Tibetan
དས་མ་འོངས་གཉིས་གཙོ་བོ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་འཕྲོས་དོན་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག །མྱུ་གུ་འདས་པ་མྱུ་གུའི་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་དང་། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་མྱུ་གུའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བར་འདོད་པ་ནི་ཆེར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་མྱུ་གུའི་འདས་པ་དང་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འདས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་དང་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་མ་འོངས་པའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱད་པར་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་མྱུ་གུ་འདས་པ་ནི། མྱུ་གུའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ནི། མྱུ་གུའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། ཁ་ཅིག །རྟག་པའི་རིགས་རྣམས་ད་ལྟ་བ་ཡིན་ཀྱང་། ད་ལྟར་བ་ཡིན་མི་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དཔྱད་པར་བྱ་ཞིང་། རི་བོང་གི་རྭ་དང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི། མ་འོངས་ཀྱང་མ་འོངས་པ་ནི་མིན་ནོ། །འོ་ན། ཁ་སང་གི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་འདས་པ་དང་། སང་གི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་མ་འོངས་པར་མི་འཇོག་གམ་ཞེ་ན། མི་འཇོག་སྟེ། དེ་དག་ད་ལྟར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ད་ལྟར་བ་ནི་དངོས་པོ་རང་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་བརྩི་དགོས་ཀྱི། དུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོའི་བརྗོད་བཞིན་པའི་དེ་རིང་གི་དུས་ན་ད་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ད་ལྟར་བ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། ཁ་ཅིག ཁ་སང་དང་ལོ་ཟླ་སྔོན་མ་དང་། དེའི་དུས་ཀྱི་མི་རྣམས་འདས་པ་དང་། སང་དང་ལོ་ཟླ་ཕྱི་མ་དང་། དེའི་དུས་ཀྱི་མི་རྣམས་མ་འོངས་པར་འཇོག་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ནི་གཞུང་ཆེ་བ་ནས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་འཇོག་ལུགས་གང་ཡང་མ་ངེས་པར། དུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་པོའི་དུས་ཁོ་ན་ལ་ད་ལྟར་བ་དང་། དེའི་དུས་སུ་འདས་པ་ལ་འདས་པ་དང་། དེའི་དུས་སུ་མ་འོངས་པ་ལ་མ་འོངས་པས་ཁྱབ་པར་བཟུང་བའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། སྤྱིར་དུས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཚུལ་དང་། བརྗོད་པ་པོ་རང་དུས་ལ་ལྟོས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཕྱེད་པར་བྱའོ། ཁ་ཅིག །དེའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པར་བསྐལ་བ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ཤི་ཟིན་ནས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མི་རིགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེ་རྣམས་མི་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བསྐལ་བ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ནི་སྤྱིར་ཤི་བ་མིན་ཏེ། སྲོག་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མ་ཟད། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱོན་ཟིན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་ན་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཉན་རང་རྒྱལ་བློན་པཎ་གྲུབ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་གང་དག་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་། རང་གི་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ནི་ད་ལྟ་མེད་ཀྱང་སྤྱིར་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་སྔ་ཕྱི་རྣམས་ནི་དེ་རིང་གི་དུས་སུ་མེད་ཀྱང་སྤྱིར་ཡོད་པ་དང་། སྔར་བྱས་པ་དང་ཕྱིས་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དགེ་སྡིག་སོགས་ཀྱང་ད་ལྟ་མེད་མོད། སྤྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཚད་མར་བྱས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འདོད་ཀྱི། ད་ལྟ་རང་རེའི་ཡིད་དོན་འགྱུར་མེད་ལིང་ངེར་སྣང་བ་ལྟར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