་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་གཞི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ལམ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་སྐབས་གསུམ་པའི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཞི་ཤེས་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱ བ་སྟེ། སྐབས་གཉིས་པའི་དངོས་བསྟན་ཀྱི་གཙོ་བོའི་ལམ་ཤེས་ལ་རྒྱུ་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། གཞི་ཤེས་དེ་སྐབས་གསུམ་པའི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོའི གཞི་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལམ་ཤེས་དེ་སྐབས་གཉིས་པའི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོའི་ལམ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་དེ། སྐབས་གསུམ་པའི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོའི་གཞི་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐབས་གཉིས་པར། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི །ཞེས་པའི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་ལས། གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་སོགས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པར་སྟོན་པའི་གཞུང་གིས་དོན་གྱིས་འཕངས་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་དེ། སྐབས་གསུམ་པའི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཞི་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་འཕངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད་པར་བཟུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་གཞི་ཤེས་དེ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་རྐང་དང་པོའི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོའི་གཞི་ཤེས་གང་ཞིག །དེ་འདིར་ཡང་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་དགོས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གཞུང་དོན་བཤད་པ་ལ། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། འདིར་བསྟན་གཞི་ཤེས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་དང་། དེ་གང་ལ་མི་གནས་པའི་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ངོས་བཟུང་བ། དེ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ། དེ་དག་བརྟེན་ནས་ལམ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཞི་ཤེས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་དེ་ཉིད་དུས་གསུམ་བདེན་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཞི་ཤེས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་སྔར་བཤད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་དེ་ཉིད་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་ཤིང་། དུས་གསུམ་བདེན་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་གཞི་ཤེས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་དུ་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ནི་ཟིན་བྱེད་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་དེ་དག་གིས་མཐའ་གཉིས་དང་དབུས་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པའི་ལམ་ཤེས་ཞིག་གཞི་ཤེས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ཏུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། འདིར་བསྟན་སྲིད་མཐའ་དང་། རྟག་མཐའ་དང་། ཚུ་རོལ་གྱི་མཐའ་གསུམ་དོན་གཅིག་ཅིང་སྲིད་མཐའ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གཉིས་ཡོད་དེ། གཞི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལྟོས་པའི་སྲིད་མཐའ་དང་། བྱང་སེམས་ལམ་ལ་ལྟོས་པའི་སྲིད་མཐའ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལྟོས་པའི་སྲིད་མཐའ་ནི་སྲིད་མཐའ་དངོས་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་དང་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་ལམ་ལ་ལྟོས་པའི་སྲིད་ཞི་གཉིས་ཀྱི་མཐའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དོར་བྱར་འཛིན་པའི་བློ་དེ། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་སྲིད་མཐའ་དང་། འཁོར་བ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཆད་ཙམ་གྱི་མྱང་འདས་ཐོབ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་དེ། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཞི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་དངོས་གནས་པ་མིན་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་རྟག་མཐའ་དངོས་མིན་ཡང་། རྟག་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བ་སྐྱེ་བ་ལེན་ན་དེར་ཡུན་རིང་གནས་དགོས་པས་ཐར་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ
Chinese
基础智之支分。 基础智之支分。 基础智之支分。第三，广说基础智之支分，分二：总说和解释论典之义。初者，此处宣说基础智之理由，以及确定所诠基础智之主要部分。初者，在第二品宣说了道智之后，此处宣说基础智是有理由的，因为道智在自相续中生起，必须先修习通达基础不恒等十六行相的基础智之行相，如果没有，就不会产生，因为这个理由。如释论中说：“没有完全了知一切基础，就没有完全了知道的，一切都是了知。”第二，有些人说，第三品所诠之主要基础智被不顺品的基础智所遍及，因为第二品所诠之主要道智被因道智所遍及。那是不合理的，因为那个基础智是第三品所诠之主要基础智。成立，因为那个道智是第二品所诠之主要道智。另外，那不合理，因为现量通达不恒等十六行相的基础智，是第三品所诠之主要基础智。成立，在第二品中，《道智自性》中说：“圣者之四谛。”的所说之根本经中说：“色是无常，应作意。”等等，以显示四谛行相之论典，以意义所包含的现量通达不恒等十六行相的基础智，是第三品所诠之主要基础智。成立，大释论中说：“因此，以无常等等行相所包含的，为了完全了知没有遗漏的基础之义，而将一切了知单独地解释。”因为这样说的缘故。另外，这样是合理的，因为这样的基础智是赞颂语第一句所诠之主要基础智。因此，此处也主要地显示是适时的。成立，那是菩萨摄受声闻缘觉种姓
English
Branch of the Basis Wisdom. Branch of the Basis Wisdom. Branch of the Basis Wisdom. Third, to explain in detail the branches of the Basis Wisdom, there are two parts: a general presentation and an explanation of the meaning of the text. First, there are two parts: the reason for explaining the Basis Wisdom here, and the identification of the main part of the Basis Wisdom to be taught. First, the reason for explaining the Basis Wisdom here after the Path Wisdom has been explained in the second chapter is that in order for the Path Wisdom to arise in one's own mind-stream, it is necessary to first meditate on the aspect of the Basis Wisdom that realizes the sixteen aspects of impermanence, etc. If it is not present, it will not arise, because of this reason. As it is said in the commentary: "Without fully knowing all the bases, there is no perfect knowledge of the path, all is knowledge itself." Second, some say that the Basis Wisdom, which is the main subject of the third chapter, is pervaded by the Basis Wisdom of the opposing side, because the Path Wisdom, which is the main subject of the second chapter, is pervaded by the causal Path Wisdom. That is not reasonable, because that Basis Wisdom is the main Basis Wisdom to be taught in the third chapter. It follows that the Path Wisdom is the main Path Wisdom to be taught in the second chapter. Furthermore, it is not reasonable, because the Basis Wisdom that directly realizes the sixteen aspects of impermanence, etc., is the main Basis Wisdom to be taught in the third chapter. It follows that in the second chapter, in the nature of the Path Wisdom itself, "Of the four noble truths," in the root sutra to be explained, "Form is impermanent, one should pay attention," etc., the Basis Wisdom that directly realizes the sixteen aspects of impermanence, etc., which is implied by the text that shows the aspects of the four truths, is the main Basis Wisdom to be taught in the third chapter. It follows that in the Great Commentary it is said: "Therefore, those implied by the aspects of impermanence, etc., are explained separately as all knowledge in order to fully know the meaning of the basis without exception." Because it is said so. Furthermore, it is reasonable that it is so, because such a Basis Wisdom is the main Basis Wisdom to be taught in the first verse of the praise. Therefore, it is appropriate to mainly show it here as well. It follows that it is a Bodhisattva who takes care of the Hearer and Solitary Realizer lineages.
Chinese
因为它是为了断除自身相续的烦恼而必须修习的基识之主要部分。第二，讲述论义，在“此岸彼岸非边”等句中，此处所说的基识之胜慧，以及它不执著于轮回寂灭之边，不执著于它的方式，以及依靠这些来讲述道智二者的差别，共有四点。第一点，有些人认为，此处直接显示的基识之胜慧，就是现量证悟三时真性空性的胜慧，这种观点是不合理的。因为，此处直接显示的基识之胜慧，是先前所说的声闻之道智之道，它不执著于轮回寂灭二边，并且通过现量证悟三时真性空性的智慧所摄持的方式，被安立为基识之胜慧。因为“为了知晓三时平等性”这样说并没有矛盾，因为那是就摄持者而言的。原因在于，那些论典表明，一种被不执著于二边和中道的智慧所摄持的道智，会转变为基识之胜慧。第二点，此处所说的有边、常边和此岸三者意义相同，并且有边的分类有两种，即：相对于基位世俗的有边，以及相对于菩萨道的有边。相对于基位世俗的有边是真正的有边，因为它与轮回意义相同。此处所说的相对于菩萨道的有寂二边的差别在于：将轮回中受生完全视为应舍弃之物的念头，是相对于它的有边；将轮回中受生视为仅仅断灭的涅槃，并将其作为主要目标而努力追求的念头，是相对于它的寂边。那本身并非真正安住于有寂之边，因为它不是轮回也不是涅槃。虽然由于业和烦恼的力量而导致轮回结生并非真正的常边，但有理由称其为常边，因为由于业和烦恼的力量而导致轮回受生，就必须在那里长期停留，因此很难解脱。
English
Because it is the main part of the basic consciousness that must be meditated on in order to abandon the afflictions of one's own continuum. Secondly, explaining the meaning of the text, in the phrases such as "this shore, the other shore is not a boundary," here, the prajna-paramita of the basic consciousness that is taught, and identifying the extremes of samsara and nirvana to which it does not adhere, the way in which it does not adhere to them, and based on these, explaining the difference between the two knowledges of the path, there are four points. Firstly, some people think that the prajna-paramita of the basic consciousness that is directly shown here is the prajna-paramita that directly realizes the emptiness of the three times, but this view is not reasonable. Because the prajna-paramita of the basic consciousness that is directly shown here is the path knowledge of the shravaka's path knowledge that was previously explained, it does not adhere to the two extremes of samsara and nirvana, and it is established as the prajna-paramita of the basic consciousness through being grasped by the wisdom that directly realizes the emptiness of the three times. Because there is no contradiction in saying "in order to know the equality of the three times," because that is in terms of the grasper. The reason is that those texts show that a path knowledge that is grasped by the three wisdoms that do not adhere to the two extremes and the middle will become the prajna-paramita of the basic consciousness. Secondly, the extreme of existence, the extreme of permanence, and the extreme of this shore that are taught here have the same meaning, and there are two types of the extreme of existence, namely: the extreme of existence in relation to the conventional basis, and the extreme of existence in relation to the bodhisattva path. The extreme of existence in relation to the conventional basis is the real extreme of existence, because it has the same meaning as samsara. The difference between the two extremes of existence and peace in relation to the bodhisattva path that is taught here is that the thought of taking birth in samsara as something to be abandoned is the extreme of existence in relation to it; the thought of taking birth in samsara as nirvana that is merely cut off, and striving for it as the main goal, is the extreme of peace in relation to it. That itself is not really abiding in the extremes of existence and peace, because it is neither samsara nor nirvana. Although taking rebirth in samsara due to the power of karma and afflictions is not the real extreme of permanence, there is a reason to call it the extreme of permanence, because if one takes birth in samsara due to the power of karma and afflictions, one must stay there for a long time, so it is difficult to be liberated.