Tibetan
རྣམ་པར་རྒྱལ་མའི་བསྟོད་པ་འཆི་མེད་གྲུབ་པའི་ཚིག་འགྲེལ་མདོར་བསྡུས་གསལ་བ། རྣམ་པར་རྒྱལ་མའི་བསྟོད་པ་འཆི་མེད་གྲུབ་པའི་ཚིག་འགྲེལ་མདོར་བསྡུས་གསལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་རྒྱལ་མའི་བསྟོད་པ་འཆི་མེད་གྲུབ་པའི་ཚིག་འགྲེལ་མདོར་བསྡུས་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་འཕྲིན་ལས་གཅིག་བསྡུས་ནས། །རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་མ་ལུས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་སྲས་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་ཟློས་གར་ཅན། །རྒྱལ་བའི་གདུང་འཚོབ་བཙོང་ཁ་པ་དེར་འདུད། །དེ་གཤེགས་ཀུན་གྱི་མཁྱེན་བརྩེའི་ཕུང་པོ་ཉིད། །རབ་འཛེས་ལྷ་མོའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་རོལ་བ། །དྲན་པ་ཡིས་ཀྱང་ཚེ་དང་རྣམ་དཔྱོད་མཆོག །སྟེར་མཛད་རྗེ་བཙུན་རྣམ་པར་རྒྱལ་མས་སྐྱོངས། །གང་གི་བསྟོད་ཚིག་ཆུ་སྐྱེས་གཞོན་ནུའི་ཚལ། རྣམ་དཔྱོད་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་རབ་ཕྱེ་སྟེ། །དགོངས་དོན་ཟེའུ་འབྲུ་གསལ་བར་འཛུམ་བྱེད་ཀྱིས། །བློ་ལྡན་རྐང་དྲུག་འཕུར་ལྡིང་གར་གྱིས་རོལ། །དེ་ལ་འདིར་གཙུག་ཏོར་རྣམ་པར་རྒྱལ་མའི་བསྟོད་པ་མཆི་མེད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །འདི་ལ་གསུམ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ། བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ། བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བླ་མ་དང་འཇམ་དབྱངས་དབྱེར་མེད་དུ་བྱས་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། སྐབས་འདིར་སྒོས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ན་མཿཤྲཱི་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤྲཱི་ནི་དཔལ་ལམ་དཔལ་ལྡན་གུ་རུ་ནི་བླ་མ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ནི་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཡིན་ལ་ན་མཿནི་འདུད་པའམ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ས་གསུམ་འགྲོ་བའི་རེ་སྐོང་སོགས་རྐང་པ་བཞི་གསུངས་ཏེ། ས་འོག་ས་སྟེང་ས་བླའི་ས་གསུམ་ན་གནས་པའི་འགྲོ་བའི་རེ་འདོད་སྐོང་ཞིང་། མཆོག་ཐུན་གྱི་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བའི་གཏེར་ཆེན་པོ། ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འོད་སྟོང་ཕྱོགས་བཅུར་འབྱེད་པའི་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་སྟེ་ཉི་མ། ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཤས་ཀུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འོད་དཀར་ཅན་ནི་ཟླ་བ་སྟེ་ཆོས་མཚུངས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་དེ་ནི། ལུས་ཅན་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གཙུག་ན་མཛེས་པའམ་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྔགས་པའོ། །ཚིག་བཅད་འདི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱན་ཏེ། དེ་ཡང་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་ཐ་དད་དུ་མ་ཕྱེ་བར་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་གོ་བདེ་ཁྱད་
Chinese
尊胜佛母赞 不死成就释词简明。 尊胜佛母赞 不死成就释词简明。 顶礼薄伽梵尊胜佛母赞 不死成就释词简明之论著。 汇集诸佛之事业，为持一切诸佛之圣法，持沙弥衣之舞者，顶礼诸佛之补处宗喀巴。 彼逝者一切之智悲聚，殊妙天女之身之化现，忆念亦能赐予寿命与殊胜智慧，祈请至尊尊胜佛母垂护。 赞颂其之词句，如妙龄莲花之园林，以智慧日光之光芒而盛开，令显现其意之花蕊，令具慧蜜蜂以飞翔之舞而嬉戏。 如是，于此，尊胜佛母之赞 不死成就，即所应宣说之法。 此有三：赞颂，立誓宣说，进入宣说之方式。 初有二：视上师与文殊无别而顶礼，及此时特别赞颂。 初者为： ན་མཿཤྲཱི་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思），如是说，即顶礼具德上师与妙音，ཤྲཱི་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）乃吉祥或具德，གུ་རུ་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）乃上师，མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）乃妙音，ན་མཿ（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）乃敬礼或顶礼之意。 二者为： 三地众生之愿满等四句，谓于地下、地上、地上之上的三地所住众生之愿望皆能满足，为共同殊胜成就生起之大宝藏，善说之法之光芒万丈，于十方绽放之白日，即太阳，谓圆满具足经教证悟之功德分之白光，即月亮，如是具足三法同等性之具德上师，于一切有情众生之顶上庄严或祈愿成胜，以祈愿之方式而赞颂。 此偈为有形之庄严，即不将譬喻与所譬喻分开，而合二为一，然易懂殊胜
English