ནི་མིན་ཏེ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཡེ་མེད་ཡང་མིན་ལ། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའང་མིན་པ་དང་ལོག་པའམ་བརྫུན་པའི་དོན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྔོན་བྱུང་ཟིན་པ་རྣམས་ད་ལྟའི་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་འདས་ཟིན་ཀྱང་། སྤྱིར་འདས་ཟིན་པ་མིན་ལ། མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་འགྱུར་དེ་དག་ཀྱང་ད་ལྟའི་དུས་སུ་མ་འོངས་ཀྱང་། སྤྱིར་མ་འོངས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན། སྡུད་པ་ལས། རྒྱལ་བ་འདས་དང་མ་བྱོན་ཕྱོགས་བཅུར་གང་བཞུགས་པ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བརྗོད་པ་པོ་རང་དུས་ལ་ལྟོས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་ན་ནི། སྔོན་གྱི་དུས་དང་། ད་ལྟའི་དུས་དང་། ཕྱི་མའི་དུས་དང་། དེ་དག་གི་དུས་སུ་བྱོན་པ་དང་། བཞུགས་པ་དང་། འབྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱས་ན་བདེའོ། །འདས་མ་འོང་གི་དུས་གཉིས་ད་ལྟའི་དུས་སུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་པའི་ཚེ་ཅིག་ཅར་དུ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཏེ། མཁྱེན་དུས་དང་གྲུབ་དུས་མཉམ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། དེ་རིང་གི་དུས་སུ་ཁ་སང་བྱས་པ་དེ་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱུང་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ནི། །སྤྱིར་ཡོད་ན། ད་ལྟ་ཁ་ཅིག་གིས་གཞན་ཞིག་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་མ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དྲིས་པ་ན། དེས་བདག་གི་ཕ་མ་ཤི་ཟིན་མེད་ཅེས་ལན་འདེབས་ལ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ངེས་ཚིག་གིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་བསམ་དོན་ནི་སྔར་ཤི་བའི་དུས་བྱུང་ནས་བརྗོད་པའི་དུས་དེར་མེད་པ་ལ་བསམས་པས་ན་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན། ང་རང་གི་ཕ་མ་ལས་མ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕ་མ་ཤི་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཁྱབ་ན། མེད་པ་ལས་བུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟ་ནའང་མི་ཤི་བ་ཡོད་ཀྱང་། ཤི་བའི་མི་ནི་མེད་དེ། མི་ཡིན་ན་གསོན་པོ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཁས་པ་ཁ་ཅིག །རྒྱལ་པོ་གླང་དར་ཤི་བ་ཡིན་ཟེར་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རིགས་པའི་གནད་ཕྲ་མོ་མ་མཁྱེན་པའི་གཏམ་མོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་སྨྲ་བ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་རིགས་པའི་ཟད་མཐའ་མེད་ཀྱང་མང་དུ་དོགས་ནས་མ་སྤྲོས་ཤིང་། ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་གཞན་དག་ཀྱང་འདིར་བརྗོད་པའི་རིགས་འགྲོས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་རགས་པ་ལ་རྨོངས་ན་ནི། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་འབྲས་སོགས་ཁས་བླངས་ཀྱང་དད་པས་དྲངས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཚད་མས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཐོབ་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་རྒྱུད་ལ་བག་ཆགས་བཟང་ཞིང་འཐུག་པོ་ཞིག་འཇོག་པར་འདོད་ན་ནི། ཚད་མས་ངེས་པའི་གོ་བ་བརྟན་པོ་བཙལ་བར་བྱའོ། །མདོར་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དུ་སྒྱུ་མ་དང་སྤྲུལ་པ་ལྟར་ལས་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་འཐད་པའི་ཚུལ་ཤེས་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་གུས་ན་ནི་ཕན་ཡོན་ཡོད་པར་མ་ཟད། རང་ལ་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་བཟང་བོ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། གང་ཞིག་ཆོས་འདི་སྤྲུལ་དང་སྒྱུ་མ་འདྲར་ཐོས་ནས། །སོམ་ཉི་མེད་ཅིང་སློབ་ལ་ཕྱིར་ཞིང་སྦྱོར་བྱེད་པ། །སེམས་ཅན་དེ་ནི་རིང་ནས་ཐེག་ཆེན་ཞུགས་རིགས་བྱ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མང་ལ་ལྷག་བྱས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཤེས་དགོས་ཏེ། མི་ཤེས་ན་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྟུང་ནས་འཁོར་བར་འཁོར་ལ། ཤེས་ན་ནི་མཐའ་དེ་གཉིས་ལས་གྲོལ་ཏེ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་པས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་དང་། ཡོད་པ་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། །མེད་པ་པ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ན། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། སྟོན་པ་མཆོག་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཟླ་གྲགས་ཀྱི། །དགོངས་པ་རྗེ་བཙུན་བླ་མས་བཀྲལ་བ་བཞིན། །ཟབ་དོན་སྙིང་བོ་བསྡུས་པའི་ཆ་འགའ་ཞིག །དོན་གཉེར་ཅན་ལ་ཕན་ཕྱིར་ལེགས་པར་བཤད། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་གྲགས་འདོད་གཏན་སྤངས་ནས། །ཟབ་མོའི་དོན་འདི་འཆད་ལ་ཞུགས་གྱུར་ཏེ། །སྒོ་གསུམ་རྣམ་དཀར་ཅི་སྙེད་བསྐྲུན་དེ་ཡང་། །མཐའ་བྲལ་ལྟ་བའི་ལམ་བཟང་རྒྱས
Chinese
过去和未来两者不是主要的。第二，关于剩余意义的详细分析。有些人认为，过去的幼苗发生在幼苗之前，而未来的幼苗发生在幼苗之后，这是非常错误的。因为这样认为，就犯了没有区分幼苗的过去和幼苗时期的过去，以及幼苗的未来和幼苗时期的未来的错误。区别之前已经说过了。因此，幼苗的过去是发生在幼苗之后的，而幼苗的未来是发生在幼苗之前的。有些人说，常法之类虽然是现在的，但不一定是现在，应该加以考察。像兔子角和天空一样，虽然是未来，但不是未来。那么，像昨天的幼苗一样，不认为是过去，像明天的幼苗一样，不认为是未来吗？不认为。因为它们仅仅是现在的。现在必须根据事物自身的时间来计算。仅仅因为时间术语的表达者所说的今天不是现在，就不能变成不是现在。因此，有些人认为，昨天和以前的年月，以及那个时代的人们是过去，而明天和以后的年月，以及那个时代的人们是未来，这是非常错误的。这是因为没有确定从大论中所说的三种时间的安置方式，而将时间术语的表达者的时间本身视为现在，并将那个时代的过去视为过去，将那个时代的未来视为未来所涵盖的错误。因此，应该区分一般的三种时间的观点，以及表达者自身时间所指的三种时间的区别。有些人没有区分这些区别，就说第一个劫的人们已经死了，是过去，这是非常不合理的。如果那样，他们也会变成不是人。因此，第一个劫的人们一般没有死，因为他们是有生命的，因为他们是人。不仅如此，过去时代已经到来的过去，以及未来将要出现的佛、菩萨、声闻、缘觉、国王、大臣、班智达
English
The past and future are not the main ones. Secondly, regarding the detailed analysis of the remaining meaning. Some people think that the past sprout occurred before the sprout, and the future sprout occurred after the sprout, which is very wrong. Because thinking like that, one commits the mistake of not distinguishing between the past of the sprout and the past in the time of the sprout, and the future of the sprout and the future in the time of the sprout. The difference has been explained before. Therefore, the past of the sprout is what occurred after the sprout, and the future of the sprout is what goes before the sprout. Some say that although permanent things are present, they do not necessarily have to be present, and should be examined. Things like rabbit horns and the sky, although they are future, are not the future. Then, like yesterday's sprout, is it not considered the past, and like tomorrow's sprout, is it not considered the future? It is not considered so. Because they are only present. The present must be calculated in relation to the time of the thing itself. Just because today, which is being spoken by the one who uses the term of time, is not present, it does not become not present. Therefore, some people think that yesterday and previous months and years, and the people of that time are the past, and tomorrow and later months and years, and the people of that time are the future, which is a great mistake. This is because without ascertaining any of the ways of establishing the three times as explained in the great treatises, they have the fault of taking the time of the one who speaks the term of time as only the present, and encompassing the past in that time as the past, and the future in that time as the future. Therefore, one should distinguish between the general views of the three times, and the differences of the three times in relation to the speaker's own time. Some people, without distinguishing these differences, say that the people of the first kalpa have already died and are the past, which is very unreasonable. If that were the case, they would also become not human. Therefore, the people of the first kalpa have not generally died, because they are living beings, because they are human. Moreover, the past that has already come in the past, and the Buddhas, Bodhisattvas, Shravakas, Pratyekabuddhas, kings, ministers, and Panditas who will appear in the future
Chinese
虫类和其它任何有情众生，以及自己前世后世的有情众生，虽然现在没有，但总的来说是存在的。同样，过去和未来的年月时辰，虽然在今天不存在，但总的来说是存在的。先前做过的和将来要做的善恶业等，现在也没有，但总的来说，必须承认在名言上是存在的。这也是以缘起为衡量标准，认为是以世俗如幻的方式存在，而不是像现在我们心中不变的、清晰显现的那样，从自身成立的。正如《菩提道次第广论》中所说：“过去等这些，也不是完全没有，也不是以自性成立，虚妄或虚假的意义就是缘起的意义。”因此，先前已经发生的事物，相对于现在来说是已经过去的，但总的来说并不是已经过去。未来将要发生的事物，相对于现在来说是未来，但总的来说并不是未来。因此，《摄经》中说：“诸佛已逝和未来，充满十方而安住。”就像这样，如果从说话者自身所处的时代来建立三时的体系，那么就可以说过去的时代、现在的时代和未来的时代，以及在那些时代中出现的、安住的和将要出现的佛，这样就容易理解了。过去和未来的两个时代虽然在现在没有成立，但佛陀在证悟时是一刹那间全部证悟的，因为证悟的时间和成立的时间不必相同。例如，今天昨天做过的事情虽然不存在，但却可以回忆起来。如果过去已经存在的有情众生，总的来说是存在的，那么现在有些人问另一些人，你的父母在吗？那人回答说我的父母已经去世了，这又该如何解释呢？这没有过失，虽然从字面上这样说，但意思是指以前去世的时间已经过去，在说话的这个时间不存在，这样想就不会有矛盾了。如果不是这样理解，按照字面意思，我就不是父母所生了，因为我的父母已经去世不存在了。如果不是普遍适用的，那么就会变成从不存在的事物中产生儿子了。即使这样，没有死的人是存在的，但死去的人是不存在的，人啊
English
Worms and any other sentient beings, as well as sentient beings of one's past and future lives, although they do not exist now, generally exist. Similarly, past and future years, months, days, and times, although they do not exist in today's time, generally exist. Good and bad deeds, etc., that have been done before and will be done later, although they do not exist now, generally must be acknowledged to exist nominally. This is also based on dependent origination as a measure, believing that they exist in a conventional, illusory way, rather than being established from their own side, as they appear unchanging and clearly in our minds now. As the Great Treatise on the Stages of the Path says, "These past things, etc., are not completely non-existent, nor are they established by their own nature, and the meaning of false or deceptive is the meaning of dependent origination." Therefore, things that have already happened in the past, relative to the present time, have passed, but generally they have not passed. Those things that will happen in the future, relative to the present time, are future, but generally they are not future. Therefore, as it says in the Compendium Sutra, "The Buddhas who have passed away and have not yet come, abide filling the ten directions." Like this, if one establishes the system of the three times in relation to the speaker's own time, then it is easy to understand if one says the past time, the present time, and the future time, and the Buddhas who have appeared, abide, and will appear in those times. Although the past and future two times are not established in the present time, the Buddhas know them all at once when they attain enlightenment, because the time of knowing and the time of establishment do not have to be the same. For example, although what was done yesterday does not exist today, it can be remembered. If the sentient beings that existed in the past generally exist, then how is it that some people now ask others, do your parents exist? And that person answers that my parents have already died. There is no fault, although it is said that way literally, the meaning is that the time of death has passed, and they do not exist at the time of speaking, so there is no contradiction in thinking that way. If it is not understood that way, according to the literal meaning, I would not be born from my parents, because my parents have died and do not exist. If it is not universally applicable, then it would follow that a son is born from non-existent things. Even so, people who have not died exist, but dead people do not exist, people ah.