Praise to the Victorious One: A Concise and Clear Commentary on the Attainment of Immortality. Praise to the Victorious One: A Concise and Clear Commentary on the Attainment of Immortality. Herein dwells the treatise entitled "Praise to the Victorious One, the Bhagavan, a Concise and Clear Commentary on the Attainment of Immortality." Having unified the activities of all the Buddhas, in order to uphold all the sacred Dharma of the Buddhas, the one who dances in the saffron robes of a Bodhisattva, to Tsongkhapa, the successor of the Buddhas, I bow. He is the embodiment of the wisdom and compassion of all the departed ones, a manifestation of the form of a most beautiful goddess. Merely remembering him bestows life and supreme wisdom. May the venerable Victorious One protect us. The words of praise for her are like a garden of youthful lotuses, opened wide by the light of the sun of wisdom, making the essence of their meaning bloom clearly, so that the intelligent six-legged bees may revel in a dance of soaring flight. Here, the praise to the Victorious One, the Crown Ornament, called "The Attainment of Immortality," is the Dharma to be explained. There are three aspects to this: offering praise, vowing to explain, and the manner of engaging in the explanation. The first has two parts: paying homage by considering the Guru and Manjushri as inseparable, and offering special praise in this context. The first is: ན་མཿཤྲཱི་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། (Tibetan, Devanagari, Romanized Sanskrit, Literal Chinese meaning), it is said, which means, "I pay homage to the glorious Guru and Manjughosha." Śrī (Tibetan, Devanagari, Romanized Sanskrit, Literal Chinese meaning) means glorious or possessing glory, Guru (Tibetan, Devanagari, Romanized Sanskrit, Literal Chinese meaning) means teacher, Manjughosha (Tibetan, Devanagari, Romanized Sanskrit, Literal Chinese meaning) means gentle voice, and namaḥ (Tibetan, Devanagari, Romanized Sanskrit, Literal Chinese meaning) means to bow or pay homage. The second is: "Fulfilling the hopes of beings in the three realms," etc., the four lines, which state that the hopes and desires of beings dwelling in the three realms—below the earth, on the earth, and above the earth—are fulfilled, and it is a great treasure from which supreme and common attainments arise. The light of the well-spoken Dharma shines in ten directions like the sun. The white light that perfectly completes all aspects of the qualities of scripture and realization is the moon. That glorious and holy Guru, possessing these three qualities equally, is beautiful or victorious at the crown of all embodied beings. It is praised in the manner of a prayer. This verse is an ornament of form, in which the example and the exemplified are not separated but made one, yet it is easy to understand and excellent.
Tibetan
ཕྱེ་སྟེ་བཤད་ན་རྐང་པ་དང་པོས་གཏེར་ནི་འདོད་པ་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་པ་ལྟར། བླ་མ་ཡང་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དང་། གཉིས་པས་ཉི་མས་འོད་འབྱེད་པ་བཞིན་དུ་བླ་མས་ཀྱང་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འོད་འགྱེད་པ་དང་། གསུམ་པས་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ་ནི་ཆ་ཤས་རྫོགས་པ་ལྟར་བླ་མའང་ཡོན་ཏན་མ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཤས་རྫོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་སྟེ། སྤྱིར་རྩ་བའི་བླ་མ་དེ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་མ་རྫོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་བསྔགས་པའི་ཚེ་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་སྐབས་འདིའི་བླ་མ་ནི། རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བའི་བླ་མ་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པར་མངོན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ལ་བརྟེན་ནས་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ། རྒྱས་པར་མིན་པར་ཚིག་ཉུང་ངུ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་བསྟོད་པར་བགྱིའོ། །སུ་ལ་བསྟོད་ཅེ་ན་ལྷ་མོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཆོག་སྟེར་ཞིང་། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའི་འཆི་བདག་གི་བེ་ཅོན་ནི་རི་མོའི་དབྱུག་པ་ལྟར་གང་གིས་མཛད་པའི་ལྷ་མོ་འགྲོ་བའི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཙུག་ཏོར་རྣམ་པར་རྒྱལ་མ་ལ་བསྟོད་པར་བྱའོ། །འདིར་འཆི་བདག་ནི་གཤིན་རྗེ་ཡིན་ལ། དེའི་བེ་ཅོན་ནི་དབྱུག་པ་སྟེ་དོན་ལ་སྦྱར་ན་འཆི་བར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཞིག་གོ །ལྷ་མོ་འདི་ལ་བརྟེན་ན་འཆི་བདག་གི་བེ་ཅོན་དེ་གཞན་ལ་རྡེག་ཏུ་མེད་པ་དཔེར་ན་རི་མོར་བྲིས་པའི་དབྱུག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་གཞན་ལ་རྡེག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡང་དུས་མིན་འཆི་བ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་དོན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། བསྟོད་པ་དང་། ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་མོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྟོད་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་དང་། བསྟོད་པའི་ཚུལ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། །མིག་བྲལ་སྐྱེ་བོས་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེ་བོས་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་འདོད་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་མོ་ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་གནས་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའི་ངང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ནི། བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱང་བརྗོད་པ་པོ་བདག་ལ་རིང་དུ་བསྐལ་པ་སྟེ་མི་ཤེས་པས་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་མི་ནུས་མོད། དེ་ལྟ་ཡིན་པ་འོན་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་ཕུག་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཁང་བཟང་མཆོག་ཉིད་ན་བཞུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་འདྲེན་པ་རྒྱལ་བ་ཚེ་དཔག་མེད་མགོན་གྱིས། ལྷ་མོ་ཁྱོད་ལ་རྒྱ་ཆར་བསྔགས་པ་ཐོས་པའི་སྟོབས་ལས།
Chinese
如果分开解释，第一句说的是，就像宝藏是愿望产生的地方一样，上师也是成就的来源；第二句说的是，就像太阳散发光芒一样，上师也散发善说的光芒；第三句说的是，十五的月亮是圆满的，同样上师也不是不圆满，而是通过圆满功德来赞颂。总的来说，根本上师无论功德是否圆满，在赞颂时都没有定论。因此，这里所说的上师，显然是指宗喀巴大师自己的根本上师。第二部分，从“依赖于谁”等四句来阐述，不是详细地，而是用简短的几句话来赞颂。赞颂谁呢？赞颂那位依赖于她而赐予智慧之精华，使非时而死的死神之棒如同图画中的棍子一般的女神，成为众生的救护者，即薄伽梵顶髻尊胜佛母。这里，死神是阎罗王，他的棒子是棍子，引申到意义上，就是使人死亡的特殊之处。依赖于这位女神，死神的棒子就无法击打他人，例如图画中画的棍子的影像无法击打他人一样，这也是从非时死亡中解脱出来的意思。第三部分有三点：赞颂，劝请心续，以及发愿。第一点又分为两部分：说明仅凭自身力量无法如实赞颂，以及真实赞颂的方式。第一部分是：“眼盲之人”等两句偈颂。例如，眼盲之人想要观看各种各样的形色却无法看到一样，女神您身语意的秘密之处是如此精 सूक्ष्म，我想要述说却因为我经历了漫长的劫数而无法知晓，因此，我无法如实述说您的功德。即便如此，在清净的兜率天宫中，住着引导世间的怙主无量寿佛，从听闻他对您的广阔赞颂的力量中。
English
If explained separately, the first verse says that just as a treasure is the place where wishes arise, the guru is also the source of accomplishments; the second verse says that just as the sun radiates light, the guru also radiates the light of good teachings; the third verse says that the fifteenth moon is complete, and similarly, the guru is not incomplete, but is praised through the completeness of virtues. In general, whether the root guru's merits are complete or not, there is no certainty when praising. Therefore, the guru mentioned here is obviously referring to Je Tsongkhapa's own root guru. The second part, from "depending on whom" and the following four lines, explains that it is not in detail, but to praise with a few short words. Who is praised? Praise the goddess who, by relying on her, bestows the essence of wisdom, and makes the death-god's staff of untimely death like a stick in a picture, who has become the protector of beings, the Bhagavan Ushnishavijaya. Here, the death-god is Yama, and his staff is a stick, which, when extended to its meaning, is the special feature that causes death. By relying on this goddess, the death-god's staff cannot strike others, just as the image of a stick drawn in a picture cannot strike others, which also means liberation from untimely death. The third part has three points: praise, urging the mind-stream, and aspiration. The first point is divided into two parts: explaining that one cannot praise as it is by one's own power alone, and the actual way of praising. The first part is: "A blind person" and the following two verses. For example, just as a blind person wants to see all kinds of forms and colors but cannot see them, the secret places of your body, speech, and mind, O goddess, are so subtle that I want to describe them, but because I have experienced long kalpas and cannot know them, therefore, I cannot truly describe your merits. Even so, in the pure Tushita Palace, resides the protector Amitayus, who guides the world, from the power of hearing his vast praises to you